Hydroponics Farm and Technology
EP.122 : เปรียบเสมือน รปภ.แจ้งเตือน 👮 รายงานให้ทราบเป็นการตรวจเช็คระบบว่ายังคงทำงานปกติดีอยู่....
สำหรับเช้าอีกวันในสัปดาห์ผมนั่งไถมือถือ 📱 เพื่อติดตามข่าวสารบ้านเมืองด้านเทคโนโลยีและการพยากรณ์สภาพอากาศของกรมอุตุนิยมวิทยา 🌧️ กะว่าจะเข้า Farm สักประมาณไม่เกิน 9 โมงเช้า
แต่ด้วยความที่ข้อมูลข่าวสารมีมากมายเหลือเกินโดยเฉพาะสิ่งที่เราสนใจและเคยดูเรื่องราวต่างๆ มาก่อนหน้า ระบบของแพตฟอร์มที่ได้ใช้อยู่เป็นประจำส่งข้อมูลที่เราสนใจเอามานำเสนอให้เราโดยไม่อาจละสายตาไปจากหน้าจอได้ยิ่งดูก็ยิ่งเพลินยิ่งเพลินก็ยิ่งใช้เวลา 😄😄😄
เลิกดูดีกว่าเข้า Farm ไปจัดการกับงานที่ยังค้างอยู่แต่นี่ “เฮ้ย ❗” สิบโมงกว่าข้าไปแล้ว ผมอุทาน: ออกมาและรีบไปหยิบอุปกรณ์ที่จะนำไปใช้ในงาน มือด้านหนึ่งถือกระเป๋าเครื่องมือทางไฟฟ้า มืออีกด้านหนึ่งหอบเอาอุปกรณ์ด้าน IOT เข้าไปไว้ใน Farm แต่อย่างไรก็ไม่สามารถขนได้หมดในเที่ยวเดียวเพราะอุปกรณ์เยอะมากสงสัยต้องสั่งซื้อรถเข็นมาช่วยงาน 😁
ก่อนลงมือทำงานต่อจากคราวที่แล้ว ระบบ IOT Control Flow Water ซึ่งเป็นระบบตรวจเช็คไหลของน้ำในรางผัก ผมได้ทำการทบทวนที่หน้างานอีกครั้งหนึ่งเพื่อให้แน่ใจว่าระบบยังคงสภาพครั้งสุดท้ายที่ได้ทำงานค้างไว้
โดยทดสอบที่น้ำไหลผ่านเพื่อจับอัตราการไหลของน้ำที่เหมาะสมโดยความแรงของน้ำอยู่ที่ 400 – 430 L/h ความเหมาะสมนี้ผมไม่ได้ใช้แบบชั่ง ตวงวัด ตักเทียบลิตรอะไรประมาณนั้น 😄😄😄 แต่ใช้วิธีต่อเข้ากับ YF-S201 Water Flow Sensor เพื่อการจับอัตราการไหลของน้ำโดยแสดงตัวเลขวัดผ่าน Application (โปรแกรม Code ที่เขียนเฉพาะงาน) บนโทรศัพท์มือถือ 📱
หลังการตรวจระบบงานเบื้องต้นงานใหม่ก็เริ่มขึ้น ❗
ผมถอดเอาอุปกรณ์หัวใจสำคัญของระบบ NodeMcu Esp8266 เพื่อเข้า Lap ไปเติมเต็ม Code ที่ได้อดตาหลับขับตานอน Go without Sleep 🥱 อยู่หลายสัปดาห์
เล่นสำนวนซะอย่างนั้น 😄😄😄 ปั้น Code ให้มีเสถียรและมี Function ที่ผู้ใช้สามารถนำไปใช้งานได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ในเรื่องของการตั้งอัตราการไหลของน้ำ ตั้งเวลาให้แจ้งเตือนผู้ใช้โดยถ้าปั้มน้ำไม่ทำงาน แสดงอัตราการไหลผ่านของน้ำ แสดงสถานะของระบบกำลังทำงานอยู่ในปัจจุบัน (ปั้มสำรองทำงาน) หยุดการทำงานเพื่อเริ่มต้นใหม่ แสดงสถานะ Relay เปิด/ปิดการทำงาน Auto-Recover แสดงค่าเวลาการทำงาน
ตั้งเวลาสูงสุดให้ปั๊มสำรองทำงาน ตรวจสอบว่าการไหลของน้ำแบบคงที่ การตั้งค่าความปลอดภัยสูงสุดของ Flow การตั้งค่า Recover Margin สุดท้ายจะเป็นเรื่องของการทดสอบการแจ้งเตือนส่งข้อความผ่านมือถือ ทั้งหมด 13 Function ของการใช้งานมากพอที่จะบอกว่าครอบคลุมการทำงานทั้งหมดของ IOT Control Flow Water
Lap (Home office) 🏡❗
พนักงานคนเดียวอย่างผม 😄😄😄 ตั้งหน้าตั้งตาพัฒนา Code ทั้ง 13 Function ค่อยๆ ทำทีละงานเรื่องไหนเขียน Code ติดก็ต้องแขวนไว้ก่อน Code ไหนที่ทำงานได้ก็ต้องทำการทดสอบทันที
โดยเฉพาะ Code แรกที่ต้องส่งสัญญาณแจ้งเตือนไปยังมือถือว่ายังคงขยันส่งข้อความแจ้งเตือนอยู่หรือไม่เปรียบเสมือน รปภ.แจ้งเตือน 👮 รายงานให้ทราบเป็นการตรวจเช็คระบบว่ายังคงทำงานปกติดีอยู่
ผมทดสอบโดยการกดปุ่ม Test Send Notify ไม่กี่วินาทีระบบตอบกลับ “ระบบน้ำมีปัญหา....” แจ้งให้ทราบ เยี่ยม 👍 แต่กว่าจะผ่านด้านแรกได้ก็ใช้เวลาเป็นสัปดาห์เหมือนกันแจ้งเพื่อทราบ: 😄😄😄
ความมั่นใจบังเกิดระบบการทำงานย่อมอยู่ในมือเรา 😍
หลังจากทำการ Upload Code ทุก Function ที่ได้พัฒนามากับมือพร้อมที่จะนำไปติดตั้งใน Farm เพื่อการทดสอบในขั้นต่อไปจึงได้นำ NodeMcu Esp8266 กลับไปติดตั้งบนตู้ Control
ผมยังต้องติดตั้งอุปกรณ์บางตัวเสริมเข้าไปให้มีความเสถียรของระบบในเรื่องของ โหลดอุปนัย (มอเตอร์) จะมี “กระแสสตาร์ท” สูงกว่าปกติประมาณ 3–5 เท่า (อาจพุ่งถึง 3 – 5 A ในเสี้ยววินาที) ส่งผลต่อรีเลย์และการต่อวงจร
เพราะปั้มสำรองที่นำมาใช้ในกรณ๊ที่ปั้มหลักเกิดความเสียหายไม่สามารถส่งน้ำเข้ารางผักได้จึงต้องหาวิธีทำปั้มสำรองมาช่วยงานผมใช้ปั้มแบบ 12 V DC, กระแสสูงสุด ~1.2 A, กำลังไฟ ~16.8 W) ถือว่าปั๊มนี้ ไม่กินกระแสมากนัก
ส่วนปั้มหลักเป็นปั้มน้ำที่ใช้กระแสไฟ 220 V (AC) เป็นปกติโดยทั่วไป ส่วนปั้มสำรอง DC ถ้าไม่ใช้อุปกรณ์มาเสริมก็อาจใช้งานได้สักพักมอเตอร์ของปั้ม DC ก็จะเสียหายหรือแม้นกระทั่งส๋งผลให้ Relay Switchเกิดความเสียหายได้ 🤔 จึงต้องหาวิธีแก้ไข
ติดตั้งอุปกรณ์และเขียน Code ลงบอร์ด NodeMCU ESP8266
จัดเตรียมของทำงานไม่ใช่เรื่องใหญ่แต่หายาก ❗ 🥴
ก่อนหน้านั้นผมหากระบอกฟิวส์พร้อมสายไฟต่อ Load อาหมวยขายอะไหล่รถยนต์แถวบ้านทักทายผมเป็นอย่างดี ผมแจ้งความประสงค์ต้องการกระบอกฟิวส์พร้อมฟิวส์ขนาด 3 A ผมกล่าวบอกเธอด้วยความหวังว่าคงจะได้ของตามต้องการ
เธอตอบกลับ :“กระบอกฟิวส์มีแต่ไม่มีฟิวส์ 3A เพราะส่วนมากตามร้านค้าอะไหล่รถยนต์หรือร้านขายแบตเตอรรี่จะมีตั้งแต่ 5 A ขึ้นไป “ อาหมวยซักไซ้ไล่เรียงผม “จะเอาสิ่งที่ผมต้องการไปทำอะไร ใครๆ ก็ใช้ฟิวส์ตั้งแต่ 5 A ทั้งนั้น เธอพูด: พร้อมชักสีหน้าด้วยความสงสัย 🤷♀️ “ไม่เป็นไรซื้อเฉพาะกระบอกฟิวส์เท่านั้นครับ” ผมบอกเธอ: แต่ไม่ตอบคำถามว่าจะเอาไปทำอะไรตกลงได้กระบอกฟิวส์แต่ไม่ได้ฟิวส์เลยลองขี่จักยาน 🚴♂️ ไปหาอีก 2-3 ร้านๆ ค้าบอกไม่มีครับในสิ่งที่คุณต้องการ 😵💫
งานเข้าอีกแล้วไหมละ ❗
ถ้าจะสั่งจากแอปส้มก็พอมีอยู่บ้างแต่สั่งตัวเดียวรวมค่าขนส่งไม่คุ้มแน่นอนเปลื้องงบได้ของช้า 😄😄😄 ด้วยเคยผ่านประสบการณ์ Shop สินค้า 20 บาทมามากพอควรนึกขึ้นได้ว่ามีฟิวส์รถยนต์ขายแบบยกแผง 10 ตัว 20 บาทตัดสินใจไปร้านเจ๊หน้าปากซอย
แล้วก็ไม่ผิดหวังได้ฟิวส์ตั้งแต่ 3 A -25 A 🆗 ได้ของมาพร้อม ก่อนกลับผ่านร้านขายอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์แวะซื้อไดโอด 1N5408 มา 3 ตัวเผื่อสำรองการใช้งาน นำเอา 1N5408 ซึ่งทนกระแสต่อเนื่อง ~3 A พัลส์สั้นได้สูงกว่านำมาใช้งานสำหรับกันการย้อนกลับของกระแสประเภทปั้มน้ำที่เรียกกันว่า ไดโอด Flyback ใช้คร่อมขั้วมอเตอร์ (คาโทดที่ ➕, แอโนดที่ ➖)
ใช้ fuses รถยนต์ขนาด 3A
ต่ออุปกรณ์ด้วยความระมัดระวังอย่างใจเย็นเสมือนแช่ในถังไวน์ ❗
งานนี้ใจร้อนไม่ได้ ผมเอากระบอกฟิวส์ใส่ฟิวส์ 3 A พร้อมกับต่อสายไฟเชื่อมโยงกับแหล่งจ่ายไฟส่วนอีกด้านหนึ่งก็ต่อผ่าน Relay ไปยังปั้ม DC โดยมีการใส่ไดโอด 1N5408 เอาไว้กันมอเตอร์จ่ายไฟกันไฟย้อนกลับกว่าจะเสร็จงานในส่วนนี้ก็เข้าบ่ายแก่ๆ พักทานกาแฟก่อนเดี๋ยวกับมา Test งานเบื้องต้น
เริ่มนับหนึ่ง Test ❗❗❗
ผมเปิดไฟแบบชนิดเริ่มต้นนับหนึ่งใหม่ทั้งหมดพร้อมกับดูค่าตัวเลขที่แสดงผ่าน Blynk App บนมือถือปั้มน้ำหลักส่งน้ำเข้ารางน้ำไหลลงตามรางมายัง YF-S201 Water Flow Sensor ได้อัตราการไหลของน้ำอยู่ตัวเลขบ่งบอกอยู่ที่ 390 – 430 L/h ผมเฝ้าดูการทำงานอยู่สักพักหนึ่งตัวเลขแสดงอยู่ที่ประมาณนี้ จึงได้เปิดปั้มปั้มสำรองๆ ทำงานปกติผ่าน Relay เปิด Switch ให้ไฟไหลผ่านฟิวส์ 3A และ ไดโอด 1N5408 เป็นปกติ ทำอย่างนี้อยู่หลายรอบเพื่อความมั่นใจ 😁
หนึ่งบวกหนึ่งยอมมากว่าหนึ่ง ❗
เป็นเลขคณิตคิดง่ายๆ 😄😄😄 ผมตัดสินใจเปิด Test ทั้งสองปั้มปล่อยให้น้ำไหลผ่าน Sensor สักครู่หนึ่งยอดตัวเลขจาก 400 กลายเป็น 506 และมีแนวโน้มจะมากขึ้นเลยเกิดอาการน้ำล้นรางซะอย่างงั้น 🤔
ถ้าเผื่อออกไปทำธุระนอกบ้านแล้วไฟดับ ปั้มหลักดับและปั้มสำรองทำงาน เมื่อไฟหลักมาปั้มหลักทำงาน+กับปั้มสำรอง ผลคือน้ำล้นรางทำให้น้ำปุ่ยธาตุอาหารของผักหายไป และเมื่อน้ำหมดถังอาจเกิดปัญหามอเตอร์ไหม้ได้ งานเข้าอีกแล้ว 😄😄😄Stop you work... คืนนี้ไปคิดหาวิธีแก้ไขดีกว่า
ตลอดหนึ่งสัปดาห์ที่หาทางแก้ไขระบบให้สามารถทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ 🤔 งดดู Netflix ไปช่วงหนึ่ง 😄😄😄 ทดสอบ แก้ไขและพัฒนา code ให้สามารถรองรับการทำงานได้มีประสิทธิภาพ
คราวที่แล้วที่เป็นโจทย์ให้ผมต้องคิดเรื่องน้ำล้นรางจากการเปิดปั้มหลักและปั้มสำรองร่วมกัน ก่อนอื่นเลยผมทำการทดสอบเรื่องการปิด close ไฟปั้มน้ำหลักระบบสำรองทำงานโดยอาศัยไฟจากตัวจ่ายไฟแบบ UPS ที่เสียบทิ้งเอาไว้กรณีไฟฟ้าดับ (ถ้าไม่ดับก็จ่ายไฟปกติ)
สังเกตที่แผงวงจรไฟสีฟ้าติดอยู่ และที่ Relay Switch ไฟติดเพื่อเปิดปั้มสำรองให้ทำงาน ผมทดสอบโดยเปิด/ปิดอยู่หลายรอบประเด็นนี้ผ่าน 😁
ต่อมาผมทดสอบโดยการปิดที่เต้า Switch ไฟไม่มีไหลผ่าน แต่ระบบยังทำงานได้ก็เพราะ UPS ที่ผมนำมาติดตั้งไว้สำหรับทำสำรองไฟถ้าไฟฟ้าดับสำหรับงานนี้ผม Test แบบนี้อยู่หลายรอบการสำรองไฟจากการใช้ปั้มสำรองอยู่ได้ประมาณ 2 – 3 ชั่วโมง ถ้าจะให้มากกว่านี้ก็ต้องเพิ่ม Amp ให้กับ UPS มากขึ้น
การทดสอบนี้จึงมั่นใจได้ว่าถึงแม้นไฟฟ้าจะดับเป็นวงกว้างระบบก็ยังส่งน้ำได้ต่อไปพอที่จะรอไฟฟ้ากลับมา (เฉพาะเขตสมุทรปราการไฟฟ้าดับซ่อมก็อยู่ประมาณ 30 นาที หรือ 1 ชั่วโมง) เพราะเป็นเขตเมืองอย่างน้อยผักก็ไม่ “ตุย” ไปเสียก่อน 😄😄😄
ทำการทดสอบปั้มสำรองทำงานและการแจ้งเตือน
ระบบแจ้งเตือนไปยังมือถือไม่พลาดข่าวสาร ❗ 👍
ยิ่งยุคสมัยที่ทุกคนมีโทรศัพท์มือถือใช้งานเฉพาะประเทศไทยใช้ 62.3 ล้านคน คิดเป็น (95.2%) ของประชากรอย่างน้อยคนที่ทำด้านเกษตรกรปลูกผักไฮโดรโปนิกส์คงมีใช้กันทุกคน
การทำระบบแจ้งเตือนจึงมีความจำเป็นที่นำมาใช้กับ IOT Control Flow Water เพื่อให้รับรู้ข่าวสารที่เกิดจากระบบการทำงาน กรณีตัวอย่างตามภาพประกอบจะเห็นได้ว่าระบบน้ำสำรองทำงานอยู่ที่ 266 L/h
ถ้าไฟฟ้ามาปกติและปั้มหลักกลับมาทำงานระบบจะตรวจสอบระดับการส่งน้ำโดยมีการตั้งค่าไว้ใน V8 (Cutoff Excessive flow ) ตัดการไหลเกินของน้ำในรางโดยที่ผู้ใช้เป็นคนตั้งค่าไว้
ถึงค่าที่ตั้งระบบจะแจ้งเตือนข่าวสารผ่านมายังมือถือทำให้ผู้ใช้ทราบว่าระบบน้ำปัจจุบันเป็นอย่างไร และระบบจะตัดปั้มสำรองในการเกินอัตราการไหลของน้ำในรางปลูกผัก
นอกจากจะแจ้งเตือนบนมือถือแล้วยังมีการแจ้งเตือนผ่าน Web Blynk ในการทำงานได้อีกโดยเฉพาะ Windows บนเครื่องคอมพิวเตอร์ 🖥️ และข้อมูลที่ถูกจัดส่งมาจากการตรวจเช็คของอุปกรณ์ก็จะปรากฏขึ้นแบบเดียวกันกับโทรศัพท์มือถือ 📱
พูดง่ายๆ ก็คือการเข้าถึงข้อมูลได้ทั้ง 3 แบบ จะนำไปผ่านบน iPAD ก็ได้นะครับไม่ว่าจะเป็น ios หรือ Android สำหรับการแจ้งเตือนผมทำเป็น Events & Notifications เอาไว้หลายชุดเอาแจ้งเตือนในหลายเรื่องเช่น ระบบน้ำมีปัญหา❗ เตือนผู้ใช้ให้ตรวจสอบทันที หรือ การตัดการไหลเกินของน้ำในราง เป็นต้น
Menu พร้อมใช้งานเสิร์ฟมาร้อนๆ ❓😁 มาดูกันว่าในหนึ่งหน้าจอจะช่วยงานอะไรได้บ้าง
การแสดงผล การควบคุมคำสั่ง หน้าจอเมนูที่ใช้งาน
📌 Flow Threshold การตั้งอัตราการไหลของน้ำ ถ้าไม่ไหลเลยจะตั้งเป็นศูนย์ กรณีถ้าปั้มมีปัญหาการไหลของน้ำช้าลงผู้ใช้ก็ตั้งค่าระดับการไหล 1 ลิตร/นาทีหรือมากกว่านั้น เช่น ตั้งค่าไว้ที่ 137 หมายความว่าถ้าน้ำไหลน้อยกว่า < 137 ปั้มสำรองจะเปิดการทำงาน
📌Notify Interval ตั้งค่าการแจ้งเตือน ตั้งเวลาให้แจ้งเตือนผู้ใช้โดยถ้าปั้มน้ำไม่ทำงานให้แจ้งเตือนทุกระยะตามที่ผู้ใช้กำหนดหน่วยเป็นนาที *กรณีที่น้ำหยุดไหลครั้งแรกจะแจ้งเตือนก่อน 1 ครั้งๆ ต่อไปจะแจ้งเตือนตามการตั้งค่า
📌อัตราการไหล L/h แสดงอัตราการไหลผ่านของน้ำเป็นลิตรต่อชั่วโมง *กรณีค่าเป็นศูนย์น้ำไม่ไหลผ่านอาจเป็นเพราะปั้มตัวที่ 1 เกิดความเสียหายไม่ทำงาน แต่ถ้าทำงานตามตัวอย่างที่น้อยกว่า < 137 ปั้มสำรองจะเปิดการทำงาน ตัวเลขอัตราการไหลจะเพิ่มขึ้น
📌สถานะปั้มสำรอง แสดงสถานะของระบบกำลังทำงานอยู่ในปัจจุบัน
📌ผู้ใช้สั่งเปิดปั้มสำรอง On/Off หยุดการทำงานเพื่อเริ่มต้นใหม่ *กรณีต้องที่ใช้คำสั่งนี้ระบบจะตัด Relay ของปั้มสำรอง (ตัวที่สอง) เพื่อซ่อมบำรุงระบบ
📌สถานะ Relay แสดงสถานะ Relay สั่งเปิดการทำงานกับปั้มสำรอง
📌เปิด/ปิดการทำงาน Auto-Recover สำหรับใช้ เปิด/ปิดการทำงาน Auto-Recover = ON ปั๊มสำรองปิดเองเมื่อ Pump1 กลับมา = OFF ผู้ใช้ปิดเอง
📌เวลาที่เหลือ (Max Runtime) แสดงเวลาถอยหลังตามค่าการตั้งของ Max Runtime เช่น “160 min → … → 00:00” แล้วเตือนผู้ใช้
📌Max Runtime (Min) ตั้งเวลาสูงสุดให้ปั๊มสำรองทำงานตั้ง เช่น 180 นาที ใช้คู่กับการดูเวลาที่เหลือของการตั้งค่าเพื่อนับ Countdown
📌Stable Time เวลาที่ใช้ตรวจสอบว่าการไหลคงที่ (Pump1 กลับมา) ภายในกี่วินาที
📌อัตราการไหลเกินตัดปั้มสำรอง (L/h) ค่าปลอดภัยสูงสุด ถ้า Flow > มากกว่าค่าที่ตั้งไว้ปั๊มสำรองจะถูกตัดการทำงานทันทีเช่น ตั้ง 450 L/h เพื่อป้องกันน้ำล้น
📌Recover Margin (L/h) ค่ามาร์จิ้นที่ใช้ตรวจสอบว่า Pump1 กลับมาทำงานจริง เช่น จากการตั้งค่า 200 จะนำค่าที่ตั้ง Flow > 137+200 (337) ระบบจะทราบการไหลของน้ำและรอเทียบค่าไม่เกินค่าอัตราการไหลที่ตั้งไว้ 450
📌Test Send Nofily ส่งแจ้งเตือนทดสอบ (Notification) ใช้ทดสอบว่ามือถือได้รับข้อความจาก Blynk หรือไม่
ทั้ง 13 รายการเป็นเรื่องที่ไม่ง่ายแต่ละรายการผมทดสอบมากับมือเลย 😄😄😄 ใช้เวลานานพอสมควรกว่าจะเขียนเป็นบทความได้ถ้าไม่มี Passion คงยากที่จะเดินทางมาถึงจุดนี้
เป็นแรงบันดาลใจและเป้าหมายสำคัญเพื่อที่จะช่วยแบ่งเบาภาระการทำงานของคนปลูกผักไฮโดรโปนิกส์แบบ NFT (แบบปลูกผักบนราง) ไม่ต้องมากังวลใจว่าน้ำจะขาดรางอย่างน้อยก็มีปั้มสำรองไว้ใช้งาน
ไม่ต้องมากังวลใจว่าจะไปไหนมาไหนไม่ได้ ไม่มีคนนั่งเฝ้า Farm ก็ไม่เป็นไรระบบแจ้งเตือนให้ทราบทุกระยะ HFT จะช่วยดูแลให้ครับ before the Plants dry out, HFT Takes action 😁
และเพื่อความมั่นใจ 🤩 Trust HFT to Switch to backup pump automatically จากการเริ่มต้นติดตั้งระบบนี้และทำการ Generate Code ผ่านการทดสอบทุกขั้นตอนใช้เวลาไปเกือบ 2 เดือนจนมาถึงจุดสุดท้ายเลยมาเล่าสู่กันฟัง
หากท่านใดมีความประสงค์และบังเอิญผ่านมาอ่านบทความและตั้งใจจะทำงาน Farm แบบระบบ IoT (Internet of Things) เพื่องานการเกษตรโปรดช่วยแสดงความคิดเห็นส่งมาที่ Line ID ตาม QR Code ที่ให้ไว้จะขอบคุณยิ่ง ส่วนระบบต่อไปใน EP.หน้าจะสร้างระบบความชื้นให้ผักแบบควบคุมอุณหภูมิได้โปรดติดตามตอนต่อไป... สวัสดีครับ 🙏 หมายเหตุ: ผมเริ่มใช้เป็น EP. แทนคำว่าสัปดาห์ครับเพื่อความคล่องตัวในการทำงานครับ
งานทุกชิ้นเริ่มจากความพยายามเล็ก ๆ ที่ไม่ยอมแพ้
Every great work begins with a small effort that never gives up.”
🔊 ถ้าชอบกด like (React)
ถ้าใช่กด Share ร่วมแชร์ประสบการณ์ (Comment) หรือ Line ID
- 5
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2025 Blockdit
