Blockdit Logo (Mobile)
Bnomics
ยืนยันแล้ว
•
เมื่อวาน เวลา 01:20 • ธุรกิจ

🌈🚖Taxi Driver: ถ้าทุกคนเข้าถึงความยุติธรรมตั้งแต่ต้น... แท็กซี่คันนี้คงไม่ต้องออกให้บริการ

Taxi Driver ซีรีส์เกาหลีที่หลายคนจดจำในฐานะเรื่อง “ช่วยเหลือเหยื่อ”
เล่าเรื่องทีม Rainbow Taxi แท็กซี่ลึกลับที่รับช่วยเหลือผู้เสียหาย
ซึ่งไม่สามารถเข้าถึงความยุติธรรมผ่านกระบวนการปกติได้
ทีมนี้ไม่ได้เกิดขึ้นเพื่อท้าทายกฎหมายหรือแทนที่รัฐ
แต่เกิดจากความจริงเรียบง่ายแต่เจ็บปวดว่า ผู้เสียหายจำนวนมาก “ไปไม่ถึง” ระบบที่ควรปกป้องพวกเขา
และตรงจุดนี้เอง เศรษฐศาสตร์กำลังถูกเล่า ผ่านชีวิตของคนธรรมดา
1. ความยุติธรรมคือ Public Good
ในเชิงเศรษฐศาสตร์ ความยุติธรรมคือ บริการสาธารณะ ที่ทุกคนควรเข้าถึงได้อย่างเท่าเทียม
เพราะสังคมที่คนเชื่อว่ากติกายุติธรรม จะมีต้นทุนความขัดแย้งต่ำ และความร่วมมือสูง
แต่เมื่อระบบไม่ครอบคลุม ต้นทุนเหล่านี้ไม่ได้หายไปไหน
มันเพียงถูกผลักไปให้ประชาชนแบกรับเอง ทั้งในรูปของเวลา ค่าใช้จ่าย และความเสี่ยงในชีวิต
Taxi Driver จึงทำให้เราเห็นว่า ความล้มเหลวของ Public Good
มักปรากฏในรูป “ปัญหาส่วนบุคคล” ทั้งที่จริงแล้วเป็นปัญหาเชิงโครงสร้าง
2. ความเหลื่อมล้ำไม่ใช่แค่เรื่องเงิน แต่คือการเข้าถึง
ตัวละครในเรื่องไม่ได้แพ้เพราะไม่ขยัน ไม่เก่ง หรือไม่พยายาม
แต่แพ้เพราะไม่มีทรัพยากรที่จำเป็นต่อการเข้าสู่ระบบ เช่น เวลา เงิน ความรู้ และเครือข่าย
นี่คือภาพของความเหลื่อมล้ำในความหมายที่ลึกกว่า “รายได้”
กติกาอาจเขียนเหมือนกัน แต่จุดเริ่มต้นของแต่ละคนไม่เคยเท่ากัน
“โอกาส” อาจไม่ได้ถูกกระจายอย่างเป็นธรรม ตั้งแต่ต้นทาง
3. อำนาจต่อรองกับต้นทุนของการทำผิด
ใน Taxi Driver ผู้กระทำผิดจำนวนมาก
ไม่ได้หลุดจากกระบวนการยุติธรรมโดยสิ้นเชิง
แต่มี "อำนาจต่อรอง" มากพอ
ที่จะทำให้ต้นทุนของการทำผิดต่ำ
ขณะที่เหยื่อต้องจ่ายต้นทุนสูง ทั้งเงิน เวลา สุขภาพ และอนาคต
เศรษฐศาสตร์เรียกโครงสร้างแบบนี้ว่า Power Asymmetry
ซึ่งทำให้ผลลัพธ์ของระบบเบี่ยงเบนทั้งจากความยุติธรรม
และจากประสิทธิภาพที่ระบบควรสร้างได้
แม้ทุกอย่างจะดูเหมือนดำเนินไปตามกติกาก็ตาม
4. กลไกนอกระบบเกิดขึ้นเมื่อระบบหลักยังไปไม่ถึง
Rainbow Taxi ไม่ได้ถูกนำเสนอเป็นคำตอบถาวรของสังคม
แต่ทำหน้าที่เหมือน “ไฟเตือนบนหน้าปัด”
ว่าเมื่อสถาบันหลักยังอ่อนแรงหรือไปไม่ถึงบางกลุ่ม
สังคมจะพยายามสร้างกลไกเสริมขึ้นมาเอง
ในทางเศรษฐศาสตร์ นี่คือ Institutional Gap
ซึ่งบอกเราว่า ปัญหาไม่ได้อยู่ที่คนเลือกทางลัด
แต่อยู่ที่ระบบยังเปิดประตูไม่ครบทุกบาน
5. เศรษฐกิจที่ดี คือเศรษฐกิจที่ไม่ต้องพึ่งทางลัด
Taxi Driver กำลังตั้งคำถามว่า
เหตุใดผู้คนจึงต้องพึ่งกลไกนอกระบบ
เพื่อให้ได้สิ่งที่ควรเป็น สิทธิขั้นพื้นฐาน
เศรษฐกิจที่ดี
ไม่ใช่เศรษฐกิจที่มีฮีโร่คอยแก้ปัญหาเฉพาะหน้า
แต่คือเศรษฐกิจที่ระบบถูกออกแบบให้เข้าถึงได้ตั้งแต่ต้น
และคำถามที่ซีรีส์ทิ้งไว้กับเรา คือ
ระบบยุติธรรมถูกออกแบบมาเพื่อ “ทุกคน” จริงหรือไม่
หรือถูกออกแบบมาโดยสมมติว่า
ทุกคนมีเวลา ทรัพยากร และความรู้ใกล้เคียงกัน
.
เรื่อง: พรปวีณ์ ธรรมวิชัย Economist, Bnomics
ภาพประกอบ: บริษัท ก่อการดี จำกัด
════════════════
Bnomics - Bangkok Bank Economist, Bnomics
'Be an Economist for Everyone'
วิเคราะห์ เจาะทุกประเด็นเศรษฐกิจ ให้เป็นเรื่องง่ายสำหรับคุณ
════════════════
#TaxiDriver #TaxiDriver3 #kdrama #ธนาคารกรุงเทพ #Bnomics #BBL #BangkokBank
โฆษณา