11 พ.ย. 2025 เวลา 08:20 • การศึกษา
มหาวิทยาลัยพะเยา

⚖️ คลินิกกฎหมายสัญชาติ ม.พะเยา

อ่านบทความแบบเต็ม > https://go.up.ac.th/4TnLZF
พื้นที่แห่งความหวังของนิสิตไร้สัญชาติ 🇹🇭
จาก “ห้องเรียนเล็ก ๆ” สู่ “พื้นที่แห่งความหวัง” ที่เปลี่ยนชีวิตนิสิตหลายสิบคนให้ได้มีอนาคต มีสิทธิ์ และมีเสียงในสังคมอย่างเท่าเทียม
นี่คือเรื่องราวของ ผู้ช่วยศาสตราจารย์นริษรา ประสิทธิปานวัง
รองคณบดีฝ่ายกิจการนิสิตและสื่อสารองค์กร คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยพะเยา
อาจารย์ผู้จุดประกายให้เกิด “คลินิกกฎหมายสัญชาติ” แห่งแรกของมหาวิทยาลัย
💡 จุดเริ่มต้นจากคำถามในห้องเรียน
“อาจารย์คะ หนูจะยื่นขอสัญชาติได้ไหม?”
คำถามธรรมดา ๆ ที่กลายเป็นจุดเริ่มต้นของการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่
อาจารย์นริษราเล่าว่า ขณะสอนวิชากฎหมายสัญชาติ มักมีนิสิตมาขอคำปรึกษาเรื่องสถานะทางทะเบียน ซึ่งส่วนใหญ่เป็นนิสิตคณะนิติศาสตร์เองที่ยังไม่มีสัญชาติไทย
จากการช่วยเหลือเพียงไม่กี่คน ค่อย ๆ กลายเป็นหลายสิบคน
จนมองเห็นว่ามี “นิสิตกลุ่มหนึ่งใน ม.พะเยา” ที่ยังต้องการความช่วยเหลือและคำแนะนำอย่างจริงจัง
วิชากฎหมายสัญชาติห้องเรียน
🌱 จากจุดเล็ก ๆ สู่โครงการที่สร้างชีวิตใหม่
ปี 2565–2566 มหาวิทยาลัยได้รับทุนจาก สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.)
จึงเกิดเป็นโครงการ
“การพัฒนาเครือข่ายความร่วมมือทางวิชาการและวิชาชีพ เพื่อลดความเหลื่อมล้ำแก่กลุ่มบุคคลที่ไม่มีสถานะทางทะเบียน”
ซึ่งต่อมากลายเป็นต้นแบบของ “คลินิกกฎหมายสัญชาติ ม.พะเยา”
ในเฟสแรก พบว่านิสิตกว่า 50 คน มีปัญหาสถานะบุคคล
แต่เพราะเรื่องสัญชาติเป็นเรื่องอ่อนไหว หลายคนยังไม่กล้าเปิดเผยข้อมูล
เมื่อมี ชมรมสิทธิมนุษยชนของนิสิต เข้ามาร่วมด้วย โครงการก็เริ่มขับเคลื่อนได้จริง
ในรูปแบบ “เพื่อนช่วยเพื่อน”
และหลายคนก็สามารถยื่นขอสัญชาติไทยสำเร็จแล้ว 🎉
จากจุดเล็ก ๆ สู่โครงการที่สร้างชีวิตใหม่
🏛️ ก้าวต่อไป จากโครงการสู่ “คลินิกถาวร”
อาจารย์นริษราไม่อยากให้โครงการดี ๆ หยุดแค่สิ้นสุดทุน
จึงพัฒนาให้กลายเป็น “คลินิกกฎหมายสัญชาติ” อย่างถาวร
พร้อมส่งเข้าร่วมโครงการ Learning Space 2023 ของมหาวิทยาลัยพะเยา
ผลคือคลินิกแห่งนี้ได้รับรางวัลระดับ Gold
และถูกบรรจุเป็นพื้นที่การเรียนรู้ทางกฎหมายอย่างเป็นทางการของมหาวิทยาลัย 🌟
คลินิกกฎหมายสัญชาติ มหาวิทยาลัยพะเยา
📚 เรียนรู้เรื่อง “สัญชาติ” ผ่านประสบการณ์จริง
ที่นี่ไม่ได้เป็นเพียงที่ปรึกษากฎหมาย
แต่คือ “ห้องเรียนชีวิต” ที่ให้นิสิตเรียนรู้ขั้นตอนการขอสัญชาติจริง
รู้ว่าตนเองอยู่ในกลุ่มไหน ต้องเตรียมเอกสารอะไร ติดต่อใคร
และเรียนรู้ร่วมกันในกลุ่มคนที่มีปัญหาคล้ายกัน
เพื่อช่วยกันต่อยอดความรู้ให้เพื่อนรุ่นต่อไป
มันคือการเรียนรู้แบบเพื่อนช่วยเพื่อน พี่สอนน้อง ที่ทุกคนได้ทั้งความรู้และกำลังใจ
ผศ.นริษรา ประสิทธิปานวัง
ห้องเรียนชีวิต
🤝 จาก ม.พะเยา สู่เครือข่ายระดับภาคเหนือ
เมื่อโครงการเติบโต คณะนิติศาสตร์ ม.พะเยา ได้ขยายเครือข่ายไปยังมหาวิทยาลัยต่าง ๆ
เช่น ม.เชียงใหม่ ม.นเรศวร และ ม.มหามกุฏราชวิทยาลัย
รวมถึงประสานกับหน่วยงานระดับประเทศอย่าง
กรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ และ คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.)
เพื่อร่วมกันผลักดันให้ “ทุกคนที่อาศัยในไทย” มีโอกาสได้สิทธิ์ตามกฎหมายอย่างเท่าเทียม 🌏
เครือข่ายความร่วมมือด้านสัญชาติ
🔍 ความท้าทายและบทเรียนสำคัญ
การช่วยเหลือนิสิตแต่ละคนไม่เหมือนกันเลย
บางคนไม่มีสูติบัตร ต้องหาพยาน 5 คนมารับรอง
บางคนเข้าใจผิดว่าต้องเรียนจบก่อนถึงจะยื่นขอได้
คลินิกจึงต้องให้ความรู้และติดตามอย่างต่อเนื่อง
เพราะ “เรื่องสัญชาติ” ไม่จบแค่ให้คำปรึกษา — แต่มันคือ “การเดินเคียงข้างกันจนถึงวันสุดท้ายของกระบวนการ” 💬
นิสิต ม.พะเยา ได้รับสัญชาติไทย
💖 ไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง
คลินิกกฎหมายสัญชาติไม่ได้ช่วยเฉพาะคนที่มีสิทธิ์ได้สัญชาติไทยเท่านั้น
แต่ยังดูแลและแนะแนวชีวิตให้กลุ่มที่ยังไม่ได้สัญชาติไทยด้วย
เพื่อให้พวกเขามีความหวังและเห็นทางเลือกใหม่ในอนาคต
สิ่งที่เราทำ ไม่ได้ช่วยแค่คน ๆ เดียว แต่ช่วยทั้งครอบครัว ทั้งหมู่บ้านของเขา
ผศ.นริษรา ประสิทธิปานวัง
🌤️ พื้นที่แห่งความหวัง
แม้ทุนจาก สสส. จะสิ้นสุดลงแล้ว
แต่ “คลินิกกฎหมายสัญชาติ ม.พะเยา” ยังคงเดินหน้าต่อ
เป็นส่วนหนึ่งของบริการคลินิกกฎหมาย คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยพะเยา
เรื่องนี้พิสูจน์ให้เห็นว่า
🎓 “การศึกษา สามารถเปลี่ยนชีวิตคนได้จริง เมื่อมีคนที่พร้อมจะยื่นมือช่วย”
เสนอขอทุนเพื่อต่อยอดโครงการอย่างต่อเนื่อง
📞 ติดต่อคลินิกกฎหมาย คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยพะเยา
บริการให้คำปรึกษากฎหมายฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย
📍 อาคารเรียนรวมภูกามยาว ชั้น 1 มหาวิทยาลัยพะเยา
☎️ โทร. 054-466-666 ต่อ 1619
📱 มือถือ 083-256-6446
🕘 เปิดบริการ วันจันทร์–ศุกร์ (เวลาราชการ)
เขียน: บรรเจิด หงษ์จักร
นักประชาสัมพันธ์ งานสื่อสารองค์กร มหาวิทยาลัยพะเยา
ข้อมูล: ผู้ช่วยศาสตราจารย์นริษรา ประสิทธิปานวัง
รองคณบดีฝ่ายกิจการนิสิตและสื่อสารองค์กร คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยพะเยา
โฆษณา