[Bnomics] 💰เงินภาษีของเรา รัฐนำไปใช้จ่ายอะไรบ้าง? ภาษีคือแหล่งรายได้หลักของรัฐ และเป็นเครื่องมือสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจ รวมถึงการสร้างรากฐานการพัฒนาประเทศ ทั้งด้านโครงสร้างพื้นฐาน การศึกษา สาธารณสุข และสว

สำรวจ
ลงทุน
คำถาม

มีบัญชีอยู่แล้ว?หรือ

•

16 ต.ค. 2025 เวลา 00:55 • ธุรกิจ

💰เงินภาษีของเรา รัฐนำไปใช้จ่ายอะไรบ้าง?

ภาษีคือแหล่งรายได้หลักของรัฐ และเป็นเครื่องมือสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจ รวมถึงการสร้างรากฐานการพัฒนาประเทศ ทั้งด้านโครงสร้างพื้นฐาน การศึกษา สาธารณสุข และสวัสดิการประชาชน

แต่การใช้จ่ายของรัฐยังเผชิญข้อจำกัดที่ส่งผลต่อคุณภาพการพัฒนาและความสามารถในการแข่งขันของไทยในระยะยาว

1️⃣ แหล่งรายได้ของรัฐ

ในช่วงปีงบประมาณ 2557–2567 รายได้ของรัฐกว่าร้อยละ 88 มาจากการจัดเก็บภาษี แบ่งเป็น

• ภาษีมูลค่าเพิ่ม ร้อยละ 27

• ภาษีเงินได้นิติบุคคล ร้อยละ 23

• ภาษีสรรพสามิต ร้อยละ 18

• ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา ร้อยละ 12

• ส่วนที่เหลือมาจากรายได้มิใช่ภาษี เช่น กำไรของรัฐวิสาหกิจ และค่าธรรมเนียมจากหน่วยงานรัฐ

กล่าวได้ว่า “เงินภาษีของประชาชน” คือเส้นเลือดใหญ่ที่หล่อเลี้ยงการดำเนินงานของรัฐเกือบทั้งหมด

2️⃣ลักษณะการใช้จ่าย

รายจ่ายรวมในปีงบประมาณ 2567 อยู่ที่ 3.5 ล้านล้านบาท ขยายตัวเฉลี่ยปีละร้อยละ 3.7

โดยมีลักษณะเด่นคือ รายจ่ายประจำสูงถึงร้อยละ 86 ของทั้งหมด

ขณะที่ รายจ่ายลงทุน อยู่เพียงร้อยละ 14

ส่งผลให้ศักยภาพในการลงทุนเพื่ออนาคตถูกจำกัด

อีกทั้งไทยขาดดุลติดต่อกันเป็นปีที่ 19 ต้องกู้เงินชดเชยจนใกล้เพดานตามกฎหมาย

หากจำแนกตามภารกิจหลัก (ปีงบประมาณ 2557-67) พบว่า

🏛️การบริหารทั่วไปของรัฐ ร้อยละ 41 (รวมการโอนเงินให้ท้องถิ่นและการชำระหนี้)

🎓การศึกษา ร้อยละ 14 (ปี 2567 ลดเหลือร้อยละ 12 จากร้อยละ 18 ในปี 2557)

🚜เศรษฐกิจ ร้อยละ 14 ส่วนใหญ่ใช้เพื่อการเกษตรและคมนาคม

👵สังคมสงเคราะห์ ร้อยละ 10 เกือบทั้งหมดเป็นเบี้ยยังชีพผู้สูงอายุ ขยายตัวเฉลี่ยปีละ 10

🏥สาธารณสุข ร้อยละ 7

🛡️การป้องกันประเทศ ร้อยละ 6

👮‍♂️ด้านการรักษาความสงบภายใน ร้อยละ 6

🏘️🎭🌱ภารกิจอื่น ๆ เช่น การเคหะ วัฒนธรรม สิ่งแวดล้อม รวมกันไม่ถึงร้อยละ 5

3️⃣ปัญหาที่ฉุดรั้งงบประมาณ ⚠️

• รายจ่ายประจำมีสัดส่วนสูงถึงกว่าร้อยละ 80 ของงบประมาณทั้งหมด ส่งผลให้ความสามารถในการจัดสรรทรัพยากรเพื่อการลงทุนด้านโครงสร้างพื้นฐานและการพัฒนาเศรษฐกิจในอนาคตถูกจำกัดอย่างมาก

• งบประมาณยังคงเน้นภารกิจดั้งเดิมเป็นหลัก ขณะที่การลงทุนเพื่ออนาคตได้รับการจัดสรรค่อนข้างจำกัด รวมทั้ง สัดส่วนงบประมาณด้านการศึกษาที่ลดลงต่อเนื่อง ทั้งที่เป็นรากฐานสำคัญที่สุดในการยกระดับศักยภาพการแข่งขันระยะยาวของประเทศ

• ประสิทธิภาพในการเบิกจ่าย โดยเฉพาะงบลงทุน โดยตัวเลขการเบิกจ่ายจริงอยู่เพียงประมาณร้อยละ 70 ของกรอบที่กำหนด ทำให้ผลลัพธ์เชิงเศรษฐกิจที่ควรจะเกิดขึ้นจากโครงการลงทุนไม่สามารถบรรลุได้เต็มที่ อีกทั้งยังสะท้อนถึงปัญหาการบริหารจัดการโครงการภาครัฐที่ยังขาดความคล่องตัวและความเชื่อมโยงระหว่างหน่วยงาน

• ปัญหาความโปร่งใสและความซ้ำซ้อนยังคงเป็นอุปสรรคสำคัญ การจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐยังถูกวิพากษ์วิจารณ์เรื่องประสิทธิภาพและความคุ้มค่า ส่งผลให้ต้นทุนสูงขึ้นโดยไม่ก่อให้เกิดประสิทธิผลเชิงเศรษฐกิจในระดับที่ควรจะเป็น

4️⃣ประสบการณ์จากประเทศต่าง ๆ

ประเทศกำลังพัฒนาเผชิญปัญหาคล้ายคลึงกันคือ รายได้ภาษีที่จำกัดไม่สอดคล้องกับรายจ่ายที่เพิ่มขึ้น โดยเฉพาะรายจ่ายประจำที่ขยายตัวต่อเนื่อง ทำให้รัฐต้องพึ่งพาการกู้ยืมและเสี่ยงต่อวิกฤติการคลัง

✏️ในละตินอเมริกา เช่น บราซิล 🇧🇷 และอาร์เจนตินา 🇦🇷 รัฐบาลเคยประสบปัญหาขาดดุลเรื้อรังและหนี้สาธารณะล้นพ้นตัว จนกระทบเสถียรภาพค่าเงินและก่อให้เกิดเงินเฟ้อรุนแรง วิกฤติเหล่านี้สะท้อนว่าหากไม่มีการปฏิรูปเชิงโครงสร้าง วงจรการคลังจะยิ่งเปราะบางและยากต่อการควบคุม

🖋️ในทางตรงกันข้าม หลายประเทศในเอเชียสามารถใช้การปฏิรูปการคลังสร้างเสถียรภาพได้อย่างมีประสิทธิผล เกาหลีใต้ 🇰🇷 ถือเป็นตัวอย่าง สำคัญ หลังวิกฤตการเงินเอเชียปี 2540 รัฐบาลได้ดำเนินมาตรการเข้มงวด ควบคุมการขยายตัวของรายจ่ายประจำ ควบคู่กับการลงทุนเชิงยุทธศาสตร์ในเทคโนโลยีและทุนมนุษย์ ส่งผลให้โครงสร้างเศรษฐกิจมีความยืดหยุ่นและแข่งขันได้มากขึ้น

🖊️นอกจากนี้ ประสบการณ์จากยุโรปยังชี้ให้เห็นความสำคัญของกรอบกฎหมายและกลไกตรวจสอบ เช่น สหภาพยุโรป ได้กำหนดเพดานหนี้สาธารณะและขาดดุลเพื่อป้องกันไม่ให้ประเทศสมาชิกดำเนินนโยบายการคลังเกินขอบเขต แม้จะมีการถกเถียงถึงความยืดหยุ่นของกติกา แต่ก็ช่วยสร้างแรงกดดันให้รัฐบาลต้องรักษาวินัยและความโปร่งใส

บทเรียนจากกรณีต่างประเทศเหล่านี้สะท้อนชัดเจนว่า การปฏิรูปการคลังไม่ใช่เพียงเรื่องของการจัดการงบประมาณในระยะสั้น แต่คือการวางกรอบเพื่อความยั่งยืน หากละเลย ประเทศย่อมเสี่ยงเข้าสู่วิกฤติซ้ำซ้อน ขณะที่การควบคุมรายจ่าย ควบคู่กับการลงทุนเชิงยุทธศาสตร์และกลไกกำกับดูแลที่เข้มแข็ง คือกุญแจที่จะช่วยให้ระบบการคลังสามารถสนับสนุนการเติบโตได้ในระยะยาว

5️⃣แนวทางปรับปรุงสำหรับไทย

• การควบคุมการขยายตัวของรายจ่ายประจำถือเป็นประเด็นเร่งด่วน ซึ่งไม่เพียงช่วยรักษาวินัยการคลัง แต่ยังเปิดพื้นที่ให้รัฐสามารถเพิ่มสัดส่วนงบลงทุนในด้านที่สร้างการเติบโตระยะยาวได้มากขึ้น

• การปฏิรูประบบการจัดสรรงบประมาณที่เน้นยุทธศาสตร์และผลลัพธ์อย่างแท้จริง เพื่อให้หน่วยงานของรัฐใช้ทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพ ลดความซ้ำซ้อนระหว่างกัน และสร้างกลไกตรวจสอบที่โปร่งใสและตรวจวัดผลได้ชัดเจน

• การจัดลำดับความสำคัญใหม่ของการลงทุน โดยทุ่มเททรัพยากรไปสู่ภาคส่วนที่กำหนดทิศทางอนาคตของประเทศ โดยการลงทุนเชิงยุทธศาสตร์ไม่เพียงช่วยเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน แต่ยังช่วยสร้างความยืดหยุ่นให้กับเศรษฐกิจไทยในโลกที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว

• การรักษาวินัยการคลังยังคงเป็นเงื่อนไขสำคัญของเสถียรภาพในระยะยาว รัฐจำเป็นต้องลดการขาดดุลอย่างค่อยเป็นค่อยไป ควบคุมหนี้สาธารณะให้อยู่ในระดับที่ปลอดภัย และดำเนินนโยบายการคลังที่สร้างสมดุลระหว่างการขับเคลื่อนเศรษฐกิจกับการรักษาความมั่นคงทางการเงิน

💪เงินภาษีของคนไทยคือเส้นเลือดใหญ่ที่หล่อเลี้ยงประเทศ

หากรัฐปรับสมดุลการใช้จ่าย เน้นงบพัฒนาที่ตอบโจทย์อนาคต และใช้จ่ายอย่างโปร่งใส ภาษีทุกบาทที่ประชาชนร่วมกันจ่ายจะไม่เพียงช่วยขับเคลื่อนเศรษฐกิจในปัจจุบัน แต่ยังกลับคืนมาในรูปของการเติบโตอย่างยั่งยืน เศรษฐกิจที่มั่นคง และคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นของประชาชนทุกคน

เรื่องและภาพ: สราลี วงษ์เงิน Economist, Bnomics

════════════════

Bnomics - Bangkok Bank Economist, Bnomics

'Be an Economist for Everyone'

วิเคราะห์ เจาะทุกประเด็นเศรษฐกิจ ให้เป็นเรื่องง่ายสำหรับคุณ

════════════════

#Fiscal #รายจ่ายรัฐ #ภาษี #ดุลงบประมาณ #เศรษฐกิจไทย

#ธนาคารกรุงเทพ #Bnomics #BBL #BangkokBank

โฆษณา

ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน

💰เงินภาษีของเรา รัฐนำไปใช้จ่ายอะไรบ้าง?

ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน