วิศวกรรมความยั่งยืน เจาะลึกโครงสร้าง
"เมืองฟองน้ำ" (Sponge City)
อีกแนวคิดเรื่องน้ำ ที่อาจช่วยน้ำท่วมลพบุรี
.
ปัญหาอุทกภัยในพื้นที่ลพบุรีไม่ได้มีสาเหตุมาจากปริมาณน้ำฝนเพียงอย่างเดียว แต่เกิดจาก "โครงสร้างพื้นฐานสีเทา" (Grey Infrastructure) เช่น ถนนคอนกรีตและระบบท่อระบายน้ำแบบปิดที่ไม่สามารถรองรับมวลน้ำมหาศาลได้ทันท่วงที แนวคิด "เมืองฟองน้ำ" (Sponge City) จึงถูกนำเสนอในฐานะทางออกเชิงวิศวกรรมที่เปลี่ยนเมืองให้กลายเป็นระบบกักเก็บและระบายน้ำแบบธรรมชาติอัจฉริยะ
.
บุคคลที่เป็น "บิดาแห่งเมืองฟองน้ำ" คือ ศาสตราจารย์กงเจี้ยน ยู (Kongjian Yu) คณบดีคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์และภูมิสถาปัตยกรรมแห่งมหาวิทยาลัยปักกิ่ง และผู้ก่อตั้ง Turenscape บริษัทออกแบบระดับโลก
.
ศ.กงเจี้ยน ยู เติบโตมาในชนบทของจีน เขาเห็นวิถีเกษตรกรรมดั้งเดิมที่อยู่ร่วมกับน้ำได้ดี แต่เมื่อจีนเข้าสู่ยุคสร้างเมืองอย่างรวดเร็ว (Rapid Urbanization) ป่าและพื้นที่ชุ่มน้ำถูกแทนที่ด้วย "โครงสร้างพื้นฐานสีเทา" (Grey Infrastructure) เช่น ท่อคอนกรีตและเขื่อน ซึ่งเขามองว่านี่คือ "กับดัก" เพราะคอนกรีตยิ่งสร้างยิ่งขวางทางน้ำ
.
เขานำเสนอแนวคิด "Big Foot" Aesthetics หรือความงามแบบธรรมชาติที่ "ใช้งานได้จริง" แทนที่ความงามแบบประดิษฐ์ โดยเสนอให้เมืองต้องกลับไปทำหน้าที่เหมือนฟองน้ำที่ซึมซับน้ำได้เอง
.
หลักการสำคัญของเมืองฟองน้ำคือการลดอัตราการไหลบ่าของน้ำพื้นผิว (Surface Runoff) และเพิ่มประสิทธิภาพในการกักเก็บน้ำในระดับท้องถิ่น โดยมีองค์ประกอบการออกแบบทางวิศวกรรมที่สำคัญ ดังนี้
.
1. พื้นผิวซึมน้ำอัจฉริยะ (Permeable Pavements & Surfaces)
การเปลี่ยนพื้นที่คอนกรีตทึบน้ำให้เป็นวัสดุรูพรุน (Porous Materials) ทั้งในส่วนของทางเท้า ลานจอดรถ และถนนในชุมชน เพื่อให้ออกซิเจนและน้ำสามารถซึมผ่านลงสู่ชั้นดินได้โดยตรง ช่วยลดภาระของระบบท่อระบายน้ำหลักในช่วงที่ฝนตกหนัก
.
2. คูระบายน้ำพืชพรรณ (Bio-swales) และสวนรับน้ำ (Rain Gardens)
การออกแบบร่องระบายน้ำริมถนนให้เป็นพื้นที่สีเขียวที่มีการคัดเลือกพืชพรรณที่มีคุณสมบัติทนน้ำท่วมขังและช่วยกรองตะกอน โครงสร้างนี้จะทำหน้าที่เป็น "ทางด่วนน้ำ" ที่ช่วยชะลอความเร็วของกระแสน้ำและบำบัดคุณภาพน้ำเบื้องต้นก่อนไหลลงสู่แหล่งน้ำสาธารณะ
.
3. พื้นที่หน่วงน้ำอเนกประสงค์ (Sunken Parks & Retention Basins)
การออกแบบพื้นที่สาธารณะ เช่น สวนสาธารณะ หรือลานกิจกรรม ให้มีลักษณะเป็นพื้นที่ลุ่มต่ำ (Sunken Plaza) ซึ่งในสภาวะปกติสามารถใช้ประโยชน์เป็นพื้นที่นันทนาการ แต่ในสภาวะวิกฤตจะเปลี่ยนหน้าที่เป็น "พื้นที่แก้มลิง" เพื่อกักเก็บมวลน้ำส่วนเกินไว้ชั่วคราว ก่อนจะค่อยๆ ระบายออกเมื่อระดับน้ำภายนอกลดลง
.
4. ระบบกักเก็บน้ำใต้ดิน (Underground Water Storage)
ในพื้นที่เขตเมืองที่มีความหนาแน่นสูง การขุดสระบนดินอาจทำได้ยาก วิศวกรรมเมืองฟองน้ำจึงใช้การวางระบบถังกักเก็บน้ำขนาดใหญ่ใต้ดิน เพื่อทำหน้าที่เป็นถังพักน้ำ (Retention Tank) ที่สามารถนำน้ำกลับมาวนใช้ในกิจกรรมล้างถนนหรือรดน้ำต้นไม้ในช่วงฤดูแล้งได้
.
สำหรับลพบุรีซึ่งมีสถานะเป็นพื้นที่รับน้ำตอนปลาย การออกแบบเมืองฟองน้ำต้องอาศัยการเชื่อมต่อ (Connectivity) ระหว่างโครงสร้างเมืองและพื้นที่เกษตรกรรมรอบนอก พัฒนาแนวริมคลองชัยนาท-ป่าสัก ให้เป็นพื้นที่ชุ่มน้ำเทียมเพื่อเพิ่มความสามารถในการรองรับน้ำจากการระบายของลุ่มน้ำเจ้าพระยา
.
การเปลี่ยนผ่านสู่เมืองฟองน้ำจึงไม่ใช่เพียงการเพิ่มพื้นที่เขียว แต่คือการ "ปรับสมดุลวิศวกรรมเมือง" ให้สอดรับกับพลวัตของธรรมชาติ เพื่อสร้างความมั่นคงด้านทรัพยากรน้ำให้กับจังหวัดลพบุรีอย่างยั่งยืน
.
📡 𝗙𝗼𝗹𝗹𝗼𝘄 𝗨𝘀: 𝗟𝗔𝗪𝗢𝗘 𝗟𝗘𝗚𝗔𝗖𝗬 — 𝗧𝗛𝗘 𝗣𝗨𝗟𝗦𝗘 𝗢𝗙 𝗖𝗘𝗡𝗧𝗥𝗔𝗟.
กดติดตามทุกช่องทาง : https://linktr.ee/lawoelagacy
"พื้นที่ของคนข่าวรุ่นใหม่ ลพบุรีและภาคกลาง"
บทความของเราที่ blockdit : https://www.blockdit.com/lawoelagacy
.
ʟᴏᴘʙᴜʀɪ ɴᴇᴡ ɢᴇɴ ɴᴇᴡꜱ ᴄᴇɴᴛᴇʀ
#LawoeLegacy #ละโว้เลกาซี่ #เมืองฟองน้ำ #SpongeCity #วิศวกรรมเมือง #การจัดการน้ำลพบุรี #SmartCity #ผังเมือง #ความยั่งยืน #ข่าวลพบุรี ดูน้อยลง
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
