😷คออักเสบจากเชื้อ GAS (IDSA 2025)
🤧คออักเสบ (Sore Throat/Pharyngitis) เป็นสาเหตุที่พบบ่อยที่สุดทั้งในเด็กและผู้ใหญ่
✅สาเหตุหลักส่วนใหญ่ของภาวะคออักเสบในผู้ป่วยนอกคือ 'เชื้อไวรัส' ซึ่งอาการจะหายได้เองโดยไม่ต้องใช้ยา ไม่มีการรักษาจำเพาะ
✅โดยการติดเชื้อ GAS ที่เป็นสาเหตุของคออักเสบ
ในเด็กคิดเป็นสัดส่วนสูงสุด 30% และ ในผู้ใหญ่ 15%
✅การระบุและรักษา GAS จึงมีความสำคัญเพื่อป้องกัน และลดความเสี่ยงของการเกิดภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรง เช่น ไข้รูมาติก (Rheumatic Fever)
❌อย่างไรก็ตาม คออักเสบเป็นกลุ่มอาการที่นำไปสู่การสั่งยาต้านจุลชีพบ่อยครั้ง เนื่องจากเป็นการยากที่จะแยกแยะระหว่างการติดเชื้อไวรัสกับการติดเชื้อแบคทีเรีย
‼️ผลเสียที่สำคัญต่อสุขภาพของประชาชน (Public Health) ที่เกิดจากการวินิจฉัย และการให้ยาปฏิชีวนะเกินความจำเป็น คือ การเพิ่มอัตราการดื้อยาต้านจุลชีพ (Antimicrobial Resistance) ซึ่งส่งผลกระทบต่อสาธารณสุขในวงกว้าง
🇺🇸สมาคมโรคติดเชื้อแห่งสหรัฐอเมริกา (Infectious Diseases Society of America - IDSA) ได้ออกแนวทางเวชปฏิบัติฉบับปรับปรุงเมื่อวันที่ 14 ตุลาคม 2025 โดยเน้นที่การใช้ระบบการให้คะแนนทางคลินิก (Clinical Scoring System) เพื่อช่วยตัดสินใจว่าผู้ป่วยรายใดที่ควรได้รับการตรวจหาเชื้อ Streptococcal Group A (GAS/คออักเสบสเตรป )
---
🔹 คำแนะนำหลักจากแนวทางเวชปฏิบัติฉบับปรับปรุงล่าสุดของ IDSA สำหรับการประเมินผู้ป่วยคออักเสบ
🔹 ในเด็กและผู้ใหญ่ที่มีอาการเจ็บคอ แนะนำให้ใช้ระบบคะแนนทางคลินิก เพื่อกำหนดว่าใครควรได้รับการตรวจหาเชื้อ GAS หรือไม่
🔹 โดยมีจุดประสงค์หลักเพื่อระบุผู้ป่วยที่มีความน่าจะเป็นต่ำ ซึ่งจะช่วยลดการตรวจวินิจฉัยที่ไม่จำเป็น และการให้ยาเกินความจำเป็น
🔹 เป็นคำแนะนำแบบมีเงื่อนไข ความแน่นอนของหลักฐานต่ำมาก: Conditional Recommendation, very low certainty of evidence
🔹เนื่องจากหลักฐานที่นำมาเปรียบเทียบระหว่างระบบการให้คะแนนต่างๆยังมีจำกัด คณะทำงานจึงไม่ได้เลือกระบบใดเป็นพิเศษ แพทย์และเภสัชกรสามารถเลือกใช้ระบบที่ตนเองถนัด เช่น Centor, McIsaac หรือ FeverPAIN
Note: ในวิธีการ GRADE 'คำแนะนำแบบมีเงื่อนไข'หมายความว่าผู้ที่มีข้อมูลครบถ้วนส่วนใหญ่อาจเลือกทางเลือกที่แนะนำ แต่ก็มีหลายคนที่อาจไม่ทำตาม
---
❗ข้อยกเว้นสำหรับกลุ่มเสี่ยงสูงและเด็กเล็ก
1. แม้ว่าผลคะแนนทางคลินิกจะต่ำ (low clinical scores) แต่บุคคลที่มีความเสี่ยงสูง ก็ควรได้รับการพิจารณาตรวจหาเชื้อ GAS อย่างจริงจัง ตัวอย่างผู้ป่วยกลุ่มเสี่ยงสูง ได้แก่:
❗ผู้ที่มีประวัติเคยเป็นไข้รูมาติกมาก่อน (ประวัติไข้รูมาติกบ่งชี้ถึงความเสี่ยงสูงต่อการกลับมาเป็นซ้ำหรือภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรง จึงควรตรวจหาเชื้อ GAS อย่างจริงจัง)
‼️ ผู้ป่วยที่มีอาการคออักเสบและมีคนในครัวเรือนสัมผัสเชื้อ GAS (เช่น อาศัยหรือนอนในพื้นที่เดียวกันกับผู้ที่ได้รับการวินิจฉัย GAS)
❗‼️ผู้ที่มีอาการหรือสัญญาณที่บ่งชี้ถึงภาวะแทรกซ้อนรุนแรงของการติดเชื้อ GAS ทั้งเฉพาะที่ และทั่วร่างกาย เช่น ฝีบริเวณต่อมทอนซิล (Peritonsillar Abscess) ฝีบริเวณหลังคอหอย (Retropharyngeal Abscess) ไข้อีดำอีแดง (Scarlet Fever) หรือ ภาวะ Toxic Shock Syndrome (ภาวะช็อคจากสารพิษที่แบคทีเรียสร้างขึ้น ไม่ใช่ช็อคจากเชื้อในกระแสเลือด)
2. ข้อยกเว้นทางอายุ:
คำแนะนำนี้ไม่มีผลบังคับใช้กับเด็กอายุต่ำกว่า 3 ปี
เนื่องจากเด็กเล็กกลุ่มนี้มักไม่มีอาการทางคลินิกที่ตรงตามเกณฑ์ในระบบการให้คะแนนทั่วไป คำแนะนำจึงไม่ครอบคลุมถึงกลุ่มนี้
---
▶️ ลดการตรวจที่ไม่จำเป็น:
การใช้ระบบการให้คะแนน จะช่วยระบุผู้ป่วยที่มีโอกาสติดเชื้อ GAS ต่ำ ซึ่งการตรวจเพิ่มเติม (เช่น การตรวจแบบ Rapid Test หรือการเพาะเชื้อ) มักจะให้ผลบวกปลอม (False Positive) สูง และไม่ช่วยเปลี่ยนแนวทางการดูแลรักษา ช่วยลดความซับซ้อนและค่าใช้จ่ายในการดูแลผู้ป่วย
⏩ ลดอคติ:
การใช้ระบบการให้คะแนนที่เป็นมาตรฐาน จะช่วยให้การตัดสินใจเกี่ยวกับการตรวจหาเชื้อ GAS มีความสม่ำเสมอ และเป็นมาตรฐานมากขึ้น ซึ่งอาจช่วยลดความเสี่ยงของอคติ (Bias) ในการตัดสินใจของผู้ให้การรักษา
🔰สรุปโดยรวมคือ IDSA สนับสนุนให้ใช้เครื่องมือเชิงปริมาณในการประเมินผู้ป่วยคออักเสบ เพื่อเพิ่มความแม่นยำในการตัดสินใจตรวจหาเชื้อ และลดการใช้ยาปฏิชีวนะเกินความจำเป็นในกลุ่มผู้ป่วยที่มีความเสี่ยงต่ำ
😀มีปัญหาเรื่องการใช้ยา เชิญปรึกษาเภสัชกรประจำร้านยา
---
💢Clinical Practice Guideline Update by the Infectious Diseases Society of America on Group A Streptococcal (GAS) Pharyngitis, IDSA PRACTICE GUIDELINES, Published October 14, 2025
Strep Throat: Use Scoring System to Guide Care, November 07, 2025
.
BETTERCM 2025.11.09
🔰เจ็บคอ
หวัด virus vs bact
ไซนัสอักเสบ
ริดสีดวงจมูก
หวัดลงคอ / Post nasal drip
ไอ vs ยาฆ่าเชื้อ
😷ยาแก้ไอตัวไหนดี?
👶ยาอะม็อกซิซิลลินสำหรับผู้ป่วยเด็ก:
♓ บทบาทของแผ่นพับ TARGET TYI-RTI ในการดูแลผู้ป่วยติดเชื้อทางเดินหายใจในร้านยาชุมชนอังกฤษ
- 1
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
