“สังโยชน์ 10”
ถ้าจะเข้าใจว่าทำไมคนบางคน “ทำดีแล้ว…ยังทุกข์อยู่”
เราต้องย้อนกลับไปดูว่า ใจเขายังถูกผูกไว้กับอะไรบ้าง
ผมเคยคุยกับเพื่อนคนหนึ่ง
เป็นคนมีศีล เข้าวัด นั่งสมาธิ อ่านธรรมะไม่ขาด
แต่วันหนึ่งเขาพูดกับผมด้วยน้ำเสียงหมดแรงว่า
“ทำไมเราพยายามขนาดนี้ ใจมันยังไม่เบาเลย”
คำถามนั้นไม่ได้ฟังดูดราม่า
แต่มัน จริง จนเจ็บ
และคำตอบของมัน พุทธศาสนาเรียกว่า
“สังโยชน์ 10”
สังโยชน์ ไม่ใช่บาป
แต่คือ “เชือกที่ผูกใจ”
สังโยชน์ แปลตรงตัวคือ เครื่องร้อยรัด
ไม่ใช่กิเลสแบบหยาบที่เห็นชัดอย่างโลภ โกรธ หลง
แต่เป็นโครงสร้างลึก ๆ ที่ทำให้ใจ
ยังต้องกลับมาเกิด กลับมาทุกข์ กลับมาซ้ำลูปเดิม
และที่น่าคิดคือ
คนดี คนมีศีล คนตั้งใจปฏิบัติ
ก็ยังมีสังโยชน์ได้
เชือกเส้นที่ 1–3
เหตุผลที่คนดีจำนวนมาก “ติดอยู่ตรงกลางทาง”
สักกายทิฏฐิ
เราอาจไม่ได้พูดว่า “นี่คือตัวเรา”
แต่ทุกครั้งที่เจ็บ ทุกครั้งที่แพ้ ทุกครั้งที่ถูกกระทบ
ใจเราตอบสนองเหมือนมี “เรา” อยู่จริง
วิจิกิจฉา
ไม่ใช่ไม่เชื่อธรรมะ
แต่คือเชื่อ แบบยังเผื่อทางหนี
เผื่อว่าวิธีอื่นจะง่ายกว่า
สีลัพพตปรามาส
การทำถูกต้องทุกอย่าง
แต่เผลอเอาความถูกต้องนั้นมาแทนการรู้ความจริง
เชือกสามเส้นนี้
คือเหตุผลว่าทำไมหลายคน
ดูเหมือนเดินไกล แต่ใจยังไม่ข้าม
เชือกเส้นที่ 4–5
โลกยังดึงใจเราอยู่
กามราคะ กับ ปฏิฆะ
ไม่จำเป็นต้องรุนแรง
แค่ “ยังเผลอไหลไป”
แค่ “ยังเผลอขัดเคือง”
ใจก็ยังถูกโลกเรียกกลับมาได้เสมอ
แล้วเชือกเบื้องสูงล่ะ?
นี่แหละจุดที่น่าประหลาดใจที่สุด
เพราะเชือกเบื้องสูง
ไม่ใช่ความชั่ว
แต่คือ ความดีที่ยังถูกยึด
ความสงบที่ยังอยากได้ซ้ำ
ความว่างที่ยังรู้สึกว่า “ของเรา”
ความถ่อมตนที่ลึก ๆ ยังรู้สึกว่า “เราดีกว่าเขา”
ใจที่ดูนิ่ง แต่ยังไหวอยู่ข้างใน
และสุดท้าย… อวิชชา
การไม่รู้ความจริง แม้จะรู้ธรรมะมากแค่ไหนก็ตาม
บทสนทนานั้นจบลงด้วยประโยคหนึ่ง
ผมบอกเพื่อนว่า
“บางทีเธอไม่ได้ทุกข์เพราะทำไม่พอ
แต่ทุกข์เพราะยังมีบางอย่างที่ ‘ไม่ยอมวาง’”
เขาเงียบไปนาน
ก่อนจะพยักหน้าเบา ๆ
สังโยชน์ 10 สอนอะไรเรา
มันไม่ได้สอนให้เรากลัวกิเลส
แต่มันชี้ให้เห็นว่า
การหลุดพ้น ไม่ใช่การสะสมความดีเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ
แต่คือการ
คลายเชือกที่ผูกใจออกทีละเส้น
บางเส้นหยาบ
บางเส้นบางจ
นแทบมองไม่เห็น
แต่ตราบใดที่ยังเหลืออยู่
ใจยังไม่เป็นอิสระจริง
ถ้าวันนี้คุณรู้สึกว่า
“เราเดินมาถูกทางแล้ว…แต่ยังไม่ถึง”
บางที
คุณอาจไม่ได้ต้อง “เร่ง”
แต่อาจต้อง “ดูว่าอะไรยังผูกใจเราอยู่”
และแค่นั้น
การปฏิบัติทั้งชีวิต
ก็เปลี่ยนจากการ ไต่
เป็นการ คลาย
#สังโยชน์10
#ธรรมะกับชีวิตจริง
#เข้าใจทุกข์
#ทางพ้นทุกข์
#ภาวนาในชีวิตประจำวัน
P.S. ถ้าคุณอยากให้ผมเขียนเจาะลึก “เชือก” สักเส้นหนึ่ง
เช่น สักกายทิฏฐิในชีวิตคนทำงาน
หรือ มานะของคนปฏิบัติธรรม
บอกได้เลยครับ — บางเส้น แค่เห็นชัด ใจก็เบาลงแล้ว 🌿
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
