ไข้ทรพิษในหงสาวดี: ความเชื่อโบราณ การรักษา และพิธีกรรมในอดีต
ในฉากหนึ่งของซีรีส์ หงสาวดี มีการเล่าว่าเมื่อพระนเรศทรงป่วยเป็นไข้ทรพิษ ชาวกูยได้ทำพิธีรักษาแบบโบราณ โดยใช้ดินกลบตัวบางส่วนและมีการร่ายรำประกอบพิธีกรรม คล้ายความเชื่อพื้นบ้านในการขอให้สิ่งศักดิ์สิทธิ์ช่วยปัดเป่าโรคภัย
ฉากนี้ทำให้หลายคนสงสัยว่า วิธีรักษาแบบนี้มีรากมาจากความเชื่อในสังคมโบราณจริงหรือไม่ และชาวกูยมีบทบาทอย่างไรในวัฒนธรรมการรักษาแบบพื้นบ้านของภูมิภาคนี้
1. ไข้ทรพิษในอดีต (โรคฝีดาษ)
ในสมัยอยุธยา ไข้ทรพิษ หรือฝีดาษ ถือเป็นโรคร้ายแรงมาก เพราะในยุคนั้นผู้คนยังไม่รู้เรื่องเชื้อโรค การแพทย์สมัยใหม่ยังไม่พัฒนา
คนโบราณจึงมักเชื่อว่าโรคเกิดจากอำนาจเหนือธรรมชาติ เช่น ผีหรือเทพเจ้า
ในไทยและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้จึงมีความเชื่อเรื่อง
“แม่ฝี” หรือ “ผีฝีดาษ”
เมื่อมีผู้ป่วยจึงมักทำพิธี เช่น
จุดธูปบอกกล่าวสิ่งศักดิ์สิทธิ์
หลีกเลี่ยงเสียงดัง
ทำพิธีขอให้โรคหายหรือขอให้ผีฝีออกจากร่างผู้ป่วย
2. การรักษาแบบหมอพื้นบ้าน
ในอดีต การรักษาโรคไม่ได้มีเพียงการใช้สมุนไพรเท่านั้น แต่ยังผสมผสานกับความเชื่อทางจิตวิญญาณ เช่น
พิธีสะเดาะเคราะห์
การร่ายรำหรือทรงเจ้า
การใช้สมุนไพรพอกตัว
การแยกผู้ป่วยออกจากคนอื่น
เพราะผู้คนเชื่อว่าโรคบางชนิดเกี่ยวข้องกับ อำนาจเหนือธรรมชาติ
3. ชาวกูยกับพิธีกรรมพื้นบ้าน
ชาวกูย (กวย หรือ ส่วย) เป็นกลุ่มชาติพันธุ์ที่อาศัยอยู่ในพื้นที่แถบสุรินทร์และศรีสะเกษในปัจจุบัน
ในประวัติศาสตร์ ชาวกูยมีชื่อเสียงด้าน
ความเชี่ยวชาญเรื่องช้าง
พิธีกรรมพื้นบ้าน
ความรู้เกี่ยวกับการรักษาแบบหมอพื้นบ้าน
จึงเป็นไปได้ว่า ละครนำภาพลักษณ์ทางวัฒนธรรมเหล่านี้มาใช้ เพื่อสร้างบรรยากาศที่ดูโบราณและขลังมากขึ้น
4. การ “ฝังดิน” เพื่อรักษาโรค
สำหรับการ ฝังตัวลงดินเพื่อรักษาไข้ทรพิษ นั้น ในประวัติศาสตร์ไทยยังไม่พบหลักฐานชัดเจนว่าใช้รักษาโรคนี้โดยตรง
อย่างไรก็ตาม ในความเชื่อพื้นบ้านบางพื้นที่มีแนวคิดเกี่ยวกับ
การใช้ดินรักษาไข้
การให้ “ธาตุดินดูดพิษ” ออกจากร่างกาย
พิธีกรรมของหมอพื้นบ้าน
จึงเป็นไปได้ว่า ฉากในละครเป็นการผสมผสานความเชื่อหลายอย่างเข้าด้วยกัน เพื่อให้พิธีกรรมดูน่าสนใจและมีพลังทางการเล่าเรื่อง
ลักษณะอาการของไข้ทรพิษ
ไข้ทรพิษ (Smallpox) เป็นโรคระบาดร้ายแรงในอดีต มีอาการสำคัญ เช่น
ไข้สูง หนาวสั่น ปวดศีรษะ
อ่อนเพลีย ปวดเมื่อยร่างกาย
ต่อมามีผื่นแดงขึ้นตามหน้า แขน และลำตัว
ผื่นพัฒนาเป็นตุ่มน้ำและตุ่มหนอง
เมื่อหายแล้วมักทิ้ง รอยแผลเป็นบนใบหน้า
ในอดีตอัตราการเสียชีวิตอาจสูงถึง 20–30% และผู้ที่รอดชีวิตบางคนอาจมีแผลเป็นถาวรหรือสูญเสียการมองเห็น
ไข้ทรพิษเป็นโรคระบาดใหญ่ของโลกมาหลายร้อยปี จนกระทั่งมีการพัฒนาวัคซีน และในปี ค.ศ. 1980 องค์การอนามัยโลกได้ประกาศว่าโรคนี้ถูกกำจัดจากโลกแล้ว
สรุป
ไข้ทรพิษเป็นโรคร้ายแรงที่ผู้คนในอดีตหวาดกลัวมาก
มีการรักษาแบบผสมผสานระหว่างสมุนไพรและพิธีกรรมจริง
ชาวกูยมีชื่อเสียงด้านวัฒนธรรมพิธีกรรมพื้นบ้าน
แต่การฝังดินแบบที่ปรากฏในละคร ยังไม่พบหลักฐานตรงในพงศาวดารไทย จึงมีความเป็นไปได้ว่าเป็นการตีความหรือผสมผสานความเชื่อพื้นบ้านหลายแบบเพื่อใช้ในการเล่าเรื่อง
หากข้อมูลมีข้อผิดพลาดประการใด ต้องขออภัยไว้ ณ ที่นี้ และยินดีรับคำแนะนำเพิ่มเติมค่ะ 🙏
#หงสาวดี #ตรีภรภัทร #ninenaphat #หงสาวดีthelastduel #ไข้ทรพิษ
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
