5 ชั่วโมงที่แล้ว • ข่าวรอบโลก

นาฬิกาวันสิ้นโลกนับถอยหลัง 85 วินาทีก่อนเที่ยงคืน

นาฬิกาวันสิ้นโลกนับถอยหลัง 85 วินาทีก่อนเที่ยงคืน เมื่อโลกเดินเข้าใกล้วันอวสาน มากกว่าที่เคยเป็นมา แล้วเรายังมีหวังกันอีกไหม
นาฬิกาวันสิ้นโลก (Doomsday Clock) ประจำปี 2026 ถูกขยับเข็มให้เหลือเวลาเพียง 85 วินาที ก่อนเที่ยงคืน
นับว่าเป็นการกำหนดตัวเลขนับถอยหลังที่สั้นที่สุดในประวัติศาสตร์ของการประเมิน และใกล้ ‘จุดจบเชิงทฤษฎี’ มากกว่าปีที่ผ่านมา ซึ่งยังเหลือ 89 วินาที
นี่ไม่ใช่ตัวเลขที่มีไว้เพื่อสร้างความตื่นตระหนก แต่มันคือสัญลักษณ์ของการประเมินความเสี่ยงร่วมกันของมนุษยชาติ
1
และปีนี้ คณะนักวิทยาศาสตร์และผู้เชี่ยวชาญด้านความมั่นคงเห็นตรงกันว่า โลกกำลังเข้าใกล้หายนะมากกว่าที่เคยเป็นมา
สาเหตุไม่ใช่เพราะภัยธรรมชาติเพียงอย่างเดียว แต่ยังรวมถึงการตัดสินใจของมนุษย์เอง
เหตุผลหลักที่เข็มนาฬิกาขยับเข้าใกล้เที่ยงคืน มาจากความล้มเหลวของผู้นำโลก ความก้าวร้าวของมหาอำนาจ ลัทธิชาตินิยมที่ปิดประตูใส่ความร่วมมือระหว่างประเทศ ความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ที่ซ้อนทับกัน วิกฤตสภาพภูมิอากาศที่รุนแรงขึ้น และเทคโนโลยีที่พัฒนาเร็วกว่าความรับผิดชอบในการควบคุมมัน
และทั้งหมดนี้ไม่ได้เกิดแยกกัน แต่กำลังเสริมแรงซึ่งกันและกันอย่างเงียบงัน
1
เมื่อปีที่ผ่านมา ประเด็นเรื่องอาวธนิวเคลียร์ ถูกประเมินว่าเป็นปีที่ความเสี่ยงด้านนิวเคลียร์เลวร้ายลงอย่างมีนัยสำคัญ
โดยสงครามรัสเซีย–ยูเครนยังคงเปิดช่องให้ความเป็นไปได้ในการใช้อาวุธนิวเคลียร์ ถูกพูดถึงมากขึ้น เช่นเดียวกับความตึงเครียดระหว่างอินเดีย–ปากีสถานที่ปะทุขึ้นอีกครั้ง
ขณะที่การโจมตีโรงงานนิวเคลียร์ของอิหร่านโดยสหรัฐฯ และอิสราเอล อาจผลักดันให้อิหร่านเร่งพัฒนาอาวุธนิวเคลียร์อย่างลับๆ
ในเวลาเดียวกัน มหาอำนาจอย่างจีน รัสเซีย และสหรัฐฯ กำลังเร่งปรับปรุงและเพิ่มจำนวนหัวรบนิวเคลียร์ โดยสหรัฐฯ เสนอระบบป้องกันขีปนาวุธ ‘Golden Dome’ ซึ่งแม้จะอ้างความมั่นคง แต่กลับเพิ่มความเสี่ยงของการคำนวณผิดพลาด
ยิ่งไปกว่านั้น สนธิสัญญา New START ระหว่างสหรัฐฯ และรัสเซีย กำลังจะหมดอายุโดยไม่มีการเจรจาต่อ และมีความเป็นไปได้ที่สหรัฐฯ จะกลับมาทดสอบระเบิดนิวเคลียร์อีกครั้ง
ในเรื่องวิกฤตการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศก็ถอยหลังไม่แพ้กัน ขณะที่โลกกำลังร้อนขึ้นแต่ความร่วมมือไม่ได้เร่งเร้าตาม
อย่างที่ทราบว่าปี 2024 - 2025 ถูกบันทึกว่าเป็นปีที่ร้อนที่สุดในประวัติศาสตร์ ระดับคาร์บอนไดออกไซด์พุ่งสูงถึง 150 เปอร์เซ็นต์ ก่อนยุคอุตสาหกรรม
ส่งผลให้เกิดภัยแล้งรุนแรงในแอมะซอนและแอฟริกา เกิดคลื่นความร้อนในยุโรปคร่าชีวิตผู้คนกว่า 60,000 คน
แต่การเมืองโลกกลับไม่กระตือรือร้นในหารแก้ไขปัญหานี้สักเท่าไหร่
ในการประชุมของสหประชาชาติไม่สามารถตกลงยุติการใช้เชื้อเพลิงฟอสซิลได้ ขณะที่รัฐบาลทรัมป์ในสหรัฐฯ ประกาศท่าทีต่อต้านพลังงานหมุนเวียน และรื้อถอนมาตรการแก้ปัญหาโลกร้อนทั้งในประเทศและเวทีระหว่างประเทศ
หนึ่งในความกังวลใหม่ที่ถูกพูดถึงมากขึ้นคือการสังเคราะห์ ‘เซลล์กระจกเงา’ (Mirror Cells) สิ่งมีชีวิตที่มีโครงสร้างโมเลกุลแบบสะท้อนจากสิ่งมีชีวิตตามธรรมชาติ
ปัญหาคือ ระบบภูมิคุ้มกันของสิ่งมีชีวิตบนโลก อาจมองไม่เห็นเซลล์เหล่านี้ ยาปฏิชีวนะที่เรามีอาจใช้ไม่ได้ผล หากหลุดออกจากแล็บ มันอาจนำไปสู่การล่มสลายของระบบนิเวศในระดับที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน
และจนถึงตอนนี้ โลกยังไม่มีแผนรับมือที่ชัดเจน
ในอีกด้านหนึ่ง AI กำลังเพิ่มศักยภาพในการออกแบบเชื้อโรคชนิดใหม่ ที่มนุษย์ไม่มีภูมิต้านทาง ขณะที่โครงสร้างพื้นฐานด้านสาธารณสุขกลับอ่อนแอลง
มหาอำนาจกำลังเร่งนำ AI เข้าสู่ระบบทหาร เพื่อให้นวัตกรรมเดินหน้าเร็วขึ้น โดยแลกกับความเสี่ยงของข้อผิดพลาดร้ายแรง และการบิดเบือนข้อมูลในระดับที่อาจควบคุมไม่ได้
และหนึ่งในปัญหาสำคัญที่โลกรอดยากมาจากประเด็นทางการเมือง
สิ่งที่นาฬิกาวันสิ้นโลกสะท้อนอย่างชัดเจน คือการเพิ่มขึ้นของผู้นำอำนาจนิยมและชาตินิยม โดยเฉพาะในประเทศที่มีอาวุธนิวเคลียร์
แนวคิดแบบ ‘ใครดีใครได้’ กำลังแทนที่ความร่วมมือแบบพหุภาคี และทำให้ปัญหาที่ต้องแก้ร่วมกัน กลายเป็นเกมที่ทุกฝ่ายคิดถึงชัยชนะของตัวเองก่อนความอยู่รอดของโลก
แล้วเราเดินทางมาถึงซอยตันแล้วหรือยัง
85 วินาทีที่ยังพอมีความหมาย และยังไม่ใช่หมายเลขศูนย์
แถลงการณ์ของคณะผู้ประเมินนาฬิกาวันสิ้นโลก ย้ำว่า “เข็มนาฬิกาไม่ใช่ชะตากรรม” แต่เป็นคำเตือน
พวกเขาเรียกร้องให้สหรัฐฯ และรัสเซียกลับสู่โต๊ะเจรจาด้านนิวเคลียร์ ให้ประชาคมโลกเร่งกำหนดกรอบควบคุมการสร้าง Mirror Life ให้สภาคองเกรสสหรัฐฯ ผลักดันพลังงานสะอาดสวนทางการเมืองฝ่ายบริหาร และให้มหาอำนาจหารืออย่างจริงจังเรื่องการใช้ AI โดยเฉพาะในระบบสั่งการอาวุธนิวเคลียร์
อนึ่ง นาฬิกาวันสิ้นโลก (Doomsday Clock) สร้างขึ้นในปี ค.ศ. 1947 โดยจดหมายข่าวของนักวิทยาศาสตร์ปรมาณู (Bulletin of the Atomic Scientists - BAS)
จัดทำขึ้นเพื่อสื่อสารถึงความใกล้ชิดของมนุษยชาติกับการทำลายล้างด้วยอาวุธนิวเคลียร์
อย่างไรก็ตาม วิวัฒนาการของนาฬิกาเรือนนี้ได้สะท้อนถึงการเปลี่ยนแปลงในลำดับความสำคัญของภัยคุกคามระดับโลกอย่างมีนัยสำคัญ เช่น วิกฤตสิ่งแวดล้อม
ดูรายงานต้นทางได้ที่ It is now 85 seconds to midnight https://thebulletin.org/doomsday-clock/2026-statement/
โฆษณา