จากฝาขวดสู่ไม้แขวนเสื้อ
มหาวิทยาลัยพะเยา กับการสร้างนวัตกรรมสิ่งแวดล้อมที่ยั่งยืน
ขยะมาจากไหน
คุณเคยสังเกตไหมว่า
ตั้งแต่ตื่นนอนจนถึงเวลาหลับ เราสร้าง “ขยะ” ออกมามากแค่ไหนในแต่ละวัน
มีข้อมูลระบุว่า คนไทย 1 คน สร้างขยะเฉลี่ยประมาณ 1.12–1.2 กิโลกรัมต่อวัน และหากเป็นคนที่อาศัยอยู่ในเมืองใหญ่ ตัวเลขนี้ก็จะยิ่งสูงขึ้นไปอีก แต่เมื่อมองภาพรวมในระดับประเทศ จะพบว่าประเทศไทยผลิต ขยะพลาสติกมากถึงปีละประมาณ 9 ล้านตัน และในจำนวนนี้ มีถึง 36% เป็นพลาสติกใช้ครั้งเดียวแล้วทิ้ง ที่ไม่ได้ถูกนำกลับมารีไซเคิล
ปริมาณขยะ
ขยะพลาสติกจึงไม่ใช่แค่ปัญหาที่เห็นตามข้างทางหรือในทะเล
แต่มันกำลังกลายเป็นปัญหาเชิงโครงสร้าง ที่กระทบต่อสิ่งแวดล้อมในทุกมิติ
ภัยเงียบจาก “ไมโครพลาสติก”
ไมโครพลาสติก
เมื่อขยะพลาสติกถูกทิ้งและแตกตัวตามธรรมชาติ มันจะกลายเป็นเศษเล็ก ๆ ที่เรียกว่า ไมโครพลาสติก (Microplastic) ซึ่งมีขนาดเล็กมากจนแทบมองไม่เห็นด้วยตาเปล่า
บนบก ไมโครพลาสติกทำให้ดินเสื่อมโทรม กระทบต่อสิ่งมีชีวิตในดิน และส่งผลต่อห่วงโซ่อาหาร
ในน้ำ เรามักเห็นข่าวสัตว์น้ำกินพลาสติกเข้าไป เพราะเข้าใจผิดว่าเป็นอาหาร จนนำไปสู่การอุดตันและตายในที่สุด
แม้แต่ในอากาศ เราเองก็อาจกำลังสูดดมไมโครพลาสติกเข้าไปโดยไม่รู้ตัว
สัตว์น้ำกินพลาสติก
ขยะพลาสติกจึงไม่ใช่เพียงปัญหาด้านสิ่งแวดล้อม
แต่ยังเชื่อมโยงกับ ภาวะโลกร้อน เพราะทุกขั้นตอนของพลาสติก ตั้งแต่การผลิต การขนส่ง ไปจนถึงการกำจัด ล้วนปล่อยก๊าซเรือนกระจกออกมาในปริมาณมหาศาล
มาตรการใหม่ของประเทศไทย ปี 2568
มาตรการ
ในปี 2568 ประเทศไทยเริ่มขยับอย่างจริงจังในการจัดการปัญหาขยะพลาสติก
ไม่ว่าจะเป็นการ แบนการนำเข้าเศษพลาสติกจากต่างประเทศ
การรณรงค์ภายใต้โครงการ “Beat Plastic Pollution”
รวมถึงการผลักดันกฎหมาย EPR (Extended Producer Responsibility) ผ่านร่าง พ.ร.บ. การจัดการบรรจุภัณฑ์อย่างยั่งยืน
ทั้งหมดนี้สะท้อนว่า การจัดการขยะไม่ใช่เรื่องของใครคนใดคนหนึ่ง
แต่ต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วน
มหาวิทยาลัยพะเยา กับการขับเคลื่อนสิ่งแวดล้อมอย่างเป็นระบบ
มหาวิทยาลัยพะเยา
ท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงนี้ มหาวิทยาลัยพะเยา เป็นหนึ่งในองค์กรที่เดินหน้าเรื่องสิ่งแวดล้อมมาอย่างต่อเนื่อง ตั้งแต่การลดการใช้พลังงานฟอสซิล หันมาใช้พลังงานทางเลือก จนถึงการผลักดัน พลังงานสะอาด อย่างจริงจัง
การใช้รถบัสไฟฟ้า 100% ภายในมหาวิทยาลัย
การติดตั้งแผงโซลาร์เซลล์บนหลังคาอาคาร
และการส่งเสริมการเดินหรือปั่นจักรยานภายในพื้นที่
ทั้งหมดนี้ไม่ใช่แค่ “นโยบาย”
แต่เป็นการลด คาร์บอนฟุตพริ้นท์ อย่างเป็นรูปธรรม
เป้าหมาย Carbon Neutrality กับ SDGs
มหาวิทยาลัยพะเยาตั้งเป้าหมายชัดเจนในการเดินหน้าสู่
ความเป็นกลางทางคาร์บอน (Carbon Neutrality) ภายในปี ค.ศ. 2050
เป้าหมายนี้สอดคล้องโดยตรงกับ
• SDG 13 การรับมือการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ
• และ SDG 12 การบริโภคและการผลิตที่ยั่งยืน
เพื่อให้การทำงานเป็นระบบ มหาวิทยาลัยจึงจัดตั้ง
ศูนย์สิ่งแวดล้อมและการจัดการที่ยั่งยืน
ทำหน้าที่ติดตาม วัดผล และรายงานการปล่อยก๊าซเรือนกระจก รวมถึงสร้างความตระหนักรู้ด้านสิ่งแวดล้อมให้กับบุคลากรและนิสิต
จากฝาขวด…สู่นวัตกรรมไม้แขวนเสื้อ
จากฝาขวด…สู่นวัตกรรมไม้แขวนเสื้อ
หนึ่งในโครงการที่สะท้อนภาพการขับเคลื่อน SDGs ได้ชัดเจน คือ
โครงการไม้แขวนเสื้อจากฝาขวดพลาสติก
ฝาขวดน้ำที่เคยถูกมองว่าไร้ค่า ถูกนำมาแปรรูปเป็นไม้แขวนเสื้อที่ผลิตจากขยะพลาสติก 100%
โครงการนี้ช่วยลดขยะ ลดการใช้ทรัพยากรใหม่ และลดคาร์บอนฟุตพริ้นท์จากกระบวนการผลิต
ที่สำคัญ ยังช่วยลดโอกาสที่ขยะจะหลุดรอดลงสู่แหล่งน้ำและดิน
ซึ่งเชื่อมโยงกับ
• SDG 14 การอนุรักษ์ทรัพยากรทางทะเล
• SDG 15 ระบบนิเวศบนบก
พลังของความร่วมมือจากภาคเอกชน
โครงการนี้ไม่ได้เกิดขึ้นจากมหาวิทยาลัยเพียงลำพัง
แต่เกิดจากความร่วมมือกับภาคเอกชน เช่น บริษัทอิชิตัน และ บริษัทอิเดมิตสึ
ภาคเอกชนได้ส่งมอบฝาขวดและบรรจุภัณฑ์ที่ไม่ได้คุณภาพจากกระบวนการผลิต
เพื่อนำมาแปรรูปเป็นไม้แขวนเสื้อ พร้อมสนับสนุนงบประมาณเพื่อนำไปมอบให้โรงพยาบาลในจังหวัดพะเยา และพื้นที่ประสบอุทกภัย
นี่คือภาพชัดของ SDG 17 หุ้นส่วนเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน
ที่ทุกฝ่ายร่วมกันแก้ปัญหาสิ่งแวดล้อมอย่างเป็นรูปธรรม
ขยะที่กลายเป็น “เครื่องมือการเรียนรู้”
นอกจากไม้แขวนเสื้อ ขยะพลาสติกยังถูกพัฒนาเป็น
• ตัวต่อเลโก้จากพลาสติกรีไซเคิล
• โมเดล 3D และสื่อสร้างสรรค์อื่น ๆ
สิ่งเหล่านี้ถูกนำไปใช้เป็นสื่อการเรียนรู้สำหรับเด็กในพื้นที่ด้อยโอกาส
ช่วยพัฒนาทักษะ เสริมจินตนาการ และปลูกฝังแนวคิดด้านสิ่งแวดล้อม
ซึ่งสะท้อนบทบาทของมหาวิทยาลัยในการสนับสนุน
SDG 4 การศึกษาที่มีคุณภาพ
การเปลี่ยนแปลง เริ่มต้นได้ที่ตัวเรา
เรื่องราวจากฝาขวดเล็ก ๆ นี้ อาจเป็นเพียงส่วนหนึ่งของการจัดการขยะในสังคมไทย
แต่สะท้อนให้เห็นว่า หากทุกคนเริ่มต้นจากจุดเล็ก ๆ
ไม่ว่าจะเป็นการลดใช้พลาสติก คัดแยกขยะ หรือเลือกใช้ซ้ำ
เมื่อพลังเล็ก ๆ เหล่านี้รวมกัน
ก็สามารถลดขยะหลายล้านตัน ลดคาร์บอน และสร้างอนาคตที่ยั่งยืนได้จริง
มหาวิทยาลัยพะเยา พร้อมเป็นส่วนหนึ่งของการเปลี่ยนแปลงนี้
ในฐานะองค์กรต้นแบบด้านสิ่งแวดล้อม
ศูนย์กลางนวัตกรรมการจัดการขยะ
และแหล่งเรียนรู้เพื่อสังคมที่ยั่งยืน
เพราะการเปลี่ยนแปลงที่ยิ่งใหญ่
มักเริ่มต้นจาก “ก้าวเล็ก ๆ” ของพวกเราทุกคน
- 2
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2025 Blockdit
