มลพิษในอากาศ ทำให้แมลงสื่อสาร สืบพันธุ์ และหาอาหารได้น้อยลง ส่อกระทบความมั่นคงทางอาหาร
มลพิษที่ล่องลอยอยู่ในอากาศไม่ว่าจะฝุ่นควันหรือสารเคมีใดๆ ล้วนส่งผลอันตรายต่อสิ่งมีชีวิตไม่ทางตรงก็ทางอ้อม
แต่มากกว่าในนั้นบางชีวิต ผลกระทบไม่ได้เกิดขึ้นแค่ตรงหน้า แต่ยังสะท้อนเป็นลูกโซ่ส่งต่อไปยังเรื่องราวอื่นๆ อีกหลายทอด
ตัวอย่างจากงานวิจัยใหม่โดยมหาวิทยาลัยเรดดิง อธิบายว่า แมลงที่สัมผัสกับมลพิษในอากาศทำให้ประสิทธิภาพในการใช้ชีวิตลดลง
ทั้งเรื่องการสื่อสาร ผสมพันธุ์ ตลอดจนการหาอาหาร
ในธรรมชาติทั่วไป แมลงจะสื่อสารกันด้สนสัญญาณลับที่มนุษย์มองไม่เห็น พวกมันไม่ได้พึ่งเสียงพูดแบบคน แต่อาศัยกลิ่น การสั่นสะเทือน แสง และการเคลื่อนไหวเป็นตัวกลาง
มด ปลวก ผีเสื้อกลางคืน ต่างมีรหัสกลิ่นเฉพาะของตัวเอง อากาศจึงเหมือนแผนที่ที่มองไม่เห็น เต็มไปด้วยลูกศรที่ทำจากโมเลกุล
ตัวอย่างวิธีที่ทรงพลังที่สุดคือ ฟีโรโมน กลิ่นที่มนุษย์แทบสัมผัสไม่ได้ แต่สำหรับแมลงมันชัดเจนเหมือนไฟนีออนกลางคืน
แมลงจะปล่อยโมเลกุลเล็กๆ ลอยไปกับลมเพื่อบอกตำแหน่ง แสดงความพร้อมผสมพันธุ์ เตือนภัย หรือแม้แต่ชี้ทางไปหาอาหาร
แต่ในยุคที่มลพิษทางอากาศกำลังมีมากกว่าแมลง สิ่งนี้กำลังรบกวนการสื่อสารโดยใช้กลิ่นของแมลงหลายชนิด
สารมลพิษ เช่น โอโซน ไนโตรเจนออกไซด์ ซัลเฟอร์ไดออกไซด์ และฝุ่นละออง อาจเปลี่ยนแปลงโครงสร้างทางเคมี หรือรบกวนสัญญาณในอากาศที่แมลงใช้ในการค้นหาดอกไม้ คู่ หรือเหยื่อ
โดยประสิทธิภาพการหาอาหารของแมลงผสมเกสร เช่น ผึ้ง และผีเสื้อกลางคืนบางชนิด ลดลงถึง 39 เปอร์เซ็นต์ เมื่อสัมผัสกับมลพิษทางอากาศในระดับสูง
มลพิษทางอากาศมีส่วนเปลี่ยนแปลงเส้นทางกลิ่นเหล่านี้ในเชิงเคมี หรือรบกวนความสามารถของแมลงในการตรวจจับกลิ่น ซึ่งเป็นการรบกวนพื้นฐานของระบบรับรู้ทางประสาทสัมผัสของพวกมัน
สิ่งนี้นับเป็นอีกปัจจัยที่ทำให้จำนวนแมลงลดลงนอกเหนือจากเรื่องการใช้สารคเมีและการสูญเสียถิ่นที่อยู่อาศัย โดยเฉพาะเหล่าแมลงผสมเกสร สิ่งมีชีวิตขนาดเล็กที่มีส่วนสำคัญต่อผลผลิตทางการเกษตรของมนุษย์
ยิ่งไปกว่านั้นการศึกษายังอธิบายเพิ่มว่า มลพิษในอากาศนี้ไม่ส่งผลต่อแมลงศัตรูพืช เช่น เพลี้ย สักเท่าไหร่
เพราะแมลงศัตรูพืชหลายชนิดพึ่งพาสัญญาณกลิ่นระยะไกลน้อยกว่า และพึ่งพาการสัมผัสโดยตรงหรือสัญญาณภาพมากกว่า
หากยังเป็นเช่นนี้เรื่องราวในอนาคตจึงคาดเดาไม่ยาก
เมื่อแมลงผสมเกสรลดลง แต่แมลงศัตรูพืชยังคงแข็งแรง ความมั่นคงทางอาหารจึงมีปลายทางที่น่าเป็นห่วง
ศึกษาเรื่องนี้เพิ่มเติมได้ทาง
Air pollution disproportionately impairs beneficial invertebrates: a meta-analysis https://www.nature.com/articles/s41467-024-49729-5
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
