การปฏิวัติ รัฐประหารของไทยที่ผ่านมา น่าจะมีปฐมบทมาจากการยึดอำนาจของคณะราษฎร์ ใช่มั้ย ?
คำถามนี้ถูกลบ
ผมขอเริ่มจากการแยกความหมายก่อน เพราะถ้าไม่แยกตรงนี้ การคุยกันมันจะปนกันไปหมดจนกลายเป็นการชี้นำกันเอง
การปฏิวัติ กับ รัฐประหาร มันไม่ใช่คำเดียวกัน และไม่ได้เริ่มจากจุดเดียวกันเสมอไป
การปฏิวัติในความหมายทางการเมือง คือการเปลี่ยนโครงสร้างอำนาจหรือระบอบอย่างถอนรากถอนโคน มักเกิดจากแรงกดดันของสังคม ความไม่เป็นธรรมที่สะสมยาวนาน หรือความล้มเหลวของระบบเดิมจนคนจำนวนมากไม่ยอมรับอีกต่อไป
แต่รัฐประหาร คือการยึดอำนาจรัฐโดยกลุ่มใดกลุ่มหนึ่ง โดยเฉพาะกองกำลังหรือชนชั้นนำ เพื่อหยุดหรือแทรกแซงกระบวนการทางการเมืองที่กำลังเดินอยู่
เพราะงั้น ถ้าคุณบอกว่าการปฏิวัติของไทยเริ่มจากการยึดอำนาจของคณะราษฎรแล้วเลยเหมารวมว่าการปฏิวัติคือรัฐประหาร ผมว่ามันง่ายเกินไป และไม่ยุติธรรมกับบริบทของยุคนั้น
สังคมไทยก่อน 2475 ไม่ได้มีสภา ไม่มีการเลือกตั้ง ไม่มีพื้นที่ให้ประชาชนถกเถียงอำนาจรัฐเหมือนวันนี้ การเปลี่ยนแปลงจึงไม่ได้เกิดจากคูหาเลือกตั้ง แต่มาจากกลุ่มคนที่มองว่าโครงสร้างเดิมไปต่อไม่ได้แล้ว
คำถามที่ควรถามไม่ใช่ เขายึดอำนาจหรือไม่
แต่ควรถามว่า เขายึดอำนาจเพื่อรักษาอำนาจตัวเอง หรือเพื่อเปิดทางให้โครงสร้างใหม่
ถ้าคุณมองมาที่ปัจจุบัน คุณจะเห็นว่ารัฐประหารยุคหลังๆ ไม่ได้สร้างสภาที่เข้มแข็ง ไม่ได้ทำให้เสียงประชาชนมีความหมายมากขึ้น แต่กลับออกแบบกติกาเพื่อคุมเกมการเมืองยาวๆ ตั้งแต่รัฐธรรมนูญ ระบบเลือกตั้ง ไปจนถึงองค์กรอิสระ
ตรงนี้แหละที่ต่าง
ถ้าการยึดอำนาจใดๆ พาเราไปสู่สภาที่อ่อนแอ พรรคฝ่ายค้านถูกจำกัด เสียงประชาชนถูกลดทอน แบบนี้มันคือรัฐประหารเต็มตัว ไม่ว่าจะเรียกตัวเองว่าอะไร
แต่การเปลี่ยนแปลงทางการเมืองที่ทำให้ประชาชนมีสถานะเป็นเจ้าของอำนาจอธิปไตยจริงๆ ต่อให้มันเริ่มจากวิธีที่ไม่สวยงาม ก็ไม่ควรถูกเอาไปเหมารวมว่าเป็นต้นตอของรัฐประหารทั้งหมด
ผมมองว่า การเอาประวัติศาสตร์มาชี้นำแบบตัดตอน แล้วโยนความผิดทั้งหมดไปที่จุดเริ่มต้น มันทำให้เราไม่ต้องรับผิดชอบกับปัจจุบัน
เพราะถ้าคุณบอกว่าปัญหาทั้งหมดเริ่มจากการปฏิวัติครั้งแรก เท่ากับคุณไม่ต้องตั้งคำถามกับนักการเมืองในสภา ไม่ต้องตั้งคำถามกับกติกาที่เอื้อคนบางกลุ่ม ไม่ต้องตั้งคำถามกับอำนาจที่ยังไม่ยอมคืนให้ประชาชน
สุดท้าย ผมคิดว่า สังคมจะก้าวหน้าได้ ไม่ใช่เพราะเราโทษอดีตเก่ง แต่เพราะเรากล้ายอมรับว่าปัญหาปัจจุบัน ใครเป็นคนออกแบบ ใครได้ประโยชน์ และคุณกับผมจะยอมให้มันเป็นแบบนี้ต่อไปหรือเปล่า
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2025 Blockdit
