จาก “อีสาน” สู่ “ตะวันออกกลาง” : การเดินทางของแรงงานไทยในยุคพัฒนาเศรษฐกิจ
การ “ไหล” ของคนอีสานเข้าสู่เมืองหลวงในฐานะของแรงงาน นับว่าเป็นปรากฏการณ์ทางเศรษฐกิจสำคัญที่เราพบเห็นได้มาอย่างยาวนาน นับตั้งแต่ยุคกึ่งพุทธกาลเป็นต้นมาเรื่อยมาจนถึงปัจจุบันก็ยังมีอยู่ ส่วนหนึ่งก็เนื่องมาจากสังคมเกษตรกรรมที่ทำให้ช่วงเวลางานในบ้านเกิดถูกจำกัดอยู่เพียงแค่ในฤดูทำนา ที่ในบางครั้งก็คาดเดาสภาพอากาศและผลผลิตไม่ได้
ครั้นเมื่อถึงฤดูแล้ง ชีวิตก็ว่าง ไร้งาน ไร้เงิน อันเป็นเหตุที่ผลักดันให้คนอีสานจำนวนไม่น้อยเดินทางลงมายังเมืองหลวง ที่ซึ่งมีงานให้ทำตลอดแทบจะทั้งปี และมีเงินเป็นหลักเป็นแหล่ง
นอกเหนือจากการไหลเข้าสู่เมืองหลวงแล้ว คนอีสานจำนวนไม่น้อยก็เกิดปรากฏการณ์การไหลออกนอกประเทศเหมือนกัน ซึ่งจุดหมายปลายทางของแรงงานอีสานพลัดถิ่นก็มีทั้งในเอเชีย ไล่ไปถึงภูมิภาคตะวันออกกลาง เป็นแรงงานไทยในต่างแดนที่แบกความหวังของคนที่บ้านเอาไว้ และเสี่ยงภัยไปยังพื้นที่ที่เสี่ยงอันตรายจากการรบอย่างตะวันออกกลางด้วย
จุดเริ่มต้นของการไหลของแรงงานอีสานเริ่มต้นอย่างเป็นทางการในช่วงยุคกึ่งพุทธกาล เป็นเวลากว่า 1 ทศวรรษหลังสงครามโลกที่ 2 สิ้นสุดลง ระบบเศรษฐกิจของประเทศก็นับว่ามีความเปลี่ยนแปลงในหลายด้าน เริ่มมุ่งเน้นไปที่ภาคอุตสาหกรรม มากกว่าภาคการเกษตรเหมือนอย่างที่เคยเป็นซึ่งเป็นผลมาจากแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่ 1
อีกทั้งความเจริญและความสะดวกสบายในการเดินทางข้ามภูมิภาคก็เริ่มเดินทางเข้าสู่ภาคอีสานมากขึ้นผ่านถนนมิตรภาพนอกเหนือจากทางรถไฟสายอีสาน ทำให้เป็นอีกหนึ่งปัจจัยที่นำมาสู่การไหลของแรงงานอีสานเข้าสู่ส่วนกลางด้วย
จากอีสานสู่เมืองหลวง ก็ได้มีการเปลี่ยนแปลงกลายมาเป็นจากอีสานสู่ต่างประเทศอย่างชัดเจนในช่วงปี 2518 เป็นต้นมา โดยปัจจัยหลักก็คือช่วงก่อนหน้านั้น นอกเหนือจากกรุงเทพแล้วก็ยังมีแหล่งทำงานอีกแหล่งหนึ่งที่สำคัญของภาคอีสานก็คือการทำงานในฐานทัพอเมริกาซึ่งยกระดับคุณภาพชีวิตได้มากโดยไม่ต้องเดินทางจากบ้านเกิดออกไปไกลนัก
อย่างไรก็ดีหลังสิ้นสุดสงครามเวียดนามในปีดังกล่าว ทำให้เกิดการถอนฐานทัพอเมริกาออกจากภาคอีสาน ทำให้เกิดการว่างงานครั้งใหญ่ ซึ่งการว่างงานนี้ทางรัฐก็ได้เข้ามาช่วยจัดการ ประกอบกับชาติตะวันออกกลางที่เริ่มมีธุรกิจน้ำมันอย่างเป็นล่ำเป็นสันก็ต้องการแรงงานไปช่วยพัฒนาประเทศด้านอื่น ๆ ด้วยเงินที่ได้มาจากการขายน้ำมันนั่นเอง
การเดินทางไปทำงานต่างแดนนั้นได้ค่าจ้างที่สูงมากในระดับที่เปลี่ยนชีวิตได้ ทำให้ความนิยมของการเดินทางไปต่างแดนของแรงงานอีสานมากขึ้นเรื่อย ๆ ทำให้เกิดเป็นยุคทองของแรงงานไทยในตะวันออกกลางขึ้นมาในช่วงปี 2518 ถึง 2532
การเดินทางของแรงงานลูกอีสาน มีทั้งที่ไปกับรัฐบาล ตลอดไปจนถึงการไปกับนายหน้าจัดจ้าง ซึ่งทางรัฐบาลมีการจัดแจงและกำหนดมาตรการเกี่ยวกับการส่งแรงงานไทยไปทำงานยังต่างแดนขึ้นอย่างเป็นทางการก็คือในแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่ 5
ประเทศตะวันออกกลางที่เป็นจุดหมายก็มีตั้งแต่ ซาอุดิอาระเบีย ลิเบีย อิรัก คูเวต สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ และกาตาร์ โดยเน้นงานไปที่ภาคเกษตรกรรมและอุตสาหกรรมเป็นหลัก
อย่างไรก็ดี บทบาทของแรงงานไทยในตะวันออกกลางก็ลดลงไปในช่วงหนึ่งจากปัญหาความสัมพันธ์ระหว่างประเทศในช่วงคดีเพชรซาอุ วิกฤตการณ์อ่าวเปอร์เซีย ไปจนถึงความขัดแย้งระหว่างประเทศตะวันออกกลางกับสหรัฐอเมริกา ทำให้การขอวีซ่าเพื่อเดินทางไปทำงานยังตะวันออกกลางนั้นยากขึ้นเรื่อย ๆ แรงงานไทยจึงหันไปทำงานในกลุ่มประเทศเอเชียอื่น ๆ แทน จนกระทั่งสถานการณ์ตึงเครียดเริ่มคลี่คลายก็มีแรงงานไทยที่หวนคืนสู่การทำงานในตะวันออกกลาง จนกระทั่งการปะทุขึ้นมาอีกครั้งของเหตุการณ์ไม่สงบในพื้นที่ ณ ปัจจุบันนี้เอง
การเดินทางของแรงงานไทย โดยเฉพาะอย่างยิ่งกับแรงงานอีสานที่เดินทางไปยังต่างแดน ทั้งหมดนี้ล้วนแต่เกิดขึ้นเพราะเรื่องของรายได้เป็นหลัก ซึ่งเมื่อพิจารณากับค่านิยม “อีสานโสตาย” ทำให้เห็นถึงแรงใจที่ขับเคลื่อนและพาให้พวกเขาพลัดถิ่นฐานพร้อมแบกความหวังของที่บ้านเอาไว้ เป็นความหวังว่าในชีวิตครอบครัวจะดีขึ้นกว่าเดิมเมื่อพวกเขากลับมานั่นเอง…
.
#สุดโปรด #ประวัติศาสตร์ #เหตุการณ์ #เศรษฐกิจ #อุตสาหกรรม #แรงงาน #ไทย #ตะวันออกกลาง #BBL #BangkokBank #ธนาคารกรุงเทพ
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
