"กฎหมาย..เส้นทางที่ทุกคนต้องเดินผ่าน"
ไม่มีใครตื่นเช้ามาแล้วตั้งใจว่า “วันนี้ฉันอยากมีคดี”
หรือ “วันนี้ฉันอยากเข้าสู่กระบวนการทางกฎหมาย”
แต่ในชีวิตจริง…มีคนจำนวนมากที่ต้องเดินเข้าหากฎหมายโดยไม่ได้สมัครใจ และไม่ได้เตรียมตัวเพราะกฎหมายเกี่ยวข้องกับทุกชีวิตนับแต่เกิดจนตาย นักศึกษากฎหมายทุกคนจะจำมาตรา 15 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ได้อย่างขึ้นใจว่า "สภาพบุคคลเริ่มแต่เมื่อคลอดแล้วอยู่รอดเป็นทารกสิ้นสุดลงเมื่อตาย" และมาตรา 1599 ที่ว่า "เมื่อบุคคลใดตาย มรดกของบุคคลนั้นตกทอดแก่ทายาท"
ฉันยืนอยู่กลางโถงของ สถานีรถไฟหัวลำโพง หันหลังให้กล้อง และมองโครงสร้างขนาดใหญ่ตรงหน้า ไม่ใช่เพราะอยากถ่ายภาพ แต่เพราะอยาก “มองระบบ” ที่รองรับชีวิตผู้คนมานับไม่ถ้วน ระบบที่แข็งแรง เป็นระเบียบ และไม่เคยถามใครเลยว่า พร้อมหรือยัง
โครงสร้างของสถานีถูกออกแบบมาเพื่อรองรับการเคลื่อนไหวของผู้คนจำนวนมาก ทุกอย่างมีหน้าที่ มีตำแหน่ง และมีเหตุผลรองรับ หากไม่มีโครงสร้างนี้ การเดินทางคงเต็มไปด้วยความสับสน เช่นเดียวกับสังคมที่ไม่มีกฎหมาย
กฎหมายคือระบบที่มนุษย์สร้างขึ้น เพื่อให้การอยู่ร่วมกันเป็นไปได้ เพื่อให้ความขัดแย้งมีทางออก และเพื่อให้ชีวิตเดินต่อไปได้โดยไม่ชนกันจนพังทลาย มันอาจไม่สมบูรณ์แบบ แต่มันจำเป็น
ในแต่ละวัน มีผู้คนเดินผ่านหัวลำโพงด้วยเหตุผลที่แตกต่างกัน บางคนเริ่มต้น บางคนกลับบ้าน บางคนจากลา เช่นเดียวกับผู้คนที่เดินเข้าสู่กระบวนการทางกฎหมาย ไม่มีใครอยากมาพร้อมความทุกข์ แต่หลายครั้งมันคือเส้นทางที่หลีกเลี่ยงไม่ได้
ในฐานะนักกฎหมาย ฉันไม่ได้มองกฎหมายในฐานะโครงสร้างที่อยู่สูงกว่ามนุษย์ และไม่ได้เชื่อว่ากฎหมายห้ามแตะต้องจนไม่รับฟังชีวิตจริง นักกฎหมายไม่ควรเป็นเพียงผู้ยืนเฝ้าระบบ แต่ควรเป็นคนที่ยืนอยู่ตรงรอยต่อ ระหว่างตัวบทกับความเป็นมนุษย์
หลายคดีไม่ได้ต้องการคำพิพากษาที่สวยงาม
แต่ต้องการความเข้าใจที่จริงใจ
กฎหมายที่ดี ไม่ควรเป็นโครงเหล็กที่กดทับผู้คน แต่ควรเป็นโครงสร้างที่ค้ำจุนชีวิต กฎหมายที่แม่นยำแต่ไร้ความเข้าใจ อาจถูกต้องในทางเทคนิค แต่บกพร่องในทางคุณค่า
นักศึกษากฎหมายทุกคนล้วนเคยได้ยินคำกล่าวที่ว่า "นักกฎหมายคือวิศวกรสังคม" ซึ่งเป็นแนวคิดหลักของ รอสโค พาวนด์ (Roscoe Pound) นักนิติศาสตร์ชาวอเมริกัน ที่มองว่ากฎหมายเป็นเครื่องมือในการสร้างสมดุลระหว่างผลประโยชน์ที่ขัดแย้งกันในสังคม เพื่อให้เกิดความสุขสูงสุดแก่คนส่วนใหญ่ โดยนักกฎหมายมีหน้าที่เป็น "วิศวกรสังคม" ที่ใช้กฎหมายเป็นเครื่องมือในการออกแบบและแก้ไขปัญหาโครงสร้างสังคม
วันนี้ฉันไม่ใช่นักศึกษากฎหมายอีกแล้วแต่เป็นนักกฎหมายเป็นวิศวกรสังคมผ่านการให้คำปรึกษาทางกฎหมาย การทำคดีในศาล การให้ความรู้โดยการบรรยายกฎหมายแก่ประชาชนเพื่อหวังให้สังคมเกิดความสงบสุขมากที่สุด
หัวลำโพงในวันนี้อาจไม่ได้เป็นศูนย์กลางการคมนาคมเหมือนในอดีต แต่ยังคงยืนอยู่ในฐานะสัญลักษณ์ของการเปลี่ยนผ่าน เช่นเดียวกับกฎหมายที่ต้องปรับตัวตามสังคม เศรษฐกิจ และความหลากหลายของชีวิตผู้คน
ภาพของการยืนหันหลังในวันนั้น สำหรับฉัน ไม่ใช่การเมินเฉย แต่คือการเลือกมองไปข้างหน้า มองระบบอย่างตั้งใจ และตั้งคำถามอย่างเงียบ ๆ ว่า กฎหมายในวันนี้ ยังยืนอยู่ข้างมนุษย์หรือไม่
บางครั้ง บทบาทของกฎหมาย
อาจไม่ใช่การบอกคำตอบที่ชัดเจน
แต่คือการไม่ทำให้เส้นทางของชีวิตใครคนหนึ่ง
ยากขึ้นกว่าเดิม และหากกฎหมายสามารถทำหน้าที่นั้นได้ มันก็จะไม่ใช่เพียงตัวบทแต่จะเป็นพื้นที่ปลอดภัย ที่มนุษย์สามารถ “เดินทางผ่าน” ได้อย่างมีศักดิ์ศรี
ภาพ: นักกฎหมายคนหนึ่งที่สถานีรถไฟหัวลําโพง
#ทนายน้อยหน่า
#เรื่องเล่าจากภาพ
- 1
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
