🧭 EP0 อ่านซีรีย์นี้อย่างไร ให้รู้ว่า “บ้านเราอยู่ตรงไหน” ในแผนลุ่มน้ำ
🌊 ซีรีย์นี้พูดถึง แผนแม่บทลุ่มน้ำภาคใต้ฝั่งตะวันออกตอนบน
แต่จะไม่เล่าแบบเอกสารราชการ
และจะไม่เล่าแบบมองจังหวัดแยกจากกัน
สิ่งที่เราจะชวนกันมอง คือ
👉 ลุ่มน้ำทั้งระบบ
ตั้งแต่ต้นน้ำบนภูเขา
ผ่านพื้นที่เกษตรและเมือง
ไปจนถึงปากแม่น้ำและชายฝั่ง
เพราะในโลกของน้ำ
💧 น้ำไม่รู้จักเส้นเขตจังหวัด
แต่น้ำรู้จัก “หน้าที่ของพื้นที่”
🌍 ทำไมต้องพูดถึงตำบล–อำเภอ แต่ไม่ใช้เป็นกรอบตัดสินใจ
ในซีรีย์นี้ ผู้อ่านจะเห็นชื่อ ตำบล / อำเภอ / จังหวัด ปรากฏอยู่เสมอ
ไม่ใช่เพราะแผนคิดตามเขตปกครอง
แต่เพราะ คนอ่านจะเห็นภาพและเชื่อมโยงกับชีวิตจริงได้ทันที
อย่างไรก็ตาม
🧭 การวิเคราะห์ การจัดโซน และการตัดสินใจทั้งหมด
อิงจาก ขอบเขตลุ่มน้ำ เป็นหลัก
ตำบล = สมอให้เห็นภาพ
ลุ่มน้ำ = กระดูกสันหลังของการวางแผน
⚠️ ทำความเข้าใจคำสำคัญ 2 คำ: RBC และ FBC
⚠️ RBC – Risk-Based Cluster
คือการมองว่า
พื้นที่หนึ่ง ๆ เสี่ยงเรื่องอะไรเป็นหลัก
เช่น
• 🌧️ น้ำหลากฉับพลัน
• 🌾 น้ำมาก–น้ำขาดสลับ
• 🏙️ น้ำท่วมเมือง
• 🌊 น้ำหนุน–น้ำเค็ม
• 🌿 ระบบนิเวศเสื่อมโทรม
RBC ไม่ได้ใช้เพื่อติดป้ายว่า “พื้นที่มีปัญหา”
แต่ใช้เพื่อถามว่า
ถ้าไม่ทำอะไร ความเสียหายจะตกกับใคร
🧩 FBC – Function-Based Cluster
คือการมองว่า
พื้นที่นั้น “ควรทำหน้าที่อะไร” ให้กับลุ่มน้ำ
เช่น
• 🏔️ ต้นน้ำ–รักษาระบบนิเวศ
• 🌾 พื้นที่ผลิตอาหาร
• 🏙️ เมืองและเศรษฐกิจ
• 🌿 พื้นที่หน่วงน้ำ–พื้นที่ชุ่มน้ำ
• 🌊 ปากน้ำ–ชายฝั่ง
พื้นที่หนึ่ง ไม่จำเป็นต้องมีหน้าที่เดียว
และบางพื้นที่ต้อง “ทำหน้าที่เพื่อส่วนรวม” มากกว่าที่คิด
🔁 ทำไม RBC–FBC ต้องคิด “พร้อมกัน”
ถ้าเรามองแค่ความเสี่ยง (RBC)
แต่ไม่คิดหน้าที่ (FBC)
เราจะได้แค่การป้องกันเฉพาะหน้า
ถ้าเรามองแต่หน้าที่ (FBC)
แต่ไม่เข้าใจความเสี่ยง (RBC)
เราจะผลักภาระไปให้พื้นที่อื่นโดยไม่รู้ตัว
ซีรีย์นี้จึงยึดหลักว่า
🔁 RBC–FBC ต้องคิดพร้อมกัน
เพื่อให้การแก้ปัญหาน้ำ
ไม่สร้างความเหลื่อมล้ำใหม่ในลุ่มน้ำ
🗺️ Phase คืออะไร และเกี่ยวกับเราอย่างไร
ในแผนแม่บทลุ่มน้ำ
พื้นที่จะไม่ได้ถูกพัฒนา “พร้อมกันทั้งหมด”
แต่จะแบ่งเป็นช่วง หรือ Phase เช่น
• 🔴 Phase 1: พื้นที่เสี่ยงสูง จุดคอขวด จุดต้นเหตุ
• 🟢 Phase 2–3: พื้นที่ที่ขยายผลตามบทเรียนและความเป็นธรรม
การอยู่ Phase หลัง
ไม่ใช่ถูกลืม
แต่หมายถึงการรอให้ระบบทั้งลุ่มน้ำ “ตั้งหลัก” ได้ก่อน
📊 ตารางนี้คือแผนที่อ่านซีรีย์
ซีรีย์นี้แบ่งเป็น 10 EP
แต่ละ EP จะมี “พื้นที่ตัวแทน” ชัดเจน
พร้อมระบุว่า
• 📍 พื้นที่นั้นอยู่ตำบล/อำเภอใด
• ⚠️ เป็น RBC ด้านไหน
• 🧩 ควรทำ FBC อะไร
• 🧭 อยู่ใน Phase ใดของแผน
ตารางสรุป 10 EP
จะทำหน้าที่เหมือน “แผนที่นำทาง”
ให้ผู้อ่านเลือกอ่าน EP ที่ใกล้ตัวเองที่สุดก่อนก็ได้
🤝 ซีรีย์นี้อยากชวนคิดอะไร
ไม่ใช่แค่ให้เข้าใจแผนของรัฐ
แต่ชวนให้ถามว่า
• พื้นที่ของเรา กำลังช่วยลุ่มน้ำอย่างไร
• เราแบกรับความเสี่ยงแทนใครอยู่หรือไม่
• ถ้าเราปรับบทบาทได้ ความเสี่ยงจะลดลงตรงไหน
เพราะแผนลุ่มน้ำที่ดี
ไม่ใช่แผนที่ “เขียนสวย”
แต่คือแผนที่ คนในพื้นที่เข้าใจ และยอมรับได้
🔜 EP ถัดไป
🏔️ ถ้าบ้านคุณอยู่ใกล้ป่า ใกล้เขา น้ำมาแรงเร็ว
เราจะเริ่มจาก โซนต้นน้ำ–ลาดเขา
พร้อมชี้ให้เห็นว่า
พื้นที่แบบนี้ = RBC อะไร / FBC อะไร / ควรเริ่มใน Phase ไหน
- 1
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
