Blockdit Logo
Blockdit Logo (Mobile)
สำรวจ
ลงทุน
คำถาม
เข้าสู่ระบบ
มีบัญชีอยู่แล้ว?
เข้าสู่ระบบ
หรือ
ลงทะเบียน
วศ. นฤพนธ์ เพ็งอ้น
•
ติดตาม
4 ก.พ. เวลา 10:45 • ประวัติศาสตร์
ฉินซีฮ่องเต้ทรงจัดตั้งระบบเมืองและมณฑล ครั้งแรกของโลก เมื่อ 221 ก่อนคริสตกาล
เมื่อ 221 ปีก่อนคริสต์ศักราช ในรัชสมัยของฉินซีฮ่องเต้ ทรงจัดตั้งระบบเมืองและมณฑล (郡縣制 ระบบเขตปกครอง - จวิ้นเซี่ยนจื้อ)
ครั้งแรกของโลก เป็นระบบรวมอำนาจเข้าสู่ศูนย์กลางที่นำมาใช้ครั้งแรกในประวัติศาสตร์โลก และประเทศจีน
ราชวงศ์ฉินได้ปฏิวัติรูปแบบการปกครองจาก ระบอบศักดินา (Feudalism) ไปสู่ ระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ส่วนกลาง (Centralized Bureaucracy) เป็นครั้งแรกๆ ของโลก
ราชวงศ์โจว ประเทศจีนปกครองโดยแบ่งที่ดินให้เชื้อพระวงศ์หรือขุนนางไปดูแล
ราชวงศ์ฉิน ประเทศจีนมีการรวมอำนาจเข้าสู่ศูนย์กลาง: ฮ่องเต้เป็นผู้มีอำนาจสูงสุดเพียงผู้เดียว ข้าราชการที่ไปปกครองมณฑล (จวิ้น) และเมือง (เซี่ยน) จะถูกส่งไปจากส่วนกลาง มีวาระการดำรงตำแหน่ง และสามารถถูกสั่งปลดได้ตลอดเวลา (ไม่ใช่การสืบทอดทางสายเลือด) เปลี่ยนจากการใช้ "ความใกล้ชิดทางสายเลือด" มาเป็นการใช้ "ความสามารถและการทำตามกฎหมาย" (หลักนิติธรรมแบบหลักการฟาเจีย)
ระบบ "มณฑลและอำเภอ" เป็นโครงสร้างพื้นฐานที่ประเทศจีนใช้สืบต่อกันมานานกว่า 2,200 ปี จนถึงปัจจุบัน
ราชวงศ์ฉินสร้างมาตรฐานเดียวกันทั่วประเทศ ได้แก่กฎหมาย การวัด ชั่ง ตวง และตัวอักษร
ฉินซีฮ่องเต้ทรงสร้าง "รัฐสมัยใหม่" (Modern State)
ครั้งแรกเมื่อ 2,247 ปีก่อน
[221 ปีก่อนคริสต์ศักราช] เพราะมีระบบราชการที่ซับซ้อนและขึ้นตรงต่อส่วนกลางอย่างชัดเจน
1
จิ๋นซีฮ่องเต้ทรงแบ่งเขตการปกครองออกเป็น 36 มณฑล
(郡 - จวิ้น) ในช่วงแรก
และเพิ่มขึ้นเป็น 40 และ 48 มณฑล ภายหลังตามการขยายดินแดน)
ราชวงศ์ฉิน กำหนดให้หนึ่งมณฑลจะมี "3 ข้าราชการระดับสูง 3 สายที่รายงานตรงต่อส่วนกลาง" เพื่อคานอำนาจกัน
1. เจ้าเมือง (郡守 - จวิ้นโส่ว) บริหารงานพลเรือน, เก็บภาษี, ดูแลทุกข์สุขประชาชน
2. ผู้บัญชาการทหาร
(郡尉 - จวิ้นเว่ย)
ดูแลกองกำลังทหาร
3. ผู้ตรวจการ (監御史 - เจี้ยนอวี้สื่อ)ตรวจสอบการทำงานของเจ้าเมืองและทหาร
ราชวงศ์ฉินกำหนดให้
ทุกมณฑลต้องใช้กฎหมายฉบับเดียวกันจากส่วนกลางอย่างเคร่งครัด ไม่มีข้อยกเว้นตามจารีตประเพณีท้องถิ่น
ราชวงศ์ฉินกำหนดมาตรฐาน 化 (Standardization):
ทุกมณฑล มีหน้าที่กำกับดูแลให้การชั่ง ตวง วัด และ "หน่วยเงิน" เป็นไปตามที่เมืองหลวงกำหนด เพื่อความสะดวกในการค้าขายและเก็บภาษี
มณฑล (จวิ้น) จะแบ่งย่อยลงเป็น อำเภอ (縣 - เซี่ยน) ซึ่งเป็นหน่วยการปกครองที่ใกล้ชิดประชาชนที่สุด:
#อำเภอขนาดใหญ่ (มีครัวเรือนมาก) จะมีผู้ปกครองเรียกว่า "ลิ่ง" (令)
#อำเภอขนาดเล็ก จะมีผู้ปกครองเรียกว่า "จ่าง" (長)
ราชวงศ์โจว : เจ้าเมืองคือ "เจ้าของที่ดิน" ที่ส่งต่ออำนาจให้ลูกหลานได้
ราชวงศ์ฉิน : "ข้าราชการคือพนักงานของรัฐ" มีเงินเดือนประจำ ถ้าทำดีได้เลื่อนยศ ถ้าทำผิดถูกลงโทษหนัก และที่สำคัญคือ "ต้องย้ายที่ทำงานตามวาระ" ทำให้ไม่สามารถสร้างฐานอำนาจในท้องถิ่นได้นาน
มณฑลจิ่วหยวน (九原): อยู่ทางเหนือสุด (มองโกเลียในปัจจุบัน) เป็นมณฑลหน้าด่านที่สร้างขึ้นเพื่อรับมือกับเผ่าซงหนู และเป็นจุดเริ่มต้นของกำแพงเมืองจีน
มณฑลหนานไห่ (南海): อยู่ทางตอนใต้ (แถวกวางโจวในปัจจุบัน) เป็นการขยายอิทธิพลของจีนลงสู่ทะเลใต้เป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์
มณฑลสู่ (蜀) และ มณฑลปา (巴): (พื้นที่เสฉวน) เป็นแหล่งอู่ข้าวอู่น้ำที่สำคัญที่สุด มีระบบชลประทาน "ตูเจียงเยี้ยน" ที่ทำให้ฉินมีเสบียงมหาศาลจนชนะแคว้นอื่นๆ ได้
มณฑลเน่ยสื่อ (內史): พื้นที่รอบๆ เมืองหลวง เสียนหยาง (ปัจจุบันคือซีอาน) ถือเป็นหัวใจของการบริหารและการทหาร เป็นจุดที่ฮ่องเต้ดูแลด้วยพระองค์เอง
#นฤพนธ์ เพ็งอ้น แปลเรียบเรียงและตีความ
จีน
google
tiktok
3 บันทึก
3
1
3
3
1
โฆษณา
ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
© 2026 Blockdit
เกี่ยวกับ
ช่วยเหลือ
คำถามที่พบบ่อย
นโยบายการโฆษณาและบูสต์โพสต์
นโยบายความเป็นส่วนตัว
แนวทางการใช้แบรนด์ Blockdit
Blockdit เพื่อธุรกิจ
ไทย