เหล่าวัตถุประหลาดที่ท้าทายหลุมดำในใจกลางทางช้างเผือก
คนยิงธนู เอ สตาร์(Sagittarius A*) เป็นหลุมดำมวลมหาศาลที่อยู่ในแกนกลางของทางช้างเผือก มีมวล 4.3 ล้านเท่ามวลดวงอาทิตย์ และรัศมีราว 12 ล้านกิโลเมตร มันไม่ได้อยู่เพียงลำพังในใจกลางกาแลคซีของเรา แต่มีดาวหลายดวงและวัตถุแปลกประหลาดอื่นๆ โคจรรอบ กล่าวกันว่า วัตถุที่มีอายุเก่าแก่กว่านี้จะถูกทำลายโดยแรงโน้มถ่วงรุนแรงของหลุมดำ แต่หลักฐานใหม่บอกว่าดูสงบกว่านั้น
ด้วยการใช้ ERIS(Enhanced Resolution Imager and Spectrograph) ซึ่งจับการแผ่รังสีในช่วงอินฟราเรดใกล้ที่ VLT(Very Large Telescope) ทีมนานาชาติก็สามารถตามรอยการโคจรของวัตถุที่น่าสนใจที่สุดบางส่วนรอบ Sgr A* ไว้ได้ หนึ่งในนั้นก็คือ G2 ซึ่งคิดกันมานานแล้วว่ามันเป็นแค่กลุ่มของเมฆและฝุ่นเท่านั้น หลุมดำมวลมหาศาล(supermassive black holes) สามารถฉีกดาวฤกษ์ยืดออกไป เป็นกระบวนการที่เริ่มต้นด้วยการฉีกยืดวัตถุออก(spaghettification)
ไม่ใช่เรื่องที่น่าตกใจอะไรที่ได้เห้นกลุ่มวัตถุสารก้อนใหญ่โคจรรอบหลุมดำมวลมหาศาล ในความเป็นจริงแล้ว G2 ก็ไม่ได้เป็นดวงเดียว แต่มีวัตถุอื่นมากมายในกลุ่ม วัตถุก่อนหน้านี้ G1 ถูกพบในปี 2005, G2 ในปี 2012 และอีกมากมายในปี 2020 สำหรับ G2 โดยเฉพาะ ทีมวิจัยใหม่ให้เส้นทางการโคจรของมันในรายละเอียด ได้แสดงว่ามันอยู่ในวงโคจรที่เสถียรซึ่งบอกว่าน่าจะมีดาวอยู่ภายในกลุ่มเมฆฝุ่น คอยถ่วงสมดุลแรงโน้มถ่วงเอาไว้
มีวัตถุมากมายในวงโคจรประชิดกับหลุมดำยักษ์ในใจกลางทางช้างเผือก การติดตามวงโคจรรอบหลุมดำ Sgr A* ช่วยให้ตรวจสอบมวลของหลุมดำได้
งานยังบอกว่าระบบดาวคู่ D9 ซึ่งเพิ่งถูกพบเมื่อหนึ่งปีที่ผ่านมา ก็เสถียรอย่างน่าประหลาดใจ เชื่อว่าระบบนี้มีอายุน้อย และอาจจะมีอายุราว 2.7 ล้านปี โดยดาวดวงหนึ่งมีมวล 2.8 เท่าดวงอาทิตย์ ในขณะที่อีกดวงมีมวล 0.73 เท่าดวงอาทิตย์ พวกมันโคจรรอบกันและกันด้วยเวลา 372 วัน เป็นระบบดาวคู่แห่งแรกที่พบอยู่ใกล้หลุมดำมาก แต่ก็ดูเหมือนจะไม่ได้รับรู้ถึงการมีอยู่ของหลุมดำมวลมหาศาลเลย แบบจำลองที่ทำขึ้นในช่วงเวลาที่พบได้(2024) บอกว่าดาวทั้งสองน่าจะควบรวมกันกลายเป็นวัตถุเดียวภายใน 1 ล้านปี
แต่ข้อมูลใหม่จาก ERIS ไม่ได้แสดงลำดับเหตุการณ์แบบนั้นเลย D9 ดูจะเสถียร คล้ายๆ กันที่การวิเคราะห์วัตถุ X3 และ X7 ซึ่งยังไม่ทราบธรรมชาติที่แท้จริงของพวกมัน ก็ไม่ได้แสดงแนวโน้มการเปลี่ยนแปลงอย่างมีนัยสำคัญ
Florian Peißker ผู้เขียนนำจากมหาวิทยาลัยโคลน์ กล่าวว่า ความจริงที่วัตถุเหล่านี้เคลื่อนที่ด้วยความเสถียรอยู่ใกล้ชิดกับหลุมดำ เป็นเรื่องที่ชวนตะลึง ผลสรุปแสดงว่า Sgr A* เป็นตัวทำลายล้างน้อยกว่าที่เคยคิดไว้ นี่ทำให้ใจกลางกาแลคซีของเราเป็นห้องทดลองที่ดีเลิศในการศึกษาปฏิสัมพันธ์ระหว่างหลุมดำกับดาว
งานวิจัยแสดงวงโคจรเสถียรรอบๆ Sgr A*
งานวิจัยนี้ยังเพิ่มแง่มุมที่ทรงคุณค่าสู่สภาพแวดล้อมรอบหลุมดำมวลมหาศาลน่าจะเป็นอย่างไร หลุมดำมวลมหาศาลหลายแห่งในกาแลคซีอื่นๆ เปี่ยมล้นด้วยกิจกรรมอย่างยิ่ง ความสว่างของพวกมันเป็นกุญแจให้เราได้เรียนรู้พวกมันจากระยะทางไกล แต่เรื่องราวใกล้ๆ น่าจะแผดเผาด้วยกระบวนการที่รุนแรงเหล่านั้นด้วย Sgr A* ดูเงียบเชียบ เป็นสถานที่ที่ดูจะเสถียรอย่างน่าประหลาดใจ
หลุมดำมวลมหาศาลที่ใจกลางทางช้างเผือก ไม่เพียงแต่มีความสามารถในการทำลายดาว แต่มันยังกระตุ้นการก่อตัวดาว หรือการก่อตัวของวัตถุฝุ่นที่น่าพิศวง ซึ่งเกือบทั้งหมดน่าจะเกิดจากการควบรวมของระบบดาวคู่ Michal Zajacek จากมหาวิทยาลัยมาซาริก ในบรือโน สาธารณรัฐเชค กล่าวเสริม
การสำรวจในอนาคตจาก ERIS และ ELT(Extremely Large Telescope) ซึ่งกำลังก่อสร้าง น่าจะช่วยตามรอยวิวัฒนาการของวัตถุเหล่านี้และให้เข้าใจว่าดาวอยู่รอดแม้แต่ในพื้นที่ที่สุดขั้วในเอกภพได้อย่างไร การศึกษานี้เผยแพร่ใน Astronomy & Astrophysics
แหล่งข่าว iflscience.com : defiant stars and unusual objects survive against the Milky Way’s supermassive black hole
phys.org : stars defy black hole by showing stable orbits around Sagittarius A*
- 1
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
