Blockdit Logo (Mobile)
𝐓𝐡𝐞 𝐏𝐡𝐮𝐤𝐞𝐭𝐢𝐚𝐧 𝐁𝐚𝐛𝐚-𝐍𝐲𝐨𝐧𝐲𝐚
•
18 ธ.ค. 2025 เวลา 13:00 • การศึกษา
หนานจิง

"ฉันยังเป็น 'เปอรานากัน' อยู่รึเปล่า" คำถามจากคน Gen-Y

ยามเย็นวันเสาร์ในเดือนเมษายน อากาศแจ่มใส่และมีลมพัดหวิววี ฉันประสบกับความตกใจอย่างรุนแรงเมื่อตระหนักว่าตนเองมีเชื้อสาย "เปอรานากัน" จากสายเลือดฝ่ายแม่
เรื่องราวทั้งหมดเริ่มต้นขึ้นเมื่อฉันนั่งที่ข้างหน้าต่างในห้องนอน ดูวิดีโอบน Youtube วิดีโอนั้นเป็นทริปพาทัวร์บ้านของชาวเปอรานากัน มีนักแสดงชื่อ "รีเบ็คก้า หลิม (Rebecca Lim)" และ "ปิแอร์ ปึง (Pierre Png)" รับทเป็นบาบ๋าและย่าหยาวัยหนุ่มสาวขณะโปรโมตเรื่อง "This Land is Mine" ซึ่งมีฉากหลังเป็นสิงคโปร์ยุคหลังสงครามโลกครั้งที่สองในทศวรรษ 1940
ฉันหลงใหลในเฟอร์นิเจอร์ซึ่งผสมอิทธิพลจีน-มลายู-ยุโรปอย่างวิจิตร บรรยากาศภายในบ้าน และชุดเสื้อเคบาย่าที่รีเบ็คก้าสวม ฉันจึงส่งวิดีโอนั้นให้แม่ของฉันซึ่งบังเอิญยืนอยู่ด้านนอกห้องนอนพอดี
ทันใดนั้นแม่ก็พูดขึ้นว่า “อ้อ ย่าทวดเคยแต่งตัวแบบนี้ทุกวันนะ แกเป็นคนเดียวที่แต่งแบบนั้น และเป็นย่าหยาคนสุดท้ายของตระกูล” แม่ของเธอเล่า
ในตระกูลมี "ย่าหยา" ด้วยหรือ
สารพัดคำถามผุดขึ้นในหัวเมื่อได้รับรู้เรื่องนี้ เท่าที่ฉันรู้ ครอบครัวของฉันเป็นชาวจีนแต้จิ๋ว เพราะพ่อกับแม่ต่างระบุเชื้อสายเช่นนั้น ปู่ทางฝ่ายแม่เป็นชาวแต้จิ๋วและมักเล่าว่าเขาเกิดที่เมืองซัวเถาในมณฑลกวางตุ้ง ประเทศจีน เขาย้ายมาสิงคโปร์ตั้งแต่อายุยังน้อยพร้อมครอบครัวและรอดชีวิตจากสงครามโลกครั้งที่สอง เชื้อสายทางพ่อทั้งหมดก็เป็นแต้จิ๋ว
แต่เมื่อสืบเสาะต่อ แม่ของฉันบอกว่าทวดของเธอเป็นย่าหยา ทว่าขนบปรระเพณีเปอรานากันไม่ได้ถูกส่งต่อให้ลูกหลาน ดูเหมือนว่าสาเหตุหนึ่งมาจากคนรุ่นหลังเป็น “ครึ่งเปอรานากัน (Half-Peranakan)” เพราะสายตระกูลฝ่ายพ่อไม่ได้เป็นเปอรานากัน ในสมัยก่อนและแม้กระทั่งปัจจุบันมีแนวโน้มจะยึดปฏิบัติวัฒนธรรมตามฝ่ายบิดา เช่น ลูกใช้ชื่อนามสกุลของพ่อและพูดภาษาที่พ่อใช้
ยิ่งไปกว่านั้น เมื่อประเทศเกิดความเสียหายจากสงครามหลังการยึดครองของจักรวรรดิญี่ปุ่น ความจำเป็นเร่งด่วนในการฟื้นฟูชีวิตทำให้แทบไม่มีเวลาหรือความสนใจในการรักษามรดกเปอรานากันไว้
ฉันยังเป็น "เปอรานากัน" อยู่รึเปล่า
ข้อมูลบนอินเทอร์เน็ตบอกว่า บุคคลหนึ่งจะถือว่าเป็นเปอรานากันได้ก็ต่อเมื่อบิดาหรือมารดาเป็นเปอรานากัน ตราบเท่าที่มีเชื้อสายเปอรานากันก็ถือว่าเป็นเปอรานากันได้ เมื่อพิจารณาจากย่าทวด แม่ และฉันเองตามลำดับสายมารดาก็จัดว่าเป็น “เปอรานากัน” ในทางเทคนิค แล้วทำไมในครอบครัวจึงไม่มีร่องรอยใด ๆ ของวัฒนธรรมเปอรานากันเลยล่ะ
แหล่งข้อมูลและสารคดีที่มีเผยแพร่ทางอินเทอร์เน็ตชี้ให้เห็นว่า ปัญหาของฉันอาจไม่ใช่เรื่องแปลกประหลาด ในสารคดีของ "RMIT University Production" เมื่อปี 2016 ชื่อ "The Peranakan Story" บาบ๋า หลี่รุ่นเทียน ผู้จัดการพิพิธภัณฑ์บาบ๋า-ย่าหยา (Baba & Nyonya Heritage Museum, Baba Lee Yuen Thien) เล่าว่า เพื่อนของเขาที่เติบโตในกัวลาลัมเปอร์ไม่รู้ตัวเลยว่าตนมีเชื้อสายเปอรานากันจนกระทั่งวันแต่งงาน
คุณหลี่อธิบายว่า เพื่อนของเขาไม่เคยรับรู้วัฒนธรรมนี้หรือได้รับการบอกกล่าวเรื่องตัวตนว่าเป็นเปอรานากัน ซึ่งเป็นสาเหตุหนึ่งที่ทำให้วัฒนธรรมเปอรานากันอาจค่อย ๆ เลือนหายไป
นอกจากนี้ คุณอัลวิน ยัป ชาวเปอรานากันและเป็นผู้ดูแลพิพิธภัณฑ์บ้านอินตันเปอรานากัน (Intan Peranakan Home Museum, Alvin Yapp) ในสิงคโปร์เผยในการสัมภาษณ์กับ Successpedia Asia ว่า เขาไม่รู้เรื่องวัฒนธรรมเปอรานากันเลยในวัยเด็ก และเริ่มซึมซับวัฒนธรรมนี้เมื่ออายุมากขึ้น
ข่าวดีอย่างหนึ่งก็คือ ฉันได้รู้มรดกทางเชื้อสายนี้ก่อนวันแต่งงาน หากวันนั้นมาถึงจริงอาจจะเตรียมชุดเปอรานากันไว้สำหรับวันนั้นล่วงหน้า แต่ในอีกแง่หนึ่ง ฉันรู้สึกเวทนาอย่างยิ่งที่มรดกเปอรานากันซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของตัวตนและสายเลือดกลับรู้สึกแปลกและไกลตัวสำหรับฉัน
เพื่อนหลายคนรู้ว่าฉันคลั่งไคล้วัฒนธรรมและประวัติศาสตร์ เช่น ฉันเติบโตมามีความสนใจในภาษาจีน เสื้อผ้าจีน และส่วนอื่น ๆ ของวัฒนธรรม ตั้งแต่เรื่องอาหารถึงแฟชั่น และมักจะแชร์สิ่งที่รู้กับคนรอบข้าง นอกเหนือไปจากการเป็นชาวจีนสิงคโปร์แล้ว ฉันค้นพบว่าตนเองยังมีสายเลือดเปอรานากันด้วย
ฉันกล้าบอกใครไหมว่าฉันเป็นเปอรานากัน ในเมื่อแทบไม่รู้อะไรเกี่ยวกับวัฒนธรรมหรือวิถีชีวิตของพวกเขาเลย
เมื่อได้รับรู้ถึงเชื้อสายเปอรานากัน มันอาจขึ้นอยู่กับตัวฉันเองที่จะเรียนรู้เพิ่มเติมเกี่ยวกับวัฒนธรรมนี้ และหวังว่าจะเข้าใจความงดงามและแก่นแท้ของวัฒนธรรมดังกล่าว คำคมที่ฉันชอบประโยคหนึ่งมาจากนักสำรวจและนักอนุรักษ์ทางทะเลชาวฝรั่งเศสชื่อ "ฌาคส์ อีฟส์ คูสโต (Jacques Yves Cousteau)" เขากล่าวไว้ว่า "คนจะปกป้องในสิ่งที่พวกเขารัก (People protect what they love)"
ในแง่นั้น การอนุรักษ์มรดกย่อมขึ้นอยู่กับผู้ที่รู้จักและรักมรดกนั้นที่จะสืบสานและปกป้อง แม้ว่าฉันอาจไม่มีวันรู้ลึกราวกับผู้ที่เติบโตมาเป็นเปอรานากันโดยตรง แต่ฉันคิดว่าหน้าที่หนึ่งของฉันคือมีความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับมันสักนิด ฉันได้พูดคุยกับเพื่อนบางคนที่ระบุว่าตนเป็นบาบ๋าหรือย่าหยาตั้งแต่เด็ก เพื่อเรียนรู้จากพวกเขา
ฉันยังเดินทอดน่องผ่านเตี่ยมฉู่เปอรานากัน (Peranakan Shophouse) ตามถนนหยู่เชียต (Joo Chiat) และกาตง (Katong) ซึ่งฉันต้องอุทานกับการออกแบบภายนอกอาคารที่มีสีสันจัดจ้านซึ่งเป็นผลงานสถาปัตยกรรมชั้นเลิศ มันดึงดูดและถ่ายรูปขึ้นอินสตาแกรมได้เป็นอย่างดี
เมื่อไปเยือนสถานที่มรดกเปอรานากัน ฉันรู้สึกยินดีที่ได้ฟังเรื่องราวจากคุณแองเจลีน ข่ง (Angeline Kong) ซึ่งชาวเป็นเปอรานากันและเป็นผู้ประสานงานที่ฉันติดต่อเมื่อไปชมบ้านโบราณกาตง (Katong Antique House)
ความหลงใหลในวัฒนธรรมเปอรานากันของเธอสร้างแรงบันดาลใจอย่างมาก และกระตุ้นให้ฉันอยากเข้าใจมรดกนี้ให้ลึกซึ้งกว่าเดิม เมื่อมีเวลา ฉันจะไปเยี่ยมสถานที่ที่เกี่ยวข้องอื่น ๆ เช่น บ้านบาบ๋า (NUS Baba House), พิพิธภัณฑ์เปอรานากัน (Peranakan Museum), พิพิธภัณฑ์บ้านอินตันเปอรานากัน (Intan Peranakan Home Museum) เพื่อเรียนรู้เพิ่มเติมเกี่ยวกับวัฒนธรรมที่ตอนนี้ยิ่งดูมีเสน่ห์ขึ้นเรื่อย ๆ และอาจจะหาหนังสือเกี่ยวกับมรดกเปอรานากันมาอ่าน
กว่าจะถึงวันนั้น ฉันอาจจะหยิบขนม "อนเดะหฺ-อนเดะหฺ (Ondeh-ondeh; คล้ายขนมโค)" และขนม " ย่าหยาโก้ย (Nonya Kueh)" ชิมไปพลาง ๆ และคิดว่าจะเรียนรู้การทำขนมเหล่านั้นสักวันหนึ่ง เพราะฉันหลงรักมันมาตั้งแต่ยังเป็นเด็ก......
🗂เอกสารอ้างอิง🗂
สามารถสนับสนุนเพจเพื่อเป็นทุนการศึกษาได้ที่
💵PromptPay: 0954289757
.
สามารถสั่งซื้อหนังสือนิยายเรื่อง "เป็นบาบ๋าเพราะรู้สึก" แบบ E-book ได้ที่ Mebmarket
โฆษณา