#EP10 อยู่มาวันนึงก็เริ่มรู้สึกว่า ’ยารักษาโรคปัสสาวะบีบตัวไหวมันเยอะขนาดนี้แล้วเหรอ?‘
ที่จริงเค้าก็มีหลายตัวมานานแล้วไหมนะ ฮ่า! แต่ช่วงปีสองปีมานี้ ก็เริ่มขึ้นทะเบียนตัวใหม่กันหลายตัวอยู่นะ อย่าง Vibegron (Beova) หรือตัวแผ่นแปะ Oxybutinin
เจอบ่อยเข้าก็เริ่มสับสน ถึงแม้ยารักษากลุ่มอาการ OVB (Overactive Bladder) จะมีแค่ 2 กลุ่ม แต่ไปมาก็สับสนกลไกการออกฤทธิ์อยู่เหมือนกัน บางครั้งเมื่อเจอคนไข้ได้เปลี่ยนยา หรือเจอคุณหมอ Combine ยาสองตัวร่วมกัน จะอธิบายทีก็ลำบาก
เลยมาทบทวนกันหน่อย
เอาง่ายๆ เลย (ฉบับคนเมมต่ำ แรมก็ต่ำอย่างชั้น)
1. Anticholinergic (Antimuscarinic)
เป็นยากลุ่มที่ไปบล็อกระบบ Parasympathetic ของกระบวนการฉี่
ทุกคนจำได้ใช่มั้ยว่าหากร่างกายอยู่ในโหมด Parasym นั่นหมายถึง ’โหมดผ่อนคลาย ชีวิตมันช่างปลอดภัยเหลือเกิน‘ ในระบบปัสสาวะ ร่างกายก็จะอนุญาตให้ตัวเองไปเข้าห้องน้ำได้ (ที่จริงมีกลไกกระตุ้นมากมายให้เราปวดฉี่ล่ะนะ) ตัว Pelvic Nerve จะหลั่ง Acetylcholine (Ach) ไปจับกับ M3 Receptor สั่งให้กล้ามเนื้อเรียบบีบตัว —-> ไปฉี่
คนที่กระเพาะปัสสาวะบีบตัวไว ส่วนหนึ่งเพราะบางอย่างทำให้กระเพาะปัสสาวะเราบีบตัวก่อนเวลาอันควร
ดังนั้น ยากลุ่มนี้จึงไปบล็อก M3 Receptor (เลยขึ้นว่า Anti-Ach) เพื่อไม่ให้กระเพาะปัสสาวะบีบตัวนั่นเอง
ข้อเสียคือ M3 Receptor เราก็ไม่ได้มีแค่ที่กระเพาะปัสสาวะนิ
แถมยาบางตัวก็ไม่ได้บล็อกเฉพาะ M3 ซักหน่อย (เมื่อเรามีตั้ง 5M)
เพราะงั้นอาการข้างเคียงหลักที่ทำให้ทนยายากก็จะเป็น 3 คำที่เราท่องกัน —- ปากแห้ง คอแห้ง ท้องผูก (ระวังคนเป็นต้อหินมุมปิด)
B3-adrenoceptor agonist
เป็นยากลุ่มที่ไปเพิ่มการทำงานระบบ Sympathetic ของการปัสสาวะ
ตรงข้ามกับโหมดชีวิตอันปลอดภัย ระบบ Sympathetic จะเกิดขึ้นเมื่อ ’ชีวิตอยู่ในกำลังตกอยู่ในสถานการณ์ไม่แน่นอน‘ อันตรายสุดๆ อย่างระหว่างขับรถอยู่บนถนนพระรามสอง เราจะปวดฉี่มั้ย ไม่จ้า! (แต่ถ้าขับหลายชั่วโมง รถติดก็อาจจะช่วยไม่ได้จริงๆ😂) เจ้าตัว Hypogastric nerve จะหลั่ง Noradrenaline (NA) ให้กระเพาะปัสสาวะะคลายตัว —-> กักเก็บปัสสาวะเพิ่มขึ้น
ยาในกลุ่มนี้ จะไปกระตุ้นการทำงานของ B3 Receptor นั่นเอง (เป็น Agonist!)
เน้นที่ B3 receptor นะ เพราะที่ a1 receptor ก็จะเป็นคนละเรื่องละ (อันนั้นยาจะเป็นกลุ่ม a1 blocker ช่วยให้ปัสสาวะคล่องขึ้นในคนที่เป็นต่อมลูกหมากโตแล้วไปเบียดท่อปัสสาวะ)
ซึ่งข้อดีคือ ปัญหาเรื่องปากแห้งคอแห้งทั้งหลายลดลง แต่ก็ต้องระวังเรื่องความดันโลหิตสูง หัวใจเต้นเร็ว แทน
และจึงไม่แปลกที่เราจะใช้ยาทั้งสองกลุ่ม Combine ร่วมกันได้
ช่วยกันทั้งอย่าเพิ่งบีบตัว และคลายตัวก่อน
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
