7 ม.ค. เวลา 05:00 • สุขภาพ

เมื่อ Gen Z คิดพิชิตปัญหาฝุ่น รู้จัก RADIA ระบบวิเคราะห์โรคทางเดินหายใจด้วยปัญญาประดิษฐ์

🌫️ ฝุ่น PM 2.5 ไม่ใช่ปัญหาใหม่ของสังคมไทย แต่เป็นวิกฤตเรื้อรังที่ส่งผลกระทบต่อสุขภาพ และคุณภาพลมหายใจคนไทยมาอย่างยาวนาน
จากข้อมูลล่าสุดของสถาบันมะเร็งแห่งชาติ พบว่า คนไทยกำลังเผชิญหน้ากับวิกฤต “มะเร็งปอด” อย่างรุนแรง โดยมีอัตราการพบผู้ป่วยรายใหม่สูงถึงวันละ 48 ราย และเสียชีวิตกว่าวันละ 40 ราย เบื้องหลังสถิติที่น่าตกใจไม่ได้เกิดจากปัจจัยไกลตัว แต่คือปัญหามลพิษและฝุ่น PM 2.5 วิกฤตสุขภาพนี้จึงไม่ใช่เพียงแค่เรื่องของบุคคล แต่กลายเป็นโจทย์ใหญ่ของสังคม ที่หน่วยงานต่างๆ ต้องเร่งหาทางแก้ไข ก่อนที่คุณภาพชีวิตของคนไทยจะถูกลดทอนลงไปมากกว่าเดิม
🤖 “เยาวชน Gen Z” ซึ่งถือเป็นกำลังสำคัญของประเทศชาติในอนาคต จึงไม่ได้หยุดอยู่ที่บทบาทของผู้ได้รับผลกระทบอย่างเดียวอีกต่อไป แต่ได้ก้าวขึ้นมาเป็นผู้ร่วมคิด ร่วมออกแบบ และพัฒนาแนวทางแก้ไข ผ่านการนำเทคโนโลยีและปัญญาประดิษฐ์ (AI) มาสร้างสรรค์นวัตกรรมที่ตอบโจทย์สังคมอย่างยั่งยืน
หนึ่งในปัญหาสำคัญเกี่ยวกับสถานการณ์ในปัจจุบันก็คือ การวินิจฉัยโรคระยะเริ่มต้นยังเข้าถึงได้ยาก ต้นทุนสูง และต้องพึ่งพาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญรวมถึงเครื่องมือเฉพาะทาง ดังนั้นการขยายโอกาสในการตรวจคัดกรองให้เข้าถึงคนทั่วไปได้ จึงกลายเป็นโจทย์สำคัญที่เทคโนโลยีและนวัตกรรมต้องเข้ามามีบทบาทในการหาทางออกที่ดียิ่งขึ้น
🏆 กลุ่มเยาวชนจากโรงเรียนกรุงเทพคริสเตียนวิทยาลัย จึงมีความสนใจในการแก้ไขปัญหา โดยการพัฒนาผลงาน “RADIA: ระบบประเมินความเสี่ยงจากมลพิษฝุ่น PM 2.5 และการวิเคราะห์โรคทางเดินหายใจด้วยปัญญาประดิษฐ์” โดยใช้เทคนิคการแปลงเสียงแบบ MFCC (Mel-Frequency Cepstral Coefficients) ร่วมกับนวัตกรรมเครื่องฟังเสียงปอดแบบดิจิทัล และโปรแกรมฝึกหายใจเพื่อการฟื้นฟูอย่างเป็นระบบ
RADIA ถูกพัฒนาขึ้นเพื่อรับมือปัญหาสุขภาพจากฝุ่น PM 2.5 ไม่ว่าจะเป็นโรคมะเร็งปอด โรคหอบหืด และโรคระบบทางเดินหายใจอื่นๆ ผ่านกระบวนการทำงานที่เชื่อมโยงตั้งแต่การตรวจหาโรค ไปจนถึงการเสนอแนวทางการบำบัดที่เหมาะสมกับผู้ใช้งานแต่ละคน
🔬 สำหรับการตรวจขั้นต้น จะอาศัยการบันทึกเสียงของการหายใจโดยเทคนิค Digital Auscultation ที่สามารถบันทึกเสียงได้อย่างละเอียด คมชัด ก่อนนำข้อมูลเสียงมาแปลงเป็นพลังงานเสียง แล้วจึงนำระบบคอมพิวเตอร์มาประมวลผลผ่านโครงข่ายประสาทเทียม เพื่อจำแนกโรคทางเดินหายใจกว่า 7 ชนิด ประเมินระดับความรุนแรงของโรค และเสนอแนวทางการบำบัดผ่านแบบฝึกหายใจ (Breathing Exercise) ที่ผู้ป่วยสามารถติดตามผลลัพธ์ของการฟื้นฟูได้อย่างต่อเนื่อง
📡 นอกจากนี้ RADIA ยังสามารถประเมินความเสี่ยงจากมลพิษในระดับรายบุคคล โดยนำข้อมูลฝุ่น PM 2.5 จากตำแหน่งของผู้ใช้ มาประมวลผลร่วมกับความถี่ในการหายใจ เพื่อคำนวณปริมาณฝุ่นที่อาจเข้าสู่ร่างกาย โดยหากพบว่าค่าดังกล่าวเกินมาตรฐานความปลอดภัย ระบบจะแจ้งเตือนให้หลีกเลี่ยงพื้นที่เสี่ยงทันที
👍🏻 จากศักยภาพของผลงานนวัตกรรม ส่งผลให้ RADIA สามารถคว้ารางวัลชมเชย ระดับมัธยมปลาย/ปวช. จากเวที Thailand Innovation Awards 2025 (TIA2025) สะท้อนให้เห็นว่า ‘เด็ก Gen Z’ ก็สามารถก้าวขึ้นมาเป็น ‘นวัตกร’ ที่สร้างผลกระทบเชิงบวกให้สังคมได้ เวทีประกวดนี้ NIA ได้ร่วมมือกับสมาคมวิทยาศาสตร์แห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์ เพื่อเปิดเวทีให้เยาวชนไทยได้พัฒนาผลงานนวัตกรรมผ่านกระบวนการ STEAM4INNOVATOR เพื่อเตรียมพร้อมสู่การเป็น
นวัตกรและผู้ประกอบการในอนาคต
อย่างไรก็ตาม การสนับสนุนนวัตกรรุ่นใหม่ ไม่ได้มีเพียงเวทีประกวดเท่านั้น แต่ยังขยายโอกาสแห่งการเรียนรู้ไปสู่กิจกรรมหลากหลายรูปแบบ เพื่อให้เด็กและเยาวชนได้ลองคิด ลงมือทำ และค้นพบศักยภาพของตัวเอง
เพื่อต้อนรับวันเด็กปีนี้ NIA จัดเต็มกิจกรรมส่งเสริมทักษะการเรียนรู้ “S4I For Future สนุกคิด(ส์) พิชิตโลกอนาคต” ชวนน้องๆ มาสวมบทบาทเป็น #นวัตกร คิดสร้างสรรค์ไอเดียสุดล้ำสู้สยบฝุ่น PM 2.5 เนรมิตอาคารสำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติเป็นเมืองแห่งอนาคต พร้อมชูไฮไลต์การเรียนรู้ผ่าน AI ควบคู่กับการพัฒนาทักษะสำคัญ 4 ด้าน ได้แก่ Critical Thinking, Creativity, Communication และ Collaboration
ภายในงาน น้องๆ จะได้สวมบทบาท “นวัตกรผู้กล้า” ลุยภารกิจพิชิตฝุ่น ผ่าน 5 กิจกรรมสุดท้าทาย ได้แก่
🤝 Meet the AI Buddy พูดคุยและทำงานร่วมกับ AI “S4I-Avatar” ที่โต้ตอบได้แบบ Real-time
🔍 Future Scanner สวมบทนักสืบรุ่นจิ๋ว เจาะลึกถึงต้นตอของปัญหาฝุ่นผ่านนิทานแฟนตาซี
🎨 Design for Future เรียนรู้และออกแบบนวัตกรรมกำจัดฝุ่นในแบบของตัวเอง
🛠️ Craft the Future ลงมือสร้างชิ้นงานต้นแบบ ฝึกทักษะการเป็นนักสร้างสรรค์ตัวจริง
🎤 Show to the World ฝึกนำเสนอผลงานนวัตกรรมบนเวทีอย่างมั่นใจ
💙 กิจกรรมครั้งนี้ไม่ได้มีเพียงความสนุก แต่ยังเป็นพื้นที่จุดประกายจินตนาการ ปลูกฝังความคิดสร้างสรรค์ และหล่อหลอมเด็กไทยให้ก้าวสู่การเป็น “นวัตกรที่รับผิดชอบต่อสังคม” พร้อมเติบโตสู่อนาคตอย่างมีคุณภาพ เด็กๆ หรือผู้ปกครองที่สนใจสามารถมาร่วมสนุกกับกิจกรรมนี้ได้เลย ในงาน “อว. For Kids”
📅 วันที่ 10 มกราคม 2569 เวลา 08.00-17.00 น.
📍 ณ อาคารสำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (ซอยโยธี)
โฆษณา