6 เม.ย. เวลา 03:31 • ข่าวรอบโลก

เสาเหล็กที่หาเจ้าของไม่ได้

ทำไมแท่งโลหะปริศนาถึงโผล่ขึ้นกว่า 245 แห่งทั่วโลก และทำไมทุกคนที่อ้างว่าเป็นคนทำถึงกำลังโกหก
ในเดือนพฤศจิกายน 2020 นักชีววิทยาสัตว์ป่าของรัฐยูทาห์กำลังนั่งเฮลิคอปเตอร์นับจำนวนแกะเขาใหญ่ในหุบเขาหินทรายแดง เมื่อคนหนึ่งในทีมสังเกตเห็นแสงสะท้อนแปลกๆ เขาตะโกนบอกนักบินชื่อ Bret Hutchings ว่า "หยุด หยุด หยุด วนกลับ วนกลับ" ข้างล่างเป็นเสาโลหะสามเหลี่ยมสูงเกือบสามเมตร ปักอยู่กลางร่องหินที่ห่างจากถนนหลายสิบกิโลเมตร ไม่มีรอยเท้า ไม่มีรอยล้อรถ ไม่มีป้ายชื่อ Hutchings บอกสื่อว่า "นี่เป็นสิ่งที่ NASA ปักทิ้งไว้หรือเปล่า"
มันไม่ใช่ของ NASA และจนถึงวันนี้ ไม่มีใครรู้ว่ามันเป็นของใคร
1
เมื่อภาพถ่ายดาวเทียมจาก Google Earth ถูกตรวจสอบย้อนหลัง พบว่าเสานี้ปรากฏในพิกัดเดิมตั้งแต่ช่วงกรกฎาคมถึงตุลาคม 2016 ภาพจากปี 2013 และกลางปี 2015 ไม่มีร่องรอยใดๆ นั่นหมายความว่ามีคนแบกแผ่นสเตนเลสเข้าไปในหุบเขาที่เข้าถึงได้ยากที่สุดแห่งหนึ่งของยูทาห์ ตัดหินด้วยเลื่อยคอนกรีต ปักเสาลงไป ใช้ซิลิโคนอุดรอยต่อ แล้วเดินออกมาโดยไม่บอกใคร และรอสี่ปีกว่าจะมีคนเจอ
2
Wendy Wischer จากคณะวิจิตรศิลป์ University of Utah ให้ความเห็นว่าคนคนเดียวไม่สามารถทำสิ่งนี้ได้ ต้องมีกลุ่มคนที่วางแผนมา และความลึกลับคือส่วนหนึ่งของเจตนา
สิ่งที่เกิดขึ้นหลังจากข่าวแพร่ออกไปคือสิ่งที่น่าสนใจกว่าตัวเสาเอง กรมจัดการที่ดินสหรัฐปฏิเสธที่จะเปิดเผยพิกัด เพราะกลัวว่านักท่องเที่ยวจะหลงทาง แต่ภายในไม่กี่วัน นักสืบออนไลน์บน Reddit ใช้โปรแกรมแผนที่ดาวเทียมระบุพิกัดได้อย่างแม่นยำ คนเริ่มขับรถเข้าไป หลายคันติดหล่มในทราย มีคนทิ้งขยะและสิ่งปฏิกูลรอบบริเวณ ทางการต้องลากรถออกมาหลายคัน เสาเหล็กกลางทะเลทรายที่ไม่มีใครรู้จักกลายเป็นจุดหมายปลายทางของ Instagram ในชั่วข้ามคืน
เก้าวันหลังจากถูกค้นพบ ช่างภาพชื่อ Ross Bernards กำลังถ่ายภาพเสาในตอนกลางคืน เมื่อชายสี่คนเดินเข้ามาประมาณสองทุ่มครึ่ง เริ่มผลักเสาด้วยมือเปล่า Bernards เล่าว่าพวกเขาเอาน้ำหนักตัวทั้งหมดกระแทก ใช้เวลาแค่สามครั้งก็ล้ม คนหนึ่งพูดว่า "นี่คือเหตุผลที่คุณไม่ควรทิ้งขยะในทะเลทราย" จากนั้นหักเสาเป็นชิ้นๆ ใส่รถเข็นแล้วเดินออกไปภายในแปดนาที
1
คนที่ออกมารับคือ Sylvan Christensen และ Andy Lewis นักกีฬาเอ็กซ์ตรีมจากเมือง Moab บอกว่าทำเพราะเป็นห่วงพื้นที่ธรรมชาติ ต่อมาชิ้นส่วนเสาถูกส่งคืนกรมจัดการที่ดินและเก็บไว้ในคลังควบคุมอุณหภูมิแห่งหนึ่ง
แต่เรื่องราวไม่ได้จบตรงนั้น มันเพิ่งเริ่มต้น
ในวันเดียวกับที่เสายูทาห์หายไป เสาโลหะคล้ายกันปรากฏขึ้นที่เมือง Piatra Neamț ในโรมาเนีย ห่างจากป้อมปราการโบราณของชาว Dacian เพียงไม่กี่เมตร สูงกว่าเสายูทาห์ ประมาณสี่เมตร มีลวดลายเกลียวสลักบนผิว เจ้าหน้าที่วัฒนธรรมท้องถิ่นบอกว่าอยู่บนที่ดินเอกชน แต่ไม่รู้ว่าเจ้าของเป็นใคร สามวันต่อมาเสาหายไปไร้ร่องรอย นักข่าววิทยุ Jurnal FM ที่ไปสำรวจด้วยตัวเองตั้งคำถามว่า "ทำไมต้องที่เมืองนี้ ทำไมต้องตอนนี้"
จากนั้นเสาก็โผล่ขึ้นทั่วโลกเหมือนเห็ดหลังฝน แคลิฟอร์เนีย อังกฤษ เนเธอร์แลนด์ เบลเยียม โปแลนด์ สเปน ออสเตรีย ฟินแลนด์ สวีเดน สวิตเซอร์แลนด์ เช็ก โคลอมเบีย ปารากวัย ออสเตรเลีย อินเดีย แอฟริกาใต้ คองโก และแม้แต่แอนตาร์กติกา ข้อมูลจาก Monolith Tracker ระบุว่าจนถึงกลางปี 2024 มีเสาที่ถูกรายงานทั้งหมด 245 แห่ง แต่นักสืบที่ติดตามเรื่องนี้จริงจังประเมินว่ามีเพียงสามแห่งเท่านั้นที่สร้างอย่างประณีตและไม่มีคำอธิบายที่มา คือยูทาห์ โรมาเนีย และอีกหนึ่งแห่ง ที่เหลือส่วนใหญ่เป็นผลงานเลียนแบบ
ในนอร์เวย์ เสาหนึ่งปรากฏหน้าร้านขายโคมไฟที่เมือง Kristiansand เมื่อตำรวจไปตรวจกล้องวงจรปิด ภาพหายไปพอดีในช่วงที่เสาปรากฏ ในแอฟริกาใต้ เสาโผล่ขึ้นในซูเปอร์มาร์เก็ตใกล้เมือง Durban ขณะที่ประธานาธิบดีกำลังแถลงข่าวทางโทรทัศน์ ผู้จัดการร้านบอกว่าไฟดับพอดีและเสาก็ปรากฏขึ้นในความมืด ในออสเตรีย เสาที่เมือง St. Gertraudi โผล่กลางทุ่งหิมะขาวโพลนโดยไม่มีรอยเท้ารอบตัวเสาแม้แต่เดียว
1
ที่ Atascadero แคลิฟอร์เนีย เสาสามเหลี่ยมสเตนเลสหนักเกือบร้อยกิโลกรัมปรากฏขึ้นบนยอด Pine Mountain วันที่ 2 ธันวาคม 2020 แต่คืนเดียวกัน กลุ่มชายหนุ่มสี่คนขับรถห้าชั่วโมงจาก Orange County มาถ่ายทอดสดการทำลายเสาผ่าน DLive ยาวกว่าห้าชั่วโมง คนหนึ่งสวมผ้าคาดหัว MAGA ตะโกนว่า "พระคริสต์เป็นราชาของประเทศนี้ เราไม่ต้องการมนุษย์ต่างด้าวจากเม็กซิโกหรือจากนอกโลก" จากนั้นใช้เชือกลากเสาลงเขาและตั้งไม้กางเขนไม้อัดแทน
นายกเทศมนตรี Heather Moreno ออกแถลงการณ์ว่าเสียใจที่ชายหนุ่มเหล่านี้ต้องขับรถมาห้าชั่วโมงเพื่อทำลายสิ่งที่ให้ความสุขกับชุมชนในช่วงเวลาที่เต็มไปด้วยความเครียด ต่อมาศิลปินท้องถิ่นสี่คนจาก Atascadero ออกมารับว่าเป็นผู้สร้าง และนำเสากลับไปติดตั้งใหม่
สิ่งที่สื่อกระแสหลักไม่ได้พูดถึงคือตัวตนของคนทำลาย ต่อมามีการระบุว่าหนึ่งในนั้นคือ Christian Secor นักศึกษา UCLA ที่ใช้ชื่อออนไลน์อ้างอิงถึงฆาตกรต่อเนื่องที่ Isla Vista ปี 2014 อีกคนคือ Ryan Sanchez ที่ใช้ชื่อ CultureWarCriminal ทั้งสองเป็นสมาชิกกลุ่มขวาจัดชื่อ Groypers ซึ่งเติบโตจากเหตุการณ์ชุมนุมนีโอนาซีที่ Charlottesville ปี 2017 เสาเหล็กที่ไม่มีใครเป็นเจ้าของกลายเป็นสัญลักษณ์ที่ทั้งสองฝั่งของสงครามวัฒนธรรมอเมริกันต้องการทำลายหรือครอบครอง
คนที่กระโดดเข้ามาอ้างดังที่สุดคือ Matty Mo ศิษย์เก่า Stanford ผู้ก่อตั้ง The Most Famous Artist กลุ่มศิลปินแนวป่วนจากนิวเม็กซิโก เขาเคยทาสีบล็อกหนึ่งในลอสแองเจลิสเป็นสีชมพูทั้งบล็อก และมีส่วนเกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนป้าย Hollywood เป็น Hollyweed Mo บอกสื่อว่า "ผมไม่ได้ทำเสานั้น แต่ผมก็ไม่ได้ไม่ทำ" แล้วเริ่มขายเสาจำลองราคา 45,000 ดอลลาร์พร้อมใบรับรองบน Blockchain ในรุ่นจำกัดสามชิ้น
เขาบอก Fox News ว่าคาดจะขายหมดภายในสัปดาห์ แต่นักข่าว Deseret News ที่สืบสวนเรื่องนี้หลายเดือนสรุปว่า Mo "อ้างความเป็นเจ้าของอย่างเท็จ" และไม่เคยแสดงหลักฐานที่น่าเชื่อถือ ต่อมา Mo เปิดสวนประติมากรรม 40 เอเคอร์บน Route 66 โดยใช้โครงสร้าง C-Corporation ตั้งเป้าผลตอบแทน 25% ต่อปี นี่ไม่ใช่ศิลปิน นี่คือนักการตลาดที่ใช้ความลึกลับของคนอื่นเป็นสินค้า
ชื่อที่น่าสนใจกว่าคือ John McCracken ศิลปินแนว Minimalist ชาวอเมริกันที่เสียชีวิตปี 2011 ผลงานที่เป็นเอกลักษณ์ของเขาคือ "Planks" แผ่นไม้เคลือบเรซินขัดมันจนเป็นเงาวาง มีรูปทรงคล้ายเสายูทาห์อย่างน่าขนลุก David Zwirner แกลเลอรีที่ดูแลมรดกศิลปะของเขาตอบสื่อตอนแรกว่า "ผมเชื่อว่านี่เป็นผลงานของ John" แต่ต่อมาเปลี่ยนใจเมื่อเห็นรอยหมุดย้ำที่ไม่ตรงกับมาตรฐานของ McCracken ซึ่งเป็นคนสมบูรณ์แบบในงานช่าง
โฆษกแกลเลอรีแถลงว่า "แม้นี่ไม่ใช่ผลงานของ McCracken แต่เราสงสัยว่าเป็นผลงานของศิลปินคนอื่นที่ทำขึ้นเพื่อเป็นเกียรติแก่เขา" Ed Ruscha ศิลปินเพื่อนสนิทของ McCracken ปฏิเสธว่า "ผมไม่คิดว่านั่นเป็นผลงานของ John เขาไม่ใช่คนชอบเล่นตลกแบบนี้"
แต่ลูกชายของ McCracken ชื่อ Patrick บอก New York Times ว่าจำได้ว่าในปี 2002 เขายืนดูดาวกับพ่อ และพ่อพูดว่าอยากทิ้งผลงานไว้ในที่ห่างไกลให้คนค้นพบทีหลัง Patrick ยังเสริมว่าพ่อเชื่อเรื่องสิ่งมีชีวิตนอกโลกที่มาเยือนโลกมานาน และได้แรงบันดาลใจจากความคิดที่ว่ามนุษย์ต่างดาวทิ้งวัตถุที่คล้ายผลงานของเขาไว้ ปัญหาคือ McCracken เสียชีวิตปี 2011 และภาพดาวเทียมแสดงว่าเสาถูกติดตั้งในปี 2016 ซึ่งหมายความว่าถ้าเป็นผลงานของเขาจริง ต้องมีคนอื่นเป็นผู้ติดตั้งตามเจตนารมณ์ที่เขาทิ้งไว้
เรื่องเงียบไปพักหนึ่งหลังกระแสปี 2020-2021 แต่เสายังคงโผล่ขึ้นเป็นระยะ ในเดือนมิถุนายน 2024 ตำรวจลาสเวกัสพบเสาโลหะสูงเกือบสองเมตรใกล้ Gass Peak ในเขตอนุรักษ์สัตว์ป่าทะเลทราย ทำจากแผ่นโลหะพับยึดด้วยเหล็กเส้นและคอนกรีต สี่วันต่อมาตำรวจรื้อออกเพราะเหตุผลด้านความปลอดภัย
ในเดือนมีนาคม 2025 เสาอีกต้นโผล่ที่ Seven Magic Mountains ใกล้ลาสเวกัสเช่นกัน แต่ต้นนี้มี QR code ที่เชื่อมไปยังเว็บไซต์คริปโตเคอร์เรนซี Nevada Museum of Art ยืนยันว่าถูกติดตั้งโดยไม่ได้รับอนุญาตและรีบรื้อออกในวันเดียวกัน ความลึกลับของเสาเหล็กกลายเป็นช่องทางโฆษณาเหรียญคริปโตไปแล้ว
และในเดือนธันวาคม 2025 เรื่องราวเข้าสู่บทใหม่ที่ไม่มีใครคาดคิด Geoff Keighley พิธีกร The Game Awards โพสต์ภาพประติมากรรมปริศนาสีดำคลุมด้วยใบหน้ามนุษย์และร่างปีศาจ ตั้งอยู่กลางทะเลทราย Mojave ในแคลิฟอร์เนีย คนเล่นเกมทั่วโลกแห่ทาย God of War? Diablo? Elden Ring? คนขับรถบนทางหลวง 62 จอดข้างทางถ่ายรูปเพราะเห็นควันลอยออกมาจากรูปปั้น
สุดท้ายเฉลยว่าเป็นการโปรโมตเกม Divinity ของ Larian Studios ผู้สร้าง Baldur's Gate 3 Michael Douse ผู้อำนวยการฝ่ายจัดจำหน่ายของ Larian อธิบายว่า "พวกเราทุกคนห่างจากสิ่งที่จับต้องได้มากขึ้นเรื่อยๆ เราจึงอยากสร้างอนุสาวรีย์ทางกายภาพให้ชุมชนมารวมตัวกัน" Keighley เรียกมันว่า Hellstone และประกาศว่านี่คือเกมที่ใหญ่ที่สุดของ Larian ที่เคยสร้างมา
นั่นคือจุดจบที่สมบูรณ์แบบของวงจร เสาตัวแรกที่ยูทาห์เป็นปริศนาที่ไม่มีคำตอบ เสาตัวสุดท้ายที่ Mojave เป็นคำตอบที่ไม่มีปริศนา ระยะห่างห้าปีระหว่างสองจุดนี้คือเส้นทางที่ "ความลึกลับ" ถูกแปรรูปเป็นสินค้าอย่างเป็นระบบ จากศิลปะที่ไม่มีเจ้าของสู่แคมเปญการตลาดที่มีงบประมาณ จากสิ่งที่ทำให้คนหยุดคิดสู่สิ่งที่ทำให้คนหยุดแค่ถ่ายรูป
1
สิ่งที่ไม่มีใครพูดถึงคือผลกระทบต่อคนธรรมดาที่อยู่ใกล้จุดที่เสาปรากฏ พื้นที่รอบเสายูทาห์เป็นส่วนหนึ่งของเขตอนุรักษ์ Bears Ears National Monument ดินแดนศักดิ์สิทธิ์ของชนพื้นเมืองอเมริกัน กรมมรดกวัฒนธรรมและศิลปะของยูทาห์ออกแถลงการณ์ว่ามีงานศิลปะบนหินโบราณและแหล่งโบราณคดีที่อาจถูกทำลายจากนักท่องเที่ยว รอยล้อรถและสิ่งปฏิกูลที่ถูกทิ้งไว้ใช้เวลาหลายเดือนกว่าจะทำความสะอาดหมด คนที่ไม่เคยรู้จักหุบเขานี้ก่อนวันที่ 18 พฤศจิกายน 2020 ก็ไม่เคยสนใจมันหลังจากถ่ายรูปเสร็จ
1
สำหรับนักลงทุนและคนทำธุรกิจ เสาเหล็กปริศนาคือบทเรียนเรื่อง "มูลค่าที่มาจากการไม่รู้" ในตลาดทุกประเภท สินค้าที่ไม่มีคำอธิบายมักมีมูลค่าสูงกว่าสินค้าที่อธิบายได้หมด Bitcoin ในช่วงแรกก็ทำงานบนหลักการเดียวกัน ความลึกลับสร้างความต้องการ ความต้องการสร้างราคา และราคาสร้างคนที่อ้างว่าเป็นเจ้าของ Matty Mo ไม่ได้ขายเสา
เขาขายสิทธิ์ในการอ้างว่าตัวเองเป็นส่วนหนึ่งของปริศนา ในราคาชิ้นละ 45,000 ดอลลาร์ และเมื่อเสาที่ Seven Magic Mountains มี QR code ลิงก์ไปเว็บคริปโต ก็ชัดเจนว่าวงจรนี้เสร็จสมบูรณ์แล้ว ความลึกลับกลายเป็นช่องทางขาย
New York Times เขียนไว้ว่าเสายูทาห์ "ให้ความรู้สึกของความไม่แน่นอนที่น่าพอใจ" และ "อาจจะสูญเสียพลังและเสน่ห์ถ้าเรารู้ว่าใครเป็นคนสร้าง" นักวิจารณ์จาก ARTnews เขียนว่ามันเป็นการรวมตัวที่สมบูรณ์แบบของ Minimalism และ Land Art ที่ทำให้ทั้งตัวประติมากรรมและภูมิทัศน์รอบข้างเป็นหนึ่งเดียวกัน เหมือนที่ Donald Judd ออกแบบกล่องเหล็กให้เข้ากับห้องจัดแสดงอย่างจงใจ แต่ความงามทางทฤษฎีไม่ได้ช่วยอะไรเมื่อคนหลายร้อยคนขับรถเข้าไปทิ้งขยะในพื้นที่อนุรักษ์
ณ เมษายน 2026 ยังไม่มีใครรู้ว่าใครเป็นคนสร้างเสาตัวแรกที่ยูทาห์ จากเสา 245 ตัวที่ถูกรายงานทั่วโลก ส่วนใหญ่เป็นของเลียนแบบ หลายตัวเป็นการตลาด บางตัวเป็นโปรโมตเกม บางตัวเป็นโฆษณาคริปโต แต่เสาตัวแรก ตัวที่ใครบางคนแบกเข้าไปในหุบเขาหินทรายแดงในปี 2016 และรอสี่ปีโดยไม่บอกใคร ยังคงไม่มีเจ้าของ
ในโลกที่ทุกคนแย่งกันเป็นเจ้าของทุกสิ่ง สิ่งที่มีพลังมากที่สุดกลับเป็นสิ่งที่ไม่มีใครกล้ารับว่าเป็นของตัวเอง
โฆษณา