กฎหมายอาญาน่ารู้ : การดำเนินคดีอาญาแทนผู้เยาว์ในฐานะ "บุตรแท้ๆ" กับ "บุตรบุญธรรม"
เมื่อได้ขึ้นชื่อว่า "เด็ก" หรือ "ผู้เยาว์" บุคคลนั้นย่อมได้รับความคุ้มครองมากกว่า "ผู้ใหญ่" หรือ "ผู้บรรลุนิติภาวะ" โดยเฉพาะอย่างยิ่งหาก เด็กหรือผู้เยาว์คนนั้น ได้ถูกละเมิดสิทธิหรือได้รัผลกระทบจากการกระทำผิดทางอาญามา ซึ่งในเบื้องต้น ขอแบ่งลักษณะของความผิดทางอาญาออกเป็น 2 กรณี กล่าวคือ
1)ความผิดอาญาที่ไม่ถึงกับเป็นอันตรายสาหัสต่อร่างกายหรือต่อชีวิต และ
2) ความผิดที่เป็นอันตรายสาหัสต่อร่างกายหรือต่อชีวิต
ตัวอย่างเช่น ด.ญ. มะนาวถูกโจรวิ่งราวทรัพย์โทรศัพท์มือถือไป กับกรณี ด.ญ. มะนาวถูกฆ่าตาย
คำถามคือ สิทธิในการดำเนินคดีอาญาของ ด.ญ. มะนาว จะต้องดำเนินการอยางไร
1) กรณี ด.ญ. อยู่ในความอุปการะเลี้ยงดูของบิดามารดา
1.1) กรณี ด.ญ. มะนาวถูกโจรวิ่งราวทรัพย์โทรศัพท์มือถือไป
เมื่อ ด.ญ. มะนาวเป็นผู้ได้รับผลกระทบจากการการะทำผิดทางอาญาโดยตรง ด.ญ. มะนาวจึงตกอยู่ในฐานะผู้เสียหายโดยแท้จริง แต่อย่างไรก็ดี กฎหมายได้กำหนดให้ผู้เยาว์ต้องได้รับการดำเนินคดีอาญาแทนผู้แทนโดยชอบธรรม (ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 5(1)) ดังนั้น บิดาหรือมารดาที่ชอบด้วยกฎหมายของ ด.ญ. มะนาว ย่อมสามารถเข้าดำเนินคีอาญาแทน ด.ญ. มะนาวได้ในฐานะที่เป็นผู้แทนโดยชอบธรรมนั่นเอง
1.2) กรณี ด.ญ. มะนาวถูกฆ๋าตาย
เมื่อ ด.ญ. มะนาวเป็นผู้ถูกทำร้ายถึงตายแล้ว กฎหมายกำหนดให้บุพการี (ปู่ ย่า ตา ยาย บิดา มารดา ของ ของ ด.ญ. มะนาว) สามารถดำเนินคดีแทนได้ (ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามาตรา 5(2))
2) กรณี ด.ญ. อยู่ในความอุปการะเลี้ยงดูของผู้รับบุตรบุญธรรม
แต่หากข้อเท็จจริงเปลี่ยนไปว่า ครอบครัวของ ด.ญ. มะนาวตามสายเลือดไมมีแล้ว หรือมีอยู่แต่ได้ยกการอุปการะให้ โดย ด.ญ. มะนาว ได้รับการอุปการะเลี้ยงดูจากนางสาวส้ม โดยได้จดทะเบียนรบ ด.ญ. มะนาว เป็นบุตรบุญธรรมตามกฎหมายแล้ว หากปรากฏเหตุการณ์ที่ ด.ญ. มะนาวถูกโจรวิ่งราวทรัพย์ หรือ ถูกฆ่าตาย จึงเกิดข้อคำถามว่า นางสาวส้มในฐานะผู้รับบุตรบุญธรรมจะสามารถดำเนินคดีแทน ด.ญ. มะนาวได้หรือไม่
2.1) กรณี ด.ญ. มะนาวถูกโจรวิ่งราวทรัพย์โทรศัพท์มือถือไป
ผู้แทนโดยชอบธรรมนั้น มิได้หมายถึงบิดาหรือมารดาที่ชอบด้วยกฎหมายแต่เพียงอย่างเดียว แต่หมายความรวมถึงผู้ปกครองและผู้รับบุตรบุญธรรมที่ได้ร้องขอต่อศาลแล้วด้วย ดังนั้นนางสาวส้มในฐานะผู้รับบุตรบุญธรรมย่อมมีสิทธิดำเนินคดีอาญาแทน ด.ญ. มะนาวได้
2.2) กรณี ด.ญ. มะนาวถูกฆ๋าตาย
เมื่อ ด.ญ. มะนาวเป็นผู้ถูกทำร้ายถึงตายแล้ว กฎหมายกำหนดให้บุพการี (ปู่ ย่า ตา ยาย บิดา มารดา ของ ของ ด.ญ. มะนาว) ซึ่งจะเห็นได้ว่า บพการีหมายถึง ผู้ที่สืบสายเลือดมีเชื้อสายเดียวกัน กล่าวมีนัยหนึ่งคือ เป็นเลือดเนื้อเชื้อไขเดียวกันในครอบครัวโดยทางสายเลือดนั่นเอง แต่นางสาวส้มแม้จะเป็นผู้อุปการะเลี้ยงดู ด.ญ. มะนาว แต่ก็เป็นผู้อุปการะโดยผลของกฎหมาย ซึ่งหาใช่ผู้มีสายเลือดโดยตรงกับ ด.ญ. มะนาว แต่อย่างใด ดังนั้น นางสาวส้มจึงไม่มีฐานะเป็นบุพการีที่จะเข้าดำเนินคดีอาญาแทนได้
- 2
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
