20 ธ.ค. 2025 เวลา 08:07 • ปรัชญา

ต้องคอยเตือนตัวเองเสมอว่า "อย่าพอใจกับชีวิตที่พอทนได้"

สิ่งที่ตกตะกอนได้จากการฟัง 5 Minutes Podcast EP.2303 ของช่อง Mission To The Moon คือเวลามีคนถามถึงสารทุกข์สุขดิบหรือชีวิตในภาพรวม เรามักจะให้คำตอบว่า "เรื่อย ๆ" "พอได้" หรือ "ก็ไม่แย่" มันเป็นคำตอบที่ฟังดูโอเคแหละ แต่คิดอีกที มันก็เป็นคำตอบที่แสดงถึงการไม่ใส่ใจชีวิตไปหน่อย
คำตอบแบบนั้นสะท้อนให้เห็นว่าที่ผ่านมา เราใช้ชีวิตแบบ "ชุ่ย ๆ" คือไม่ได้ให้เวลากับการทบทวน ตั้งเป้าหมาย หรือวางแผนการใช้ชีวิตแบบจริง ๆ จัง ๆ สักที อาจจะเพราะว่าเป็นมนุษย์ตัว P (บุคคลิกภาพ Perceiving ตาม MBTI) ก็เลยจะค่อนข้าง go with the flow ไม่ค่อยชอบที่ต้องมานั่งวางแผนหรือกะเกณฑ์อะไร
ในพอดแคสต์ตอนนี้ได้นำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับ Region Beta Paradox โดย Daniel Gilbert และคณะ ซึ่งสามารถสรุปสั้น ๆ จากความเข้าใจของเราเองได้ว่า จนกว่าสถานการณ์จะเลวร้ายลงถึงที่สุด ผู้คนถึงจะ "ทำอะไรสักอย่าง" ทั้ง ๆ ที่ถ้าเราตัดสินใจทำอะไรสักอย่างนั้นตั้งแต่เนิ่น ๆ หรือตั้งแต่ความเลวร้ายยังอยู่ในระดับที่เรียกว่า "พอทนได้" สถานการณ์คงจะไม่บานปลาย
A trick knee hurts longer than a shattered patella because the latter injury exceeds the critical threshold for pain and thereby triggers the very processes that attenuate it.
Gilbert et al. 2004
อีกตัวอย่างที่ทำให้เห็นภาพชัดขึ้นคือ ผู้คนที่ยอมทุกข์ทรมานเพื่อให้ได้อยู่ในความสัมพันธ์กับคนที่ตัวเองรัก แม้ว่าจะโดนทำร้ายทั้งทางร่างกายหรือทางความรู้สึกซ้ำ ๆ วลีสุดคลาสสิคของพี่ฉอดในรายการ Club Friday ที่ได้ยินมาตลอดคือ "เจ็บที่สุด หยุดได้เอง" เป็นคำปรึกษาที่ให้กับคนที่ยังเดินออกมาจากความสัมพันธ์ห่วยแตกไม่ได้ อยู่กับการหาข้อดีเล็ก ๆ น้อย ๆ เพื่อบอกว่า "ยังทนได้" และจะทนไปจนถึงจุดที่เจ็บ "ที่สุด" แล้วถึงจะหาทางยุติความสัมพันธ์นั้นเอง
ไม่ปฏิเสธว่าหนึ่งในคุณสมบัติที่ดีของคนที่จะประสบความสำเร็จคือ "ความอดทน" และการล้มเลิกอะไรง่าย ๆ ไม่อดทนต่อความยากลำบาก ชีวิตก็คงไม่ก้าวหน้าไปไหน แต่มันคงดีกว่าถ้าเราหมั่นทบทวนอยู่เสมอว่าที่เรากำลังอดทนอยู่ ปลายทางของมันคืออะไร? เป็นสิ่งที่เราต้องการจริง ๆ ใช่ไหม? และเรากำลังใช้ความอดทนไปกับการทำร้ายตัวเองในระยะยาวหรือเปล่า? เพราะอย่าลืมว่า "ความอดทนมีขีดจำกัด" พอถึงจุดที่ความอดทนนั้นหมดลง ชีวิตก็จะบีบให้เราเปลี่ยนแปลงเอง แต่.. ทำไมเราต้องรอให้มันเลวร้ายไปถึงจุดนั้นด้วยล่ะ?
ต่อจากนี้เราคงจะใส่ใจชีวิตมากขึ้น ถามตัวเองบ่อย ๆ ว่า "ช่วงนี้เป็นยังไงบ้าง" และคำตอบจะไม่เป็นแบบเดิม ๆ อีกแล้ว ... การตอบที่ชัดเจนไปเลยว่า ตอนนี้แย่ยังไง หรือดีแค่ไหน แบบนี้จะทำให้เราตระหนักรู้ว่าจุดตรงนี้ดีพอแล้วหรือยัง ถ้ายัง ต้องทำอะไรต่อ เพื่อไม่ให้ชีวิตติดอยู่กับความ "พอทนได้" ไปเรื่อย ๆ นานจนเกินไป หรือรอให้มันเลวร้ายจนถึงจุดที่ "ทนไม่ไหว" แล้วถึงค่อยเริ่มคิดหาทางพัฒนาหรือทำอะไรสักอย่าง
โฆษณา