18 พ.ย. 2025 เวลา 12:15 • สิ่งแวดล้อม

⚔️🌊 EP4 — เมื่อพระนเรศวรไม่ต้องกู้ชาติ แต่กู้ระบบน้ำ

หลังจากพ่อเล่าว่าบุเรงนองแพ้ให้กับ “กำแพงน้ำ”
น้ำใจก็ยิ่งอยากรู้ว่า
แล้วอยุธยาในฝันของพ่อเปลี่ยนไปอย่างไรต่อจากนั้น
น้ำใจถามเบา ๆ ว่า
“ถ้าอยุธยาไม่เคยเสียกรุง…
พระนเรศวรจะมีบทบาทแบบไหนคะ?”
พ่อยิ้ม
เป็นรอยยิ้มที่ดูทั้งภูมิใจและอ่อนโยนเหมือนคนเห็นโลกอีกใบหนึ่งมาแล้ว
พ่อพูดว่า…
“น้ำใจเอ๊ย…
ในฝันของพ่อ พระนเรศวรไม่ได้เป็นกษัตริย์กู้ชาติ
แต่เป็นกษัตริย์ที่กู้ ‘ระบบน้ำ’
และทำให้อาณาจักรแข็งแรงอย่างที่ไม่เคยมีในประวัติศาสตร์จริง”
🌾 พระนเรศวรในโลกที่ไม่ได้เกิดจากซากสงคราม
ในจักรวาลจริง
พระนเรศวรเติบโตในช่วงความสูญเสีย
เสด็จไปเป็นองค์ประกันที่หงสาวดี
กลับมาเป็นผู้นำในยุคสร้างบ้านเมืองใหม่หลังอยุธยาถูกทำลาย
แต่ในความฝันของพ่อ…
ภาพทุกอย่างพลิกกลับหมดค่ะ
อยุธยาไม่เคยแตก
เมืองยังสมบูรณ์
ท้องทุ่งยังอุดม
ประชาชนยังทำเกษตรผสมผสาน
คลองบางบาล–บางไทรยังทำหน้าที่เป็น “โล่ห์น้ำ” ของลุ่มเจ้าพระยา
ดังนั้น พระนเรศวรในฝันของพ่อ
ไม่ได้ขึ้นครองราชย์เพื่อกู้บ้านเมือง
แต่ขึ้นมาเพื่อ พัฒนาโครงสร้างน้ำให้ซับซ้อนกว่าที่คนยุคนั้นจะจินตนาการได้
🌊 จากนักรบ → นักบริหารน้ำ
พ่อเล่าว่า
พระนเรศวรในฝันเป็นกษัตริย์ที่เข้าใจน้ำอย่างลึกซึ้ง
เพราะโตมากับเมืองที่ “เอาชนะสงครามด้วยน้ำ” มาแล้วหนึ่งครั้งในยุคสมเด็จพระมหาจักรพรรดิ
พ่อพูดเสียงหนักแน่นว่า
“พระองค์รู้ว่าอาวุธสำคัญของอยุธยา ไม่ใช่ช้าง ไม่ใช่ม้า
แต่อยู่ที่คลอง–ประตูน้ำ–ทุ่งรับน้ำ
และความสามัคคีของคนกับสายน้ำ”
ดังนั้น พระองค์ก็จึง
ขุดคลองเชื่อมทุ่งพรมแดน
วางระบบคูเมืองชั้นนอก–ชั้นใน
ฟื้นฟูป่าเปียกในลุ่มน้ำตอนบน
ส่งเสริมเกษตรไม่ใช้ single–crop
จัดทัพเรือให้เข้ากับฤดูกาลน้ำหลาก–น้ำลด
ทั้งหมดนี้ทำให้ “อยุธยาในฝัน”
กลายเป็นรัฐที่บริหารสายน้ำได้ดีที่สุดในเอเชียอาคเนย์
ก่อนโลกจะมีคำว่า hydrology หรือ water governance เสียอีก
⚔️ บทบาทนักรบ…ที่ไม่ต้องรบเพื่ออิสรภาพ แต่เพื่อสมดุลน้ำ
แม้จะไม่มีการ “กอบกู้เอกราช”
แต่พระนเรศวรยังคงเป็นนักรบ
เพราะพ่อเล่าว่าในฝันนั้น พระองค์มองเห็นภัยที่คนในยุคนั้นไม่คิดถึง เช่น
การตัดป่าเหนือเกินขนาด
การทำคันนาใหญ่ปิดทางน้ำ
การสร้างชุมชนปิดกั้นทางไหลตะวันตก
การแย่งน้ำระหว่างเมือง–ทุ่ง
ความขัดแย้งเรื่องสิทธิในสายน้ำ
พระองค์จึงเป็น “นักรบเชิงนิเวศ”
มากกว่านักรบเชิงสงคราม
คือรบกับการทำลายสมดุลน้ำ มากกว่ารบกับเพื่อนบ้าน
น้ำใจฟังแล้วเผลอพูดออกมาว่า
“แบบนี้…พระนเรศวรในฝันของพ่อ เป็นกษัตริย์ที่ปกครองอนาคตมากกว่าปกครองในอดีตเลยนะคะ”
พ่อยิ้ม พร้อมพูดว่า
“เพราะในฝันนั้น อนาคตเริ่มตั้งแต่วันที่อยุธยาไม่เคยเสียกรุง
และพระนเรศวรคือคนที่มองเห็นอนาคตของสายน้ำได้ไกลที่สุด”
🌙 เสียงของพ่อในท้าย EP4
พ่อจับมือน้ำใจแล้วบอกว่า
“ลูกเอ๊ย…
ถ้าคนไทยเข้าใจน้ำตั้งแต่ยุคอยุธยา
เราคงสืบทอดภูมิปัญญาหลายร้อยปี
และประเทศไทยคงเป็นสังคมเขียวตั้งแต่ก่อนโลกจะรู้จักคำว่า green economy เสียอีก”
น้ำใจฟังแล้วเงียบ
ไม่ใช่เพราะไม่เชื่อ
แต่เพราะรู้ว่าฝันของพ่อ
ไม่ใช่เพ้อฝัน
แต่กำลังบอกบทเรียนให้คนรุ่นลูก
— EP4 จบ —
โฆษณา