ช่องแคบฮอร์มุซถูกปิด หลังสงครามสหรัฐและอิหร่าน ผลกระทบต่อพลังงานไทยและโลก
การยกระดับความตึงเครียดในช่วงสุดสัปดาห์ ซึ่งมีการโจมตีของสหรัฐและอิสราเอลต่ออิหร่าน และการตอบโต้ของอิหร่าน ทำให้ช่องแคบฮอร์มุซมีความเสี่ยงถูกปิดสูงขึ้น โดยตั้งแต่สงคราม เรือที่ผ่านช่องแคบรายงานว่าได้รับคำสั่งจากทางการอิหร่านว่า ไม่อนุญาตให้เรือลำใดผ่าน แม้ไม่ประกาศปิดอย่างเป็นทางการ เจ้าของเรือบรรทุกน้ำมันและเรือคอนเทนเนอร์รายใหญ่หลายราย หยุดการเดินเรือชั่วคราว
ทำให้เกิดภาวะปิดช่องแคบฮอร์มุซโดยปริยาย ทำให้กระทบต่อการขนส่งถึง 25% ของการค้าน้ำมันทั่วโลก
IEA ระบุเกือบ 25% ของการค้าน้ำมันทั่วโลก พึ่งพาช่องแคบฮอร์มุซ
IEA ออกรายงานในเดือนกุมภาพันธ์ 2026 ระบุว่า ในปี 2025 มีการขนส่งน้ำมันดิบและคอนเดนเสทผ่านช่องแคบฮอร์มุซประมาณ 14.95 ล้านบาร์เรลต่อวัน ซึ่งคิดเป็น 34% ของการค้าน้ำมันดิบทั่วโลก ขณะที่น้ำมันกลั่น เช่น น้ำมันเบนซิน และดีเซล มีการส่งออกผ่านช่องแคบฮอร์มุซประมาณ 4.93 ล้านบาร์เรลต่อวัน ทำให้การค้าน้ำมันผ่านช่องแคบฮอร์มุซคิดเป็น 25% ของการค้าน้ำมันทางทะเลทั่วโลก
และประมาณ 80% ของการค้าผ่านช่องแคบฮอร์มุซมีจุดหมายปลายทางที่เอเชีย โดยจีนมีการนำเข้าน้ำมันดิบและน้ำมันกลั่นผ่านช่องแคบฮอร์มุซรวมประมาณ 5 ล้านบาร์เรลต่อวัน หรือ 32% ของความต้องการภายในประเทศ
ขณะที่อินเดียมีการพึ่งพาตะวันออกกลางที่สูงกว่า มีการนำเข้าน้ำมันรวมประมาณ 3 ล้านบาร์เรลต่อวัน หรือ 60% ของความต้องการภายในประเทศ
ก๊าซธรรมชาติโลกพึ่งพาช่องแคบฮอร์มุซเกือบ 20%
IEA ประเมินว่า มีก๊าซธรรมชาติเหลว (LNG) ผ่านช่องแคบฮอร์มุซในปี 2025 กว่า 112 พันล้านลูกบาศก์เมตร หรือประมาณ 20% ของการค้าของ LNG โลก ส่วนใหญ่เป็นของกาตาร์ โดยผู้ซื้อหลักคือประเทศในเอเชียทั้งจีน อินเดีย ญี่ปุ่น และเกาหลีใต้จะได้รับผลกระทบหนักที่สุด เนื่องจากกำลังการผลิต LNG โลกตึงตัว ท่อส่งน้ำมันเลี่ยงช่องแคบฮอร์มุซช่วยลดผลกระทบได้ไม่มาก
IEA คาดว่า ถ้าช่องแคบฮอร์มุซถูกปิด ทางเลือกหลัก คือ ท่อส่งน้ำมันตะวันออก-ตะวันตกของซาอุดีอาระเบียที่เชื่อมไปยังทะเลแดง ซึ่งสามารถเพิ่มกำลังการผลิตได้ถึงประมาณ 7 ล้านบาร์เรลต่อวัน ทำให้ซาซาอุดีอาระเบียได้รับผลกระทบไม่รุนแรง ท่อส่งน้ำมันของสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์จากแหล่งน้ำมัน Habshan ไปท่าเรือ Fujairah มีกำลังการส่งน้ำมันได้ประมาณ 1.8 ล้านบาร์เรลต่อวัน
โดยมีการขนส่งในปัจจุบันที่ประมาณ 1.1 ล้านบาร์เรลต่อวัน และสามารถเพิ่มกำลังการผลิตได้อีกประมาณ 0.7 ล้านบาร์เรลต่อวัน ท่อส่งน้ำมันอื่นๆ เป็นท่อส่งน้ำมันของอิหร่านที่มีกำลังการส่งที่ 1 ล้านบาร์เรลต่อวัน และท่อส่งน้ำมันทางเหนือของอิรักไปยังตุรกีมีโอกาสเพิ่มได้ประมาณ 0.4-0.5 ล้านบาร์เรลต่อวัน ทำให้คาดว่าการขนส่งผ่านท่อส่งน้ำมันจะช่วยให้ประเทศในตะวันออกกลางเลี่ยงผลกระทบการปิดช่องแคบฮอร์มุซประมาณ 6-7 ล้านบาร์เรลต่อวัน หรือเพียง 30-35% ของปริมาณขนส่งน้ำมันผ่านช่องแคบฮอร์มุซ
ไทยพึ่งพาการนำเข้าน้ำมันที่สูงจากตะวันออกกลาง
ไทยเป็นประเทศที่พึ่งพาพลังงานด้านน้ำมันที่สูง และยังเป็นศูนย์กลางของโรงกลั่นและปิโตรเคมีในอาเซียนเพื่อส่งออก ข้อมูลจากกระทรวงพลังงาน ในปี 2025 ไทยนำเข้าน้ำมันดิบเฉลี่ยวันละ 0.97 ล้านบาร์เรลต่อวัน ขณะที่สามารถผลิตได้เองเพียง 0.16 ล้านบาร์เรลต่อวัน โดยสัดส่วนการนำเข้านำมันดิบส่วนใหญ่มาจากตะวันออกกลาง แต่การนำเข้าจากตะวันออกกลางต่อการนำเข้าทั้งหมดลดลงต่อเนื่องในช่วงทศวรรษที่ผ่านมา
โดยในปี 2025 การนำเข้านำมันดิบจากตะวันออกกลางอยู่ที่ประมาณ 58% ของการนำเข้าทั้งหมด โดยการบริโภคผลิตภัณฑ์ด้านนำมันภายในประเทศอยู่ที่ 1.15 ล้านบาร์เรลต่อวัน
ขณะที่ไทยเป็นผู้ส่งออกน้ำมันกลั่นสุทธิกว่า 0.11 ล้านบาร์เรลต่อวัน ดังนั้น ถ้าการขาดแคลนน้ำมันดิบเป็นเวลายาวนาน ย่อมกระทบต่อทั้งภาคการบริโภคและอุตสาหกรรมด้านพลังงานและปิโตรเคมีภายในประเทศ
แผนการแก้ปัญหาด้านพลังงานของไทยที่ต้องทำอย่างจริงจัง
แผนงานในระยะสั้นของไทยจากผลกระทบการปิดช่องแคบฮอร์มุซ มีทั้งควบคุมการส่งออกน้ำมัน บริหารปริมาณน้ำมันสำรอง เพิ่มกำลังผลิตก๊าซธรรมชาติในอ่าวไทย
การจัดหาแหล่งพลังงานจากภูมิภาคอื่น และลดการพึ่งพาการนำเข้าจากตะวันออกกลาง รวมถึงมาตรการประหยัดพลังงานผ่านทั้งการผลิตไฟฟ้า และการลดการใช้น้ำมันในภาคขนส่ง
รวมถึงใช้เอทานอลและไบโอดีเซลเพิ่มขึ้นในเชื้อเพลิง ขณะที่แผนระยะยาว เน้นไปที่การใช้พลังงานทางเลือก ปรับโครงสร้างการขนส่งเป็น EV ได้ผลที่ดี ตั้งแต่ปี 2021 ถึงปี 2025 ไทยสามารถลดการพึ่งพาพลังงาน ทำให้การนำเข้าพลังงาน (บาร์เรล) ต่อการเศรษฐกิจที่แท้จริงของไทยลดลงกว่า 15% ในช่วงเวลาดังกล่าว
ถึงแม้มีแผนงานที่ทำไประดับนึง แต่การที่ไทยพึ่งพาการใช้พลังงานน้ำมันสูง ผลกระทบย่อมเกิดขึ้นกับทั้งผู้บริโภคและภาคธุรกิจ
การปิดช่องแคบฮอร์มุซจะเกิดขึ้นหรือไม่ และยาวนานแค่ไหน เป็นความท้าทายที่ไทยต้องมีแผนระยะสั้นและระยะยาวอย่างจริงจังทุกภาคส่วนมากขึ้น การปรับโครงสร้างระบบขนส่งไป EV และระบบราง และการปรับโครงสร้างการใช้พลังงานไปที่พลังงานเลือกและพลังงานทดแทน จึงสร้างความยั่นยืนต่อระบบพลังงานไทยได้ในระยะยาว
เรื่อง: ดร. สุรเกียรติ เคหะบุญศิริหรรษา Economists, Bnomics
ภาพประกอบ: บริษัท ก่อการดี จำกัด
════════════════
Bnomics - Bangkok Bank Economist, Bnomics
'Be an Economist for Everyone'
วิเคราะห์ เจาะทุกประเด็นเศรษฐกิจ ให้เป็นเรื่องง่ายสำหรับคุณ
════════════════
#StraitOfHormuz #Hormuz #Oil #ธนาคารกรุงเทพ #Bnomics #BBL #BangkokBank
- 1
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
