30 ต.ค. เวลา 10:37 • ประวัติศาสตร์

เบื้องหลัง "หัวกะโหลก" ศิลปะวิพากษ์สังคมยอดนิยม แรงบันดาลใจจาก Day of the Dead

นอกจากเป็นพิธีกรรมบูชาเทพีแห่งความตายและรำลึกถึงผู้ที่จากไปแล้ว Day of the Dead เทศกาลความตายของชาวเม็กซิโกยังส่งต่อแรงบันดาลใจก่อให้เกิดผลงานศิลปะชิ้นเยี่ยมที่เรียกว่า La Catrina หรือ La Calavera Catrina เป็นภาพพิมพ์ล้อการเมืองรูปหัวกระโหลกสวมหมวกดอกไม้สไตล์ยุโรป ผลงานการสร้างสรรค์ของ José Guadalupe Posada และจากนั้นก็ทำให้ศิลปะหัวกะโหลกได้รับความนิยมโดยเฉพาะในหมวดศิลปะเสียดสีสะท้อนสังคม
La Catrina โดย José Guadalupe Posada เล่าเรื่องราวสะท้อนสังคมและเสียดสีการเมืองที่มีการคอรัปชั่นสูงในยุคนั้น และถูกเผยแพร่อย่างกว้างขวางในสิ่งพิมพ์ต่างๆ ทั่วประเทศเม็กซิโกช่วง ค.ศ. 1910 จากนั้นถูกนำไปเป็นแรงบันดาลใจสำคัญในภาพเขียนอันโด่งดัง Dream of a Sunday Afternoon in Alameda Park (ค.ศ. 1947) โดย Diego Rivera (สามีของ ฟรีดา คาโลห์)
ภาพล้อหัวกระโหลกสวมหมวกตกแต่งบรรเจิดที่ศิลปินตั้งชื่อว่า La Catrina หรือ La Calavera Catrina มาจากคำว่า กาตริน (‘catrin) ศัพท์สแลงของเม็กซิกัน หมายถึง “คนแต่งตัวดี” เสียดสีสังคมไฮโซ หรือชนชั้นสูงในเม็กซิโกที่ลุ่มหลงกับขนบธรรมเนียมแบบชาวยุโรปซึ่งตรงกับยุคของนายพลปอร์ฟิริโอ ดิอาซ (José de la Cruz Porfirio Díaz Mori )
วีรบุรุษกู้ชาติจากฝรั่งเศสผู้ดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีเม็กซิโก 3 สมัยยาวนานถึง 35 ปี เป็นยุคแห่งการคอรัปชันโกงกินจนนำไปสู่การลุกฮือของประชาชนและเกิดปฏิวัติครั้งใหญ่ของเม็กซิโก (Mexican Revolution)
หลังจากที่งานภาพล้อการเมืองรูปหัวกระโหลกที่เป็นวัฒนธรรมดั้งเดิมถูกนำมาใช้สื่อสารเรื่องราวความคิดเสียดสีสังคมการเมืองก็ส่งผลให้ José Guadalupe Posada ศิลปินนักวาดภาพประกอบและช่างแกะภาพพิมพ์หินชาวเม็กซิกันโด่งดังและมีอิทธิพลอย่างมากต่อวงการศิลปะเม็กซิโกยุคหลัง
โดยเฉพาะนักวาดการ์ตูนล้อและงานศิลปะวิพากษ์สังคม ราวกับว่า La Catrina ใบหน้าหัวกะโหลกใส่หมวกติดดอกไม้ รับไม้ต่อจากภาพของเทพีแห่งความตายในยุคอาณาจักรโบราณแอซเทค กลายมาเป็นสัญลักษณ์ของเทศกาลแห่งความตายที่เชื่อมสังคมแมกซิโกปัจจุบันไว้ได้อย่างแนบเนียน
ภาพ : Smarthistory
โฆษณา