ในยุคที่เรายอมกลายเป็น 'วัตถุ' บนหน้าจอเพื่อกู้คืนตัวตนที่หล่นหายไปในระบบ... เรากำลังตะโกนหาความหมาย หรือแค่กำลังสร้างนิทรรศการจอมปลอมเพื่อรับใช้สายตาคนอื่น?
1)ยุคนี้เป็นยุคที่ทำตัวตนของคนหล่นหาย แต่ก็เป็นยุคที่คนสามารถแสดงตัวตนได้ง่าย ถ้าเขาต้องการ
ตัวตนหล่นหาย เพราะประชาชนกลายเป็นแค่ฟันเฟืองของระบบ ทุกคนพยายามทำงานและมีชีวิตในตำแหน่งที่ตนหาได้อย่างไม่มีทางเลือกมากนัก ประกอบอาชีพดั้งเดิมของตระกูล พนักงานบริษัท
พนักงาน ข้าราชการ ลูกจ้างของรัฐบาล ค้าขาย รับจ้าง เมื่อมีวันหยุด วันหยุดพิเศษ วันหยุดยาวจากรัฐ ก็อาจได้ท่องเที่ยวพักผ่อนในสถานที่ที่บอกต่อกันว่าควรไปให้ได้ อย่างหลังก็ทำให้เป็นโอกาสที่จะเช็คอิน ถ่ายรูปแสดงตัวตนในโซเชียลมีเดีย ก็รู้สึกภูมิใจที่มีคนมากดไลค์กดแชร์
นี่คือสิ่งที่ตัวตนถูกหลงลืม แต่ทำให้ปรากฏได้ไม่ยาก การได้รับยอดไลค์ ก็เท่ากับได้รับการเห็นหรือรับรู้จากคนอื่น
บนโลกโซเชียล เราสามารถ "เลือก" เฉพาะมุมที่ดูดี หรือมุมที่เราอยากให้โลกจดจำมานำเสนอได้ มันจึงเป็นเหมือนการสร้าง "นิทรรศการส่วนตัว" ที่เราเป็นทั้งภัณฑารักษ์และศิลปินในเวลาเดียวกัน ความเป็นศิลปินคือความสามารถแสดงให้เกิดความแปลกหูแปลกตา ก็เหมือนนักการเมืองที่ออกมาแสดงการเต้นให้ผู้คนจดจำ จนอาจถูกมองว่าบ้าๆบอๆ
เมื่อตัวตนในระบบมันจืดจาง มนุษย์จึงต้องใช้ 'ความสุดโต่ง' (Extremity) เพื่อเรียกคืนการรับรู้
2)"ตัวตนจำลอง" (Digital Avatar) รับใช้สายตาของคนอื่น (The Look)
หากมองแบบ Existentialism ของ Sartre มนุษย์มักจะรู้สึกถูกคุกคามเมื่อถูก "จ้องมอง" เพราะสายตาของคนอื่นทำให้เรากลายเป็น "วัตถุ" (Object)
แต่ในยุคนี้ เรากลับกระโจนเข้าหาการถูกจ้องมองเสียเอง เรายอมทำให้ตัวเองกลายเป็นวัตถุเพื่อให้คนอื่นมาประเมินค่า แต่ตัวตนนี้จะเป็นตัวตนที่แท้จริงหรือไม่ก็ได้ แต่เรายินดีที่จะแลกกับศักดิ์ศรีของตนเอง
3)วิธีสร้างตัวตนแบบอื่น
Franz Kafka(1883-1924)ในวันวานก็เคยเผชิญปัญหาเดียวกัน ผู้คนถูกทำให้เล็กและไร้ความสำคัญ มีชีวิตเป็นแค่ฟันเฟืองของสังคม เขาสร้างตัวตนเขาเองขึ้นมาเหมือนกัน
แต่ไม่ใช่ตัวตนแบบให้คนติดตาม ตัวตนของเขาอยู่ในห้องนอนของเขาเอง คือเป็นนักเขียนที่เขียนเรื่องราวและการดำรงอยู่อย่างแท้จริง ตัวตนนี้ของเขาทำให้เกิดเป็นงานเขียนที่เป็นอมตะจนทุกวันนี้
4)*การมีอยู่* กับ *การมีอยู่อย่างมีความหมาย*
การมีตัวตนเป็นเรื่องสำคัญเรื่องหนึ่งที่ทำให้มนุษย์ไม่เป็นแค่สิ่งที่มีอยู่ แต่มีอยู่อย่างมีความหมาย และนั่นคือความจำเป็นที่เราต้องสร้างตัวตน บางคนสร้างตัวตนให้คนอื่นดู บางคนสร้างตัวตนให้ยิ่งใหญ่ผ่านกาลเวลาเพื่อตัวเอง
ถ้าไม่สร้างตัวตน ก็แค่มีอยู่ แต่ไม่เป็นอะไรที่มีความหมาย การมีอยู่อย่างแท้จริง จึงจำเป็นต้องทำให้ตัวเราต้อง*เป็นอะไร* นั่นเป็นภาระหน้าที่
แต่เมื่อ*เป็นอะไร*แล้วจะดูน่าชื่นชมหรือไม่น่าชื่นชม ก็เป็นอีกเรื่องหนึ่ง
เราเลือกได้ว่าจะเป็นฟันเฟืองที่ส่งเสียงดังชั่วคราว หรือจะเป็นผู้สร้างความหมายที่ยืนยงก้าวข้ามกาลเวลา
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
