ทำไมมนุษย์ถึงต้องดื่มเหล้า? ไขความลับทางชีววิทยา
ไม่ว่ากาลเวลาจะผ่านไปนานแค่ไหน ผลัดเปลี่ยนไปกี่ยุคสมัย มนุษย์เราก็ยังคงถือแก้วเหล้าชนแก้วกันในงานฉลองหรือนั่งจิบเงียบๆ เพื่อย้อมใจในวันที่เจอเรื่องร้ายๆ อยู่เสมอ
หลายคนอาจตอบคำถามนี้แบบกำปั้นทุบดินว่า “ก็คนมันอยากเมาอ่ะ” หรือ “ก็รสชาติมันอร่อย”
แต่ถ้าผมบอกคุณว่า การดื่มเหล้านั้นไม่ใช่แค่นิสัยส่วนตัว แต่มันคือสิ่งที่ “ธรรมชาติคัดสรร” มาให้กับเราแล้ว คุณจะเชื่อมั้ย?
เอาหละวันนี้ผมจะอาสาพาคุณย้อนเวลาไปตั้งแต่ยุคบรรพบุรุษลิง จนถึงห้องแล็บวิทยาศาสตร์ยุคปัจจุบัน เพื่อไขปริศนาลับที่ซ่อนอยู่ในยีนของเราว่า “ทำไมเผ่าพันธุ์ของมนุษย์เราถึงขาดแอลกอฮอล์เหล้าไม่ได้?” ผ่าน 3 ทฤษฎีระดับโลกที่เปลี่ยนมุมมองเรื่อง “การเมา” ของคุณไปตลอดกาลครับ
1. วิวัฒนาการสั่งมา : ทฤษฎีลิงขี้เมา 🐒
ถ้าคุณคิดว่ามนุษย์เพิ่งมารู้จักกับเหล้าเมื่อตอนที่เริ่มหมักไวน์เป็น คุณคิดผิดครับ
เพราะร่างกายของเรารู้จักแอลกอฮอล์มาตั้งแต่ 10 ล้านปีก่อนแล้ว
เรื่องนี้ได้รับการอธิบายผ่านทฤษฎีสุดล้ำที่ชื่อว่า “Druken Monkey Hypothesis” ของศาสตราจารย์ Robert Dudley แห่ง UC Berkeley ครับ แกบอกว่าเมื่อก่อนนั้นบรรพบุรุษเราอาศัยอยู่บนต้นไม้ แต่พอโลกเริ่มเปลี่ยนไปเราเริ่มวิวัฒนาการกลายเป็นลิงที่ต้องลงมาเดินดินหาอาหารในป่าที่แห้งแล้ง
ในสถานการณ์ที่อาหารขาดแคลน “กลิ่นของผลไม้เน่า” คือกลิ่นสวรรค์ครับ เพราะผลไม้ที่สุกงอมจนร่วงลงพื้นและเริ่มหมักตัวเองตามธรรมชาติ จะมีเชื้อยีสต์ที่เปลี่ยนน้ำตาลให้เป็น “เอทานอล(แอลกอฮอล์)” ซึ่งเจ้านี่แหละครับที่จะส่งกลิ่นหอมฟุ้งไปไกล เปรียบเสมือนคนคอยตะโกนบอกว่า เฮ้! ตรงนี้มีแหล่งพลังงานแคลอรีสูงอยู่นะ ทำให้ได้รับพลังงานจากการกินอาหารกึ่งเหล้าไปโดยปริยาย
จุดพีคที่สุดคือบรรพบุรุษร่วมของมนุษย์กับลิงชิมแปนซีเกิดการกลายพันธุ์ของยีนที่ชื่อ ADH4 ขึ้นมา ทำให้ตับของเราย่อยสลายแอลกอฮอล์ได้ เร็วขึ้นถึง 40 เท่า เมื่อเทียบกับสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมอื่น
สรุปแล้วเราไม่ได้ดื่มเพราะเราเป็นคนขี้เมา แต่ยีน (DNA) ของเราตะโกนสั่งมาว่า
“ดื่มสิ กินเข้าไป นี่คือพลังงานที่จะทำให้เผ่าพันธุ์เรารอดตายนั่นเอง”
2. ประวัติศาสตร์ถูกเขียนใหม่ เบียร์มาก่อนขนมปัง 🌾
พอเราเริ่มเสพติดจากการกินแหล่งพลังงานจากแอลกอฮอล์ เราก็เลยไม่อยากเดินหาของป่าอีกต่อไป…
เราท่องจำกันมาตลอดใช่ไหมครับว่า “มนุษย์เราเลิกเร่ร่อน มาทำเกษตรกรรมเพื่อปลูกข้าวทำขนมปัง” แต่หลักฐานใหม่ทางโบราณคดีกำลังบอกว่า เราอาจจะยอมเหนื่อยปลูกข้าวเพื่อ “ต้มเบียร์” ต่างหาก
สมมติฐานนี้มีหลักฐานสนับสนุนที่น่าทึ่งจากกลุ่มชน Natufians (มนุษย์ยุคหินในแถบอิสราเอล) เมื่อกว่า 13,000 ปีก่อน ซึ่งเก่าแก่กว่าหลักฐานการทำขนมปังเสียอีก นักโบราณคดีขุดพบหลุมหินที่ใช้สำหรับหมักเบียร์ในยุคนั้น
ทำให้นักวิชาการเชื่อว่า แรงจูงใจทีร่ทำให้มนุษย์ยอมทิ้งชีวิตอิสระกลายมาเป็นทำไร่ไถนา อาจเป็นเพราะพวกเขาต้องการธัญพืชจำนวนมากเพื่อเอามาหมักเหล้าใช้ในงานเลี้ยงและพิธีกรรมศักดิ์สิทธิื์ ไม่ใช่แค่เพื่อทำอาหารประทังชีวิต
แถมในยุโรปยุคกลาง เบียร์ก็ไม่ได้ถูกมองว่าเป็นสิ่งมึนเมาไร้สาระ แต่ว่ามันคือแหล่งพลังงานชั้นดี ที่ปลอดภัยกว่าน้ำดิบตามธรรมชาติเสียอีก จนคนเรียกมันว่า “ขนมปังเหลว” ที่คนทุกชนชั้นดื่มเพื่อความอยู่รอด
เห็นกันไหมครับว่า ถ้าไม่มีความอยากดื่มเบียร์ในวันนั้น
เราอาจจะยังเป็นมนุษย์ถ้ำล่าสัตว์กันอยู่ก็ได้ ใครจะไปรู้?
3. เทคโนโลยีทางสังคม 🧠
มาถึงยุคปัจจุบันที่เรามีอาหารเหลือเฟือ แล้วทำไมเวลาจะคุยธุรกิจ หรือปรับความเข้าใจกับเพื่อน ถึงต้องมีแอลกอฮอล์มาเกี่ยว?
ในทางประสาทวิทยา แอลกอฮอล์เปรียบเสมือน “เทคโนโลยีทางสังคม” ที่มนุษย์ใช้แฮ็กสมองตัวเองครับ โดยเมื่อมันเข้าสู่ร่างกาย มันจะเข้าไปทำงาน 2 อย่างพร้อมกันทันที
- เหยียบคันเร่งความชิล (GABA): กระตุ้นสารกาบา ให้เรารู้สึกผ่อนคลาย สงบ เหมือนได้พักผ่อน
- ตัดสายเบรกความเครียด (Glutamate): ยับยั้งสารกลูตาเมต ที่ปกติจะทำให้เราขี้กังวลและระแวดระวังตัว
เมื่อสมองส่วนเหตุผลและการระวังตัว (Prefrontal Cortex) ทำงานลดลง เราจะเข้าสู่โหมด "เปิดใจ" มีงานวิจัยพบว่า ในวงเหล้าที่มีการดื่มแบบพอเหมาะ จะเกิดปรากฏการณ์ “ยิ้มพร้อมกัน” ของคนในวง ซึ่งสิ่งนี้แหละคือ “กาวใจ” ชั้นดีที่ช่วยละลายพฤติกรรม สร้างความไว้เนื้อเชื่อใจ และทำลายกำแพงระหว่างกันได้อย่างรวดเร็วแบบที่น้ำเปล่าทำไม่ได้
🍻ดังนั้นถ้าถามว่า “ทำไมมนุษย์ถึงดื่มเหล้า?” คำตอบมันไม่ใช่เรื่องบังเอิญครับ แต่มันคือส่วนผสมที่ลงตัวของ สัญชาตญาณเอาตัวรอด, รากฐานอารยธรรม, ความต้องการทางสังคม
แอลกอฮอล์จึงไม่ใช่แค่เครื่องดื่ม แต่มันคือ “เพื่อนร่วมทาง” ที่อยู่เคียงข้างวิวัฒนาการของมนุษย์มานับล้านปี
แต่ว่าถึงแม้ยีนเราจะเก่งเรื่องย่อยสลายแอลกอฮอล์ แต่โลกวันนี้เราไม่ได้อยู่ในป่าที่ขาดแคลนอาหารอีกแล้ว แถมเรายังต้องขับรถ ต้องตื่นไปทำงาน การดื่มเพื่อรู้ที่มาและ “ดื่มอย่างมีสติ” จึงเป็นวิถีของมนุษย์ยุคใหม่ที่ดีที่สุดครับ
เย็นนี้ถ้าได้ไปชนแก้วกับใคร อย่าลืมเล่าเรื่อง “ลิงขี้เมา” ให้เขาฟังกันด้วยนะ
รับรองว่าการพูดคุยครั้งนี้จะสนุกขึ้นอีกเยอะเลย
Ref.
📊ชวนตอบแบบสำรวจประสบการณ์การใช้งานแอปฯ Blockdit
ใช้เวลาไม่นาน 1 - 2 นาทีเท่านั้นเอง
📌 ทำแบบสำรวจ 👉 https://bit.ly/4iTuZtx
⭐️โปรโมตแบรนด์ให้ตรงเป้า เข้าถึงคนจริง แบบมีคุณภาพ บนแพลตฟอร์ม Blockdit
สนใจกรอกฟอร์ม 📲 https://bit.ly/497KSYM
- 55
ดูเพิ่มเติมในซีรีส์
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
