วัฒนธรรมชุมชนล่ม
วัฒนธรรมชุมชนล่ม ภัยแล้งรุนแรงในเอธิโอเปีย ทำให้ชุมชนเลิกแป่งปันกัน หันมาแย่งชิงสิ่งที่เหลืออยู่น้อยนิด
ภัยแล้งที่เกิดต่อเนื่องทางภาคตะวันออกของเอธิโอเปียกำลังแผ่ผลกระทบออกไปมากมายมหาศาล
ซากปศุสัตว์ที่แห้งตายกลายเป็นสิ่งปกติ (บนความไม่ปกติ) ที่เห็นจนชินตา
ราคาสัตว์ที่เคยดี เริ่มหล่นฮวบจากสภาพร่างกายที่ไม่สมบูรณ์
ผลผลิตทางการเกษตรยืนต้นตาย แคระแกร็น
เกิดการอพยพย้ายถิ่น
เด็กจำนวนมากป่วยด้วยโรคขาดสารอาหาร
ในกรณีล่าสุดยังนำไปสู่ความล่มสลายของวัฒนธรรมชุมชน
เดิมทีคนเลี้ยงสัตว์ในเขตเคบริเบียห์ (Kebribeyah) รัฐโซมาลี ทางตะวันออกของเอธิโอเปีย จะมีระบบแบ่งปันกันในตระกูล ญาติมิตร และต่อเพื่อนฝูงในชุมชน
เป็นระบบที่เรียกว่า ‘เกอร์การ์’ (Gergar) เปรียบได้กับประกันสังคมแบบหนึ่งของชุมชน
เป็นต้นว่า เมื่อครอบครัวหนึ่งสูญเสียปศุสัตว์ในฝูง ก็จะได้รับสัตว์ตัวใหม่จากญาติ เพื่อนบ้าน เพื่อฟื้นฟูฝูงสัตว์ของตน
หรือเมื่อฤดูแล้งมาเยือน กลุ่มผู้เลี้ยงปศุสัตว์จะช่วยเหลือกันอพยพ แบ่งกันใช้ทรัพยากร น้ำ ทุ่งหญ้า อาหารสัตว์
เป็นวัฒนธรรมชุมชนที่สืบทอดมานมนาน ช่วยให้ชุมชนในพื้นที่แห้งแล้งสามารถผ่านความยากลำบากไปด้วยกัน
เคบริเบียห์ตั้งอยู่ในหนึ่งในภูมิภาคที่แห้งแล้งที่สุดของเอธิโอเปีย มีปริมาณน้ำฝนเฉลี่ยต่อปีเพียง 400 - 500 มิลลิเมตร และอุณหภูมิมักจะสูงกว่า 23 องศาเซลเซียส
พื้นที่นี้มักได้รับฝนในช่วงสองฤดูสั้นๆ ซึ่งช่วยเติมเต็มทุ่งหญ้าและแหล่งน้ำสำหรับปศุสัตว์
แต่เมื่อวิกฤตการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศมาเยือน ฝนที่เคยตกไม่ค่อยมาตามนัด ทรัพยากรที่เดิมมีน้อยอยู่แล้วก็ยิ่งหายากมากไปกว่าเก่า
จากที่เคยชักชวนกันไปหาแหล่งน้ำทุ่งหญ้าด้วยกัน มีงานจัดการและอนุรักษ์ร่วมกัน ก็เปลี่ยนเป็นต่างคนเริ่มมองทางใครทางมัน ใครดีใครได้ ใครเจอก่อนก็ฮุบไว้ไม่บอกใคร
ที่ดินที่เคยแบ่งสรรให้ทุกคนมีสิทธิเท่าเทียมกัน ได้รับการบริหารจัดการภายใต้กฎเดียวกัน กลายเป็นความพยายามถือครองริบไว้แต่ผู้เดียว จนเกิดความขัดแย้ง ทำให้เพื่อนไม่อยากมองหน้ากัน พี่น้องไม่ยอมกินข้าวหม้อเดียวกันอีกต่อไป
มิตรไมตรีที่เคยมีมีเหลือใช้อีกต่อไป เรื่องราวไม่ต่างอะไรกับภาพยนตร์เรื่อง Mad Max
อย่างไรก็ดี มีรายงานว่าความขัดแย้งดังกล่าวกำลังค่อยๆ ลดลง เนื่องจากไม่เหลือทรัพยากรใดๆ ให้แย่งชิงกันอีกแล้ว
ปัจจุบัน เจ้าของปศุสัตว์หลายราเริ่มหันหลังให้กับวิถีชีวิตแบบเดิม ไม่อยากดิ้นรนด้วยวิถีแบบเก่า
บางครอบครัวหันไปค้าเนื้อค้านม บ้างหันไปทำฟาร์มขนาดเล็ก ปลูกมะเขือเทศ หัวหอม แครอท ข้าวโพด ข้าวฟ่าง กระท่อม (อย่างหลังเป็นพืชมีราคามากที่สุด)
แต่ส่วนใหญ่ไม่ค่อยประสบความสำเร็จสักเท่าไหร่
ที่หาทางเลือกไม่ได้ก็แอบไปลักลอบตัดไม้ เผาถ่านขาย ซึ่งแน่นอนว่าเป็นเรื่องผิดกฎหมาย และซ้ำเติมวิกฤตการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศให้รุนแรงขึ้น
ขณะที่หน่วยงานท้องถิ่นกำลังเร่งให้การช่วยเหลือ แต่ก็มีข้อจำกัดด้านงบประมาณ การแจกจ่ายน้ำเพื่อช่วยเหลือกลุ่มประกอบอาชีพปศุสัตว์จึงทำได้ไม่เต็มที่นัก
อนาคตของชุมชนเลี้ยงสัตว์ทางตะวันออกของเอธิโอเปียยังคงเต็มไปด้วยความไม่แน่นอน
นอกเสียจากเรื่องเดียว ความล่มสลายของวัฒนธรรมชุมชนที่พังลง
อ้างอิง
‘Sharing is off the table’ as drought reshapes the lives of Ethiopia’s pastoralists https://news.mongabay.com/2026/04/sharing-is-off-the-table-as-drought-reshapes-the-lives-of-ethiopias-pastoralists/
- 1
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
