3 ชั่วโมงที่แล้ว

“ทำไมช่วงนี้ คนไทยดูไม่ใจดีกับแรงงานกัมพูชาเหมือนเมื่อก่อน?”

คำถามนี้ไม่ใช่เรื่องความเกลียดชังล้วน ๆ
แต่มันคือเรื่องของ จิตวิทยา — เมื่อของที่เคยได้ง่าย… และได้ฟรี
ค่อย ๆ หายไป
ข่าวแรงงานจากกัมพูชาป่วย ไปโรงพยาบาลในประเทศไทย
แล้วถูกตรวจเอกสาร ก่อนถูกส่งให้ตำรวจ
กลายเป็นไวรัลข้ามประเทศในเวลาไม่กี่ชั่วโมง
แต่ความจริงคือ
ข่าวนี้ ไม่ใช่ต้นเหตุของความโกรธ
มันเป็นแค่ ชนวน ที่ไปจุดของที่สะสมไว้นานแล้ว
ย้อนกลับไปตอนที่ “ความใจดี” คือทุนของไทย
ในอดีต ประเทศไทยมีภาพจำชัดมากในสายตาแรงงานข้ามชาติ
เอกสารไม่ครบ → ผ่อนผัน
วีซ่าขาด → ยังอยู่ได้
ป่วย → ยังรักษา
ทำงาน → ยังมีที่ยืนในสังคม
ความใจดีเหล่านี้
ไม่เคยถูกประกาศว่าเป็น “สิทธิ”
แต่ถูก รับรู้ ว่าเป็นของที่ ควรได้
และตรงนี้เอง…
คือจุดตั้งต้นของความเปราะบาง
จิตวิทยา “เคยได้ฟรี” (Entitlement Effect)
ในทางจิตวิทยาสังคม มีปรากฏการณ์หนึ่งที่อธิบายสถานการณ์นี้ได้ตรงมาก
คนเราจะโกรธรุนแรงกว่าปกติ
เมื่อสิ่งที่เคยได้ “โดยไม่ต้องจ่าย”
ถูกเรียกคืน หรือถูกตั้งเงื่อนไขใหม่
ไม่ว่าจะเป็น
สวัสดิการ
ความเมตตา
หรือการ “หลับตาข้างหนึ่ง” ของระบบ
เมื่อมันหายไป
สมองจะไม่แปลว่า ระบบเปลี่ยน
แต่จะแปลว่า ถูกเอาเปรียบ
ทำไมฝั่งกัมพูชารู้สึกว่า “ไทยเปลี่ยนไป”
จากมุมมองของแรงงาน
ไทยเคยเปิด → ตอนนี้ปิด
ไทยเคยผ่อน → ตอนนี้เข้ม
ไทยเคยช่วย → ตอนนี้จับ
ภาพที่ถูกเล่าคือ
“แค่ป่วย ยังถูกจับ”
ในบริบทที่เอกสารจำนวนมาก “หมดสถานะโดยไม่ตั้งใจ”
ความโกรธจึงไม่ใช่แค่เรื่องกฎหมาย
แต่มันคือความกลัวว่าจะ อยู่ต่อไม่ได้
แล้วฝั่งไทยล่ะ?
ในอีกด้านหนึ่ง คนไทยจำนวนมากไม่ได้โกรธแรงงานโดยตรง
แต่โกรธความรู้สึกว่า
“เราต้องใจดีอยู่ฝ่ายเดียว
แต่ไม่เคยมีใครถามว่าเรายังไหวไหม”
ระบบสาธารณสุขตึง
ภาระเพิ่ม
ความอดทนสะสมจนหมด
ความใจดีที่ไม่มีขอบเขต
สุดท้ายจะกลายเป็น ความเหนื่อยล้า
และความเหนื่อยล้า…
มักแสดงออกมาเป็นความแข็งกระด้าง
ทั้งสองฝั่งไม่ได้โกหก
แต่ยืนอยู่คนละฝั่งของประสบการณ์
ฝั่งหนึ่ง กำลังสูญเสีย “ความหวังที่เคยพึ่ง”
อีกฝั่ง กำลังแบก “ต้นทุนที่ไม่ไหวแล้ว”
ข่าว “ไปหาหมอแล้วถูกจับ”
จึงไม่ใช่แค่ข่าว
แต่มันคือภาพสะท้อนของ การเปลี่ยนผ่านระบบ
บทสรุปที่เจ็บ แต่จริง
ปัญหานี้ไม่ใช่
“คนไทยใจร้ายขึ้น”
หรือ
“แรงงานกัมพูชาเนรคุณ”
แต่มันคือการเปลี่ยนจาก
ระบบเมตตาแบบไม่เป็นทางการ
ไปสู่
ระบบที่ต้องมีต้นทุน กติกา และความชัดเจน
และทุกครั้งที่โลกเปลี่ยนแบบนี้
จะมีคนเจ็บเสมอ —
โดยเฉพาะคนที่เคยได้อะไร ง่ายและฟรี
ท้ายที่สุด
คำถามที่สังคมควรถามอาจไม่ใช่
ใครผิด ใครถูก
แต่คือ
เราจะออกแบบระบบที่
ไม่หลอกให้ใครหวังกับความใจดีชั่วคราว
และไม่ทำให้ความเป็นมนุษย์หายไปพร้อมกฎหมาย
ได้อย่างไร
#จิตวิทยาสังคม
#แรงงานข้ามชาติ
#ความโกรธในโซเชียล
#ของฟรีไม่มีจริง
#โลกที่เปลี่ยนไป
P.S.
ความใจดีที่ยั่งยืน
ไม่ใช่ความใจดีที่ให้แบบไม่จำกัด
แต่คือความใจดีที่ บอกเงื่อนไขกันตั้งแต่ต้น
โฆษณา