9 มี.ค. เวลา 05:25 • วิทยาศาสตร์ & เทคโนโลยี

ถ้า “สนามแม่เหล็กโลกหายไป 24 ชั่วโมง” จะเกิดอะไรขึ้น?

โลกของเรามีเกราะป้องกันที่มองไม่เห็นเรียกว่า สนามแม่เหล็กโลก (Earth’s Magnetic Field) ซึ่งเกิดจากการไหลเวียนของโลหะหลอมเหลวในแกนโลกชั้นนอก ทำให้เกิดสนามแม่เหล็กที่ห่อหุ้มโลกไว้ เรียกว่า แมกนีโตสเฟียร์ (Magnetosphere) ทำหน้าที่เบี่ยงเบนอนุภาคพลังงานสูงจากดวงอาทิตย์และรังสีคอสมิกจากอวกาศ หากเกราะนี้หายไปแม้เพียงชั่วคราว โลกจะเผชิญผลกระทบหลายด้าน ทั้งทางธรรมชาติ เทคโนโลยี และสิ่งมีชีวิต
บทความนี้จะพาไปสำรวจว่า ถ้าสนามแม่เหล็กโลกหายไปเพียง 24 ชั่วโมง โลกจะเกิดอะไรขึ้นบ้าง
1. โลกจะถูก “พายุสุริยะ” โจมตีโดยตรง
ปกติสนามแม่เหล็กโลกจะเบี่ยงเบน ลมสุริยะ (Solar wind) ซึ่งเป็นกระแสอนุภาคประจุพลังงานสูงจากดวงอาทิตย์ หากสนามแม่เหล็กหายไป อนุภาคเหล่านี้จะพุ่งชนชั้นบรรยากาศโดยตรง
พายุสุริยะจากดวงอาทิตย์ / Image credit : สมาคมดาราศาสตร์ไทย
ผลที่เกิดขึ้นทันที ได้แก่
  • ​ปริมาณรังสีจากอวกาศเพิ่มขึ้นอย่างมาก
  • ​ชั้นบรรยากาศชั้นบนเริ่มสูญเสียก๊าซบางส่วน
  • ​เกิดปฏิกิริยากับบรรยากาศมากขึ้น
นักวิทยาศาสตร์อธิบายว่า สนามแม่เหล็กโลกทำหน้าที่เหมือนโล่ป้องกันอนุภาคพลังงานสูงจากดวงอาทิตย์และรังสีคอสมิก หากไม่มีโล่นี้ โลกจะถูกกระหน่ำโดยอนุภาคเหล่านี้โดยตรง
2. ดาวเทียม ระบบ GPS และอินเทอร์เน็ตอาจล่ม
หนึ่งในผลกระทบที่เกิดเร็วที่สุดคือ เทคโนโลยีอวกาศและระบบสื่อสาร
อนุภาคพลังงานสูงสามารถทำให้
  • ​ดาวเทียมเสียหาย
  • ​ระบบ GPS ผิดพลาด
  • ​การสื่อสารและการพยากรณ์อากาศหยุดทำงาน
นอกจากนี้ยังสามารถเหนี่ยวนำกระแสไฟฟ้าในสายส่งไฟฟ้าขนาดใหญ่ ทำให้ระบบไฟฟ้าดับในหลายพื้นที่
3. สิ่งมีชีวิตจะได้รับรังสีเพิ่มขึ้น
เมื่อไม่มีสนามแม่เหล็กโลก ปริมาณรังสีที่ถึงพื้นโลกจะเพิ่มขึ้น
ผลที่อาจเกิดขึ้น ได้แก่
  • ​ความเสี่ยงมะเร็งเพิ่มขึ้น
  • ​ความเสียหายต่อ DNA
  • ​การเห็นแสงวาบเมื่อหลับตา ที่อาจนำไปสู่การเป็นต้อกระจก
  • ​ระบบนิเวศได้รับผลกระทบ
รังสีนี้คือ รังสีคอสมิกที่สามารถทำลายโครงสร้าง DNA และกระทบต่อการดำรงชีวิตของสิ่งมีชีวิตได้
อย่างไรก็ตาม หากเหตุการณ์เกิดขึ้น เพียง 24 ชั่วโมง ผลกระทบต่อมนุษย์โดยตรงอาจยังไม่รุนแรงถึงขั้นสูญพันธุ์ แต่จะเพิ่มความเสี่ยงด้านสุขภาพชั่วคราว
4. สัตว์ที่ใช้สนามแม่เหล็กในการนำทางจะสับสน
สัตว์หลายชนิดใช้สนามแม่เหล็กโลกเป็น “เข็มทิศธรรมชาติ” เช่น
  • ​นกอพยพ
  • ​เต่าทะเล
  • ​ปลาแซลมอน
  • ​ผึ้ง
หากสนามแม่เหล็กหายไปนาน พวกมันอาจ หลงทิศทางและเปลี่ยนพฤติกรรมการอพยพ หรืออาจเผชิญกับการสูญพันธุ์ ซึ่งอาจส่งผลต่อห่วงโซ่อาหารทั่วโลกในที่สุด
5. แสงออโรราอาจเปลี่ยนไป
ปกติ ออโรรา (Aurora) จะเกิดใกล้ขั้วโลก เพราะสนามแม่เหล็กโลกนำอนุภาคจากดวงอาทิตย์ไปยังบริเวณนั้น
Aurora / Image credit : IcelandTours
หากสนามแม่เหล็กหายไปจริง ลักษณะของแสงออโรร่าอาจเปลี่ยนไปจากเดิม อาจเกิดแสงเหนือใต้ที่ละติจูดสูง
อย่างไรก็ตาม ผลกระทบระยะสั้นจะเกิดกับ
  • ​ดาวเทียม
  • ​ระบบไฟฟ้า
  • ​การสื่อสาร
  • ​การบิน
ส่วนผลกระทบต่อสิ่งมีชีวิตจะเพิ่มขึ้นหากสนามแม่เหล็กหายไป เป็นเวลานานมาก จนอาจทำให้โลกสูญเสียบรรยากาศ
แล้วอะไรล่ะที่จะทำให้สนามแม่เหล็กโลกหยุดชะงัก?
จากที่ลองวิเคราะห์ดู มี 2 สาเหตุ ที่น่าจะมีความเป็นไปได้
1. การไหลของโลหะหลอมเหลวในแกนโลกหยุด ซึ่งอันนี้ตรงตัวมาก เพราะสนามแม่เหล็กโลก (Earth’s Magnetic Field) เกิดจากการไหลเวียนของโลหะหลอมเหลวในแกนโลกชั้นนอก ทำให้เกิดสนามแม่เหล็กที่ห่อหุ้มโลกไว้
2. การชนของวัตถุขนาดยักษ์ ซึ่งอาจรบกวนโครงสร้างแกนโลก (อันนี้โอกาสเกิดต่ำมาก)
แล้วคุณล่ะ? คิดว่ามีสาเหตุอื่นๆ อีกไหม?
โฆษณา