25 ก.พ. เวลา 02:35 • ธุรกิจ

🐾 อาหารสัตว์เลี้ยงไทย: โตแรง แข่งได้ ไปไกลกว่าที่คิด

ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา อุตสาหกรรมอาหารสัตว์เลี้ยงของไทยค่อย ๆ ขยับสถานะจาก “อุตสาหกรรมเฉพาะทาง” ไปสู่หนึ่งในกลุ่มสินค้าส่งออกที่มีนัยต่อโครงสร้างเศรษฐกิจประเทศ แม้ในช่วงโควิดที่อุตสาหกรรมจำนวนมากหดตัว ตลาดอาหารสุนัขและแมวกลับเติบโตอย่างต่อเนื่อง สะท้อนการเปลี่ยนแปลงของพฤติกรรมผู้ซื้อทั่วโลกที่มองสัตว์เลี้ยงในฐานะสมาชิกครอบครัวมากขึ้น
1
5️⃣ จุดแข็งที่สั่งสมจากฐานการผลิตอาหารคน
🐟 1. ฐานวัตถุดิบและโครงสร้างต้นทุน: จุดแข็งที่ต่อยอดได้จริง
ไทยมีความพร้อมด้านวัตถุดิบ ทั้งเนื้อไก่ ปลา และผลผลิตเกษตรที่จัดหาได้ภายในประเทศอย่างสม่ำเสมอ คุณภาพที่คงเส้นคงวาช่วยให้ผู้ผลิตควบคุมต้นทุนได้ในระดับแข่งขัน ขณะเดียวกันก็รักษามาตรฐานของสูตรอาหารที่ต้องการความแม่นยำสูง โดยเฉพาะสินค้าในกลุ่มพรีเมียมและสูตรเฉพาะทาง ความได้เปรียบจึงไม่ได้อยู่แค่ราคาต้นทุน แต่คือความมั่นคงของห่วงโซ่อุปทาน
🍲 2. ความเชี่ยวชาญอาหารเปียก: มรดกจากอุตสาหกรรมทะเล
ความแข็งแกร่งของอุตสาหกรรมอาหารทะเลและทูน่ากระป๋องทำให้ไทยมีทักษะการผลิตอาหารเปียกที่ต้องอาศัยเทคโนโลยีและการควบคุมความสะอาดในระดับสูง อาหารเปียกมีความซับซ้อนกว่าสินค้าอาหารแห้ง ทั้งในด้านการฆ่าเชื้อและการรักษาคุณภาพ ความชำนาญนี้จึงกลายเป็นแต้มต่อสำคัญในการแข่งขันกับผู้ผลิตยุโรปในตลาดพรีเมียม
🧪 3. มาตรฐานการผลิต: เทียบเท่าอาหารคน
โรงงานจำนวนมากผ่านมาตรฐานสากล เช่น GMP, HACCP, BRC และ ISO รวมถึงการตรวจประเมินจากผู้ค้าปลีกในสหรัฐฯ และยุโรป ส่งผลให้สินค้าไทยได้รับการยอมรับในฐานะ “Affordable Premium” คือคุณภาพระดับสากลในราคาที่แข่งขันได้ ความเชื่อมั่นด้านมาตรฐานคือรากฐานของการเติบโตในตลาดโลก
🤝🏻 4. บทบาท OEM และศักยภาพ R&D
ไทยเป็นฐานรับจ้างผลิตให้แบรนด์ต่างประเทศ โดยเฉพาะสินค้าเกรดพรีเมียมและ Functional Diets มายาวนาน สิ่งนี้สะท้อนทั้งความไว้วางใจและความสามารถด้านพัฒนาสูตรของผู้ผลิตไทย อย่างไรก็ตาม การพึ่งพา OEM มากเกินไปย่อมจำกัดมูลค่าเพิ่มในระยะยาว คำถามเชิงยุทธศาสตร์จึงอยู่ที่การขยับสู่การสร้างแบรนด์ของตนเอง
⏱️5. ความยืดหยุ่นในการผลิตและความได้เปรียบด้านระยะเวลาส่งมอบ
ผู้ผลิตไทยสามารถปรับสูตรหรือสลับสายการผลิตได้รวดเร็ว ประกอบกับโครงสร้างโลจิสติกส์ที่เชื่อมต่อทั้งทางเรือและทางบกอย่างมีประสิทธิภาพ ทำให้ลดระยะเวลาส่งมอบได้อย่างมีนัยสำคัญ ความคล่องตัวนี้ตอบโจทย์ตลาดยุคใหม่ที่มีการออกสูตรใหม่ถี่ และต้องรองรับคำสั่งซื้อขนาดเล็กหลายรอบ
❤️ ตลาดในประเทศ: ขยายตัวตามปรากฏการณ์ Pet Humanization: รักสัตว์เหมือนลูก
ปี 2024 มูลค่าตลาดในประเทศอยู่ที่ 1.6 พันล้านดอลลาร์ หรือประมาณ 5.6 หมื่นล้านบาท เติบโต 15.6% จากปีก่อน และมีแนวโน้มแตะระดับ 2.2–2.5 พันล้านดอลลาร์ ในช่วงปี 2025–2026 อัตราเติบโตเฉลี่ยระยะกลางอยู่ที่ราว 7.6% ต่อปี โดยเฉพาะอาหารแมวที่ขยายตัวโดดเด่น ความต้องการสูตรเฉพาะโรค เสริมภูมิคุ้มกัน และควบคุมน้ำหนัก สะท้อนพฤติกรรมที่ให้ความสำคัญกับคุณภาพมากขึ้น
โครงสร้างตลาดมีผู้เล่นรายใหญ่ชัดเจน เช่น Perfect Companion Group ครองส่วนแบ่งประมาณ 22% ขณะที่ Betagro มีราว 5% ส่วนที่เหลือเป็นผู้ประกอบการไทยรายกลาง รายย่อย และแบรนด์ต่างชาติ โดยกลุ่มเวทไดเอตยังพึ่งพาการนำเข้าในบางส่วน
🏅 ไทยในฐานะผู้ส่งออกอันดับสองของโลก
ปี 2024 มูลค่าส่งออกรวม 2.7 พันล้านดอลลาร์ เติบโต 28.6% จากปีก่อน คิดเป็นสัดส่วนราว 10% ของตลาดโลก รองจากเยอรมนีที่ประมาณ 12.3% และตามด้วยสหรัฐฯ ราว 9.4% ตลอด 10 ปีที่ผ่านมา การส่งออกของไทยเติบโตเฉลี่ยประมาณ 10% ต่อปี ตลาดหลัก ได้แก่ สหรัฐ ญี่ปุ่น ออสเตรเลีย อิตาลี และมาเลเซีย
🔜 What’s Next
ก้าวถัดไปคือการขยับจาก OEM สู่การสร้างแบรนด์ของตนเอง การลงทุนระบบอัตโนมัติเพื่อลดต้นทุนต่อหน่วย การพัฒนาสูตรเฉพาะโรค เฉพาะวัย และเฉพาะสายพันธุ์บนฐานหลักฐานวิทยาศาสตร์ รวมถึงการยกระดับมาตรฐานความยั่งยืน เช่น การลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกและใช้บรรจุภัณฑ์รีไซเคิล
สำหรับผู้ประกอบการรายกลางและรายย่อย ทางเลือกไม่ใช่การแข่งขันด้านราคา แต่คือการเน้นตลาดเฉพาะทาง เช่น สูตรแพ้ง่าย โปรตีนทางเลือก หรือผลิตภัณฑ์ดูแลสุขภาพเฉพาะด้าน ควบคู่กับการใช้ช่องทางดิจิทัลและระบบสมาชิกเพื่อสร้างฐานข้อมูลลูกค้า
😊 อุตสาหกรรมอาหารสัตว์เลี้ยงสะท้อนการเปลี่ยนผ่านของเศรษฐกิจไทยจากการแข่งขันด้วยต้นทุน ไปสู่การแข่งขันบนมาตรฐาน ความรู้ และนวัตกรรม หากสามารถต่อยอดศักยภาพเดิมไปสู่การสร้างแบรนด์และเพิ่มมูลค่าได้อย่างต่อเนื่อง อุตสาหกรรมนี้มีศักยภาพจะเป็นหนึ่งในเครื่องยนต์ส่งออกที่มั่นคงของไทยในทศวรรษข้างหน้า
เรื่องและภาพ: สิทธิศักดิ์ ชุณหรุ่งโรจน์ Economist, Bnomics
════════════════
Bnomics - Be an Economist for Everyone
วิเคราะห์ เจาะทุกประเด็นเศรษฐกิจ ให้เป็นเรื่องง่ายสำหรับคุณ
════════════════
#อาหารสัตว์เลี้ยง #อาหาร #สัตว์เลี้ยง #PetFood #Pet #Food #ธนาคารกรุงเทพ #Bnomics #BBL #BangkokBank
โฆษณา