“ภาพมารผจญฝีพระหัตถ์” 🎨 ศิลปะบูชาครูของพระบิดาแห่งราชนาวีไทย ⛴️
ใครเลยจะรู้ว่าในพระอุโบสถของวัดปากคลองมะขามเฒ่า จังหวัดชัยนาท มีสมบัติทางศิลปะชิ้นหนึ่งที่ล้ำค่ายิ่งนัก นั่นคือภาพจิตรกรรมฝาผนังฝีพระหัตถ์ของ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงชุมพรเขตอุดมศักดิ์ พระราชโอรสในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ผู้ทรงได้รับการยกย่องเป็น "พระบิดาแห่งราชนาวีไทย" อยู่ด้วย
.
ความผูกพันระหว่างกรมหลวงชุมพรฯ กับวัดปากคลองมะขามเฒ่าเกิดจากความศรัทธาอย่างแน่วแน่ที่พระองค์ทรงมีต่อ หลวงปู่ศุข เกสโร พระเกจิอาจารย์ชื่อดังแห่งวัดนี้ ซึ่งเป็นทั้งพระอาจารย์และกัลยาณมิตรที่พระองค์ให้ความเคารพนับถืออย่างสูง เมื่อวัดปากคลองมะขามเฒ่าสร้างอุโบสถหลังใหม่แล้วเสร็จ กรมหลวงชุมพรฯ จึงทรงนำข้าราชบริพารมาเขียนภาพจิตรกรรมฝาผนังถวายแด่หลวงปู่ศุข ราวปี พ.ศ. ๒๔๖๔ เพื่อเป็นสักการบูชาและเป็นถาวรวัตถุในพระพุทธศาสนา
.
บนผนังหุ้มกลอง (ผนังสกัด) ด้านหน้าพระประธาน พระองค์ทรงเขียนภาพพุทธประวัติ ตอนมารผจญ อันเป็นเรื่องราวการที่พระพุทธเจ้าทรงเอาชนะมารทั้งปวง ส่วนผนังด้านล่างระหว่างช่องประตูเป็นภาพ ตอนนางสุชาดาถวายข้าวมธุปายาส โดยมีหม่อมเจ้าจารุภัตรา อาภากร พระธิดาองค์โตร่วมเขียนด้วย นอกจากนี้ยังมีการสอดแทรกภาพเหมือนของข้าราชบริพารที่ตามเสด็จ เช่น นายทหารแม่ครัว ทำให้ภาพชุดนี้มีคุณค่าในเชิงประวัติศาสตร์ควบคู่กันไปด้วย
.
งานจิตรกรรมชุดนี้โดดเด่นด้วยการผสมผสานระหว่าง เทคนิคจิตรกรรมไทยแบบประเพณี กับ เทคนิคตะวันตก ที่เน้นการใช้แสงและเงาให้ภาพมีความลึก การจัดองค์ประกอบภาพทำได้อย่างกลมกลืนและสมดุล สะท้อนถึงความสามารถของกรมหลวงชุมพรฯ ที่ทรงศึกษาศาสตร์ทั้งตะวันออกและตะวันตกจนแตกฉาน
.
สิ่งที่ทำให้งานชิ้นนี้ต่างจากจิตรกรรมฝาผนังที่อื่นอย่างสิ้นเชิง คือบริเวณลายชายริ้วทั้งสองด้านของภาพ มีการจารึก อักษรขอมตัวบรรจง เป็นคาถา "ชัยมังคะละอัฏฐะกะคาถา" หรือ คาถาพาหุง อันมีความหมายว่า "การชนะมารทั้ง ๘ ประการ อันเป็นมงคลสูงสุดของพระพุทธเจ้า" ซึ่งสอดคล้องอย่างลึกซึ้งกับเนื้อหาภาพมารผจญที่ทรงเขียนไว้
.
ท้ายจารึกมีการบันทึกเป็นอักษรไทยว่า "พระเจ้าพี่ยาเธอกรมหมื่นชุมพรเขตอุดมศักดิ์ นายเทียบ นายรังสี นายแฉล้ม นายผ่อน ได้เขียนไว้ เพื่อศุขประโยชน์ภายหน้า นิพพาน ปัจโย โหตุ" — เป็นการอุทิศบุญกุศลจากการสร้างสรรค์งานศิลปะชิ้นนี้อย่างน่าประทับใจยิ่ง
.
ปัจจุบันทางวัดดูแลรักษาจิตรกรรมฝาผนังชุดนี้ไว้อย่างดี โดยเปิดให้เข้าชมเพียงไม่กี่ครั้งต่อปีในโอกาสพิเศษเท่านั้น มีข้อกำหนดห้ามจับต้องภาพและห้ามใช้แฟลชถ่ายรูป เพื่อรักษางานชิ้นสำคัญนี้ไว้ให้คงอยู่นานที่สุด
.
ภาพจิตรกรรมฝีพระหัตถ์ชุดนี้จึงเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่เชื่อมโยงศิลปะ พุทธศาสนา และประวัติศาสตร์เข้าไว้ด้วยกัน เป็นประจักษ์พยานของความสัมพันธ์อันลึกซึ้งระหว่างครูและศิษย์ สองท่านที่ต่างสิ้นชีพในปีเดียวกัน คือ พ.ศ. ๒๔๖๖
#สุดโปรด #Bangkokbank #BBL #จิตรกรรมฝาผนัง #เสด็จเตี่ย #กรมหลวงชุมพรฯ #ชัยนาท #หลวงปู่ศุข #วัด #วัดปากคลองมะขามเฒ่า #จิตรกรรมไทย
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
