Episode 151: Kinesiology of Ankle and Foot #11 - Intrinsic muscle of the foot
ในบทความที่ผ่านมาผมได้พูดถึงกล้ามเนื้อที่ควบคุมการเคลื่อนไหวของข้อเท้าไปแล้ว ในบทความนี้ผมจะพูดถึงกล้ามเนื้อภายในเท้า (intrinsic muscles of the foot) ซึ่งเป็นกล้ามเนื้อที่มีจุดเกาะอยู่ภายในเท้า มีหน้าที่สำคัญในการควบคุมการเคลื่อนไหวของนิ้วเท้าและช่วยรักษาความมั่นคงของ arch ของเท้าครับ
หน้าที่หลักของกล้ามเนื้อภายในเท้าสามารถแบ่งออกเป็น 3 หน้าที่หลักคือ
การควบคุมการเคลื่อนไหวของนิ้วเท้า กล้ามเนื้อเหล่านี้ช่วยในการทำ flexion, extension, abduction และ adduction ของนิ้วเท้า ซึ่งมีความสำคัญในการยึดกับผิวสัมผัสในขณะยืนและเดิน และช่วยในการส่งแรงในช่วง push-off ของการเดินและวิ่งครับ
การรักษาความมั่นคงของ arch ของเท้า กล้ามเนื้อเหล่านี้ช่วยรองรับ longitudinal และ transverse arches ของเท้าด้วยการหดตัวแบบ isometric ในขณะยืนและเดิน โดยเฉพาะ abductor hallucis, flexor digitorum brevis และ adductor hallucis ที่รองรับ medial longitudinal arch
สุดท้ายคือ การเพิ่มความมั่นคง กล้ามเนื้อเหล่านี้ทำงานร่วมกับกล้ามเนื้อภายนอกเท้าในการรักษาความมั่นคงของเท้า โดยเฉพาะในการปรับตัวกับพื้นผิวที่ไม่เรียบครับ
ทีนี้ถ้าเรามาดูโครงสร้างของกล้ามเนื้อเหล่านี้ จะพบว่าแบ่งออกเป็น 4 ชั้น จากตื้นไปลึก มีจำนวนทั้งหมด 20 มัด ทั้งหมดนี้ได้รับการเลี้ยงด้วยเส้นประสาทจาก medial plantar nerve และ lateral plantar nerve ซึ่งเป็นแขนงของ tibial nerve ครับ
ชั้นแรก (First layer) เป็นชั้นที่ตื้นที่สุด ประกอบด้วย "Abductor hallucis" ที่ด้าน medial, "Flexor digitorum brevis" ที่ตรงกลาง และ "Abductor digiti minimi" ที่ด้าน lateral ของฝ่าเท้า กล้ามเนื้อเหล่านี้มีหน้าที่หลักในการทำ flexion และ abduction ของนิ้วโป้งและนิ้วก้อยเท้า รวมทั้งการทำ flexion ของนิ้วชี้ถึงนิ้วก้อย
ชั้นที่สอง (Second layer) ประกอบด้วย "Quadratus plantae" ที่ไปเกาะกับ tendon ของ flexor digitorum longus ในการทำ flexion ของนิ้วเท้า และ "Lumbricals" 4 มัดเล็กๆ ที่มีหน้าที่ทำ flexion ของ MTP joints และ extension ของ IP joints ของนิ้วนิ้วชี้ถึงนิ้วก้อย
ชั้นที่สาม (Third layer) ประกอบด้วย "Flexor hallucis brevis" ที่มี 2 head สำหรับการทำ flexion ของนิ้วโป้ง, "Adductor hallucis" ที่มี 2 head (oblique และ transverse heads) สำหรับการทำ adduction และ flexion ของนิ้วโป้ง และ "Flexor digiti minimi brevis" สำหรับการทำ flexion ของนิ้วก้อยเท้า
ชั้นที่สี่ (Fourth layer) เป็นชั้นที่ลึกที่สุด ประกอบด้วย "Plantar interossei" 3 มัดที่ทำ adduction ของนิ้วที่ 3-5 เข้าหา axis ของเท้า และ "Dorsal interossei" 4 มัดที่ทำ abduction ของนิ้วที่ 2-4 ออกจาก axis ของเท้า ทั้งหมดยังช่วยทำ flexion ของ MTP joints อีกด้วยครับ
เมื่อกล้ามเนื้อภายในเท้าอ่อนแรง จะส่งผลให้เกิดการสูญเสียความสูงของ arch ของเท้าที่นำไปสู่ภาวะ flat foot, ความไม่สมดุลของนิ้วเท้า เช่น hammer toe และ claw toe รวมทั้งการลดลงของความสามารถในการส่งแรงครับ
การฝึกกล้ามเนื้อภายในเท้าสามารถทำได้หลายวิธี เช่น การฝึk towel curl, marble pick-up, short foot exercise, toe spreading และการฝึกสมดุลบน balance pad หรือ wobble board ครับ
โดยสรุป กล้ามเนื้อภายในเท้าแม้จะมีขนาดเล็กแต่มีหน้าที่สำคัญในการควบคุมการเคลื่อนไหวของนิ้วเท้า การรักษาความมั่นคงของ arch และการช่วยในการทรงตัว การฝึกและดูแลกล้ามเนื้อเหล่านี้จึงมีความสำคัญในการป้องกันและรักษาปัญหาต่างๆ ของเท้าครับ
ถ้าชอบเนื้อหาแบบนี้ผมฝากกด like กดแชร์ กดติดตามเพจphysioupskillด้วยนะครับ ส่วนถ้าใครมีข้อสงสัยอะไรก็commentไว้ด้านล่างได้เลยครับ
PhysioUpskill
#Physioupskill
⭐สำหรับใครที่อยากเรียนรู้เพิ่มเติม สามารถอ่านบทความอื่นๆได้ที่ https://physioupskill.com/บทความ/ หรือดูรายละเอียดคอร์สเรียนของเพจได้ที่ https://physioupskill.com/คอร์สเรียน/ ได้เลยครับ
Ref.
Neumann, D. A. (2017). Kinesiology of the musculoskeletal system: Foundations for Rehabilitation. Mosby.
Drake, R., Vogl, A. W., & Mitchell, A. W. M. (2019). Gray's Anatomy for Students.
Moore, K. L., Dalley, A. F., & Agur, A. M. R. (2018). Clinically Oriented Anatomy. Wolters Kluwer.
Oatis, C. A. (2016). Kinesiology: The Mechanics and Pathomechanics of Human Movement. Lippincott Williams & Wilkins.
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
