5 เม.ย. เวลา 15:27 • สุขภาพ

ทำฝนหลวงไม่ง่าย ไม่ได้ผลแต่ต้องทำ

มีนาคม 2569 น่าจะเป็นช่วงเวลาที่คนไทยได้รู้จักไฟป่าภาคเหนือมากขึ้น หลายคนได้เข้าใจเรื่องการบริหารเชื้อเพลิงโดยรัฐ บางคนเป็นผู้ประสบภัยฝุ่นพิษจนหาวิธีป้องกันไม่ให้กระทบกับสุขภาพได้แล้ว
และมีอีกมากมายที่โลกทัศน์เดิมๆทำให้เสียผู้เสียคน
ปี 2548 “คุณหญิงหน่อย” สุดารัตน์ เกยุราพันธ์ เป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ผมตามไปทำข่าวภัยแล้งเลยมีโอกาสได้ขึ้น ฮ.เกษตร โปรยสารทำฝนหลวงที่ อ.หัวหิน จ.ประจวบคีรีขันธ์ ตลอดช่วงบ่ายรวม 4 รอบแบบฉ่ำๆ
ไม่ได้จะขิงหรือโอ้อวดอะไรนะครับ และไม่ได้จะขัดความหวังของใคร เพียงแต่อยากเล่าประสบการณ์ให้อ่านในฐานะที่เคยคุยกับคนทำฝนหลวงมาบ้าง
จำไม่ได้แล้วว่าสารที่เจ้าหน้าที่โปรยลงมาเรียกว่าอะไร แต่คล้ายๆกับน้ำแข็งแห้งต้องเทกันเที่ยวนึงหลายกระสอบเทลงมาแล้วสารนี้จะระเหยหายไป
เมื่อระเหยแล้วมันจะควบแน่นทำปฏิกิริยากับความชื้นในอากาศจนกลายเป็นฝนได้หรือไม่นั้น ขึ้นอยู่หลายปัจจัย
#คนสั่งฟ้าให้ฝนตกไม่ง่าย
วิกฤตฝุ่นควันครั้งนี้หลายคนถามว่าทำไมรัฐไม่ทำฝนหลวง แต่ท่านรู้หรือไม่ว่ารัชกาลที่ 9 ทรงดำริฝนหลวงขึ้นมาเพื่อแก้ภัยแล้ง ส่วนในประเทศไทยเมื่อ 20 ปีที่แล้ว ฝุ่น PM2.5 เรายังไม่รู้จักกันกว้างขวางอย่างนี้
ลำพังเอา ฮ.ขึ้นบินโปรยสารไม่สามารถทำให้เกิดฝนตก ต้องมีสภาพอากาศที่เอื้ออำนวยต่อการทำฝนทดลอง เจ้าหน้าที่ต้องดูลักษณะเมฆที่มีศักยภาพที่จะเกิดฝนเป็น ซึ่งเมฆในลักษณะเช่นนี้มองเผินๆ จะคล้ายขนแกะในท้องฟ้า
สารที่เจ้าหน้าที่โปรยลงมาคล้ายๆกับน้ำแข็งแห้งสารนี้จะระเหยหายกลายเป็นไอทำปฏิกิริยาควบแน่นกับความชื้น ต้องสร้างให้เกิดเมฆชนิดนี้ขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งความชื้นจะต้องอยู่ในระดับ 70% ภารกิจขึ้นไปโปรยให้เป็นฝนหลวงจึงจะได้ผล
หากโปรยสารนี้ลงมาแล้วปรากฏว่าความชื้นในอากาศน้อย อากาศร้อนแห้ง โอกาสในการทำฝนหลวงสำเร็จก็จะยิ่งน้อยลงจนไม่คุ้มค่ากับการนำเฮลิคอปเตอร์ขึ้นบิน
บางครั้งอากาศเป็นใจทุกอย่างฝนตั้งเค้าแล้วแต่เจอลมพัดไปตกที่อื่นก็มี
รัชกาลที่ 9 ทรงแนะว่าเมื่อปั้นเมฆที่มีความชื้นได้แล้วต้องต้อนมารวมกันแล้วลากไปยังพื้นที่ที่เราต้องการให้เกิดฝนตก
อากาศร้อนใน จ.ลำปาง ความชื้นน้อย ความกดอากาศต่ำ โอกาสจะเกิดฝนหลวงแทบเป็นศูนย์
ถึงโอกาสจะน้อย แต่ความหวังของชาวบ้านสูงครับ ฝุ่นควันอย่างนี้เจ้าหน้าที่ต้องขึ้นบินไว้ก่อนเผื่อฟ้าเป็นใจ
แม้เกิดปาฏิหาริย์ทำฝนหลวงได้สำเร็จก็อาจทำให้เกิดฝนตกไม่นาน ปริมาณฝุ่นควันที่สะสมอยู่ในอากาศมาหลายวันจะยังคงอยู่เหมือนเดิม
#กว่าอากาศจะกลับมาหายใจได้ต้องใช้เวลา
ตั้งแต่เกิดมาแอดมินเพิ่งเคยเห็นเหตุไฟป่าในภาคเหนือลุกลามพร้อมกันเป็นครั้งแรก กินเวลายาวนานและหมอกควันยังสร้างมลพิษทางอากาศในระดับเป็นอันตรายต่อสุขภาพครอบคลุมหลายจังหวัด
แม้ว่าชาวบ้านอย่างเราๆจะไม่รู้ว่าใครเผาป่า แต่อยากรู้มากว่าคนที่จุดไฟแช็คสุมเพลิงจนทำให้ความเสียหายบานปลาย มีอาสาสมัครที่เข้าไปดับไฟต้องเสียชีวิตแล้ว 2 ราย เขาเห็นผลงานของตัวเองวันนี้แล้วรู้สึกอย่างไร
ผมเชื่อเหลือเกินว่าคนที่จุดไฟเผาป่าจะไม่สะทกสะท้านใดๆกับความเสียหายวันนี้ เขาไม่มีทางรู้สึกว่าป่าเขาที่เพลิงลามไหม้เหลือแต่ตอตะโกนี้ต้องใช้เวลาอีกกี่สิบปีกี่ร้อยปีถึงจะฟื้นสภาพกลับมาเหมือนเดิม
ถ้าผมมีโอกาสได้ถามคนเผาป่าคนนั้น ผมอยากถามเขาว่าปีหน้าเขายังอยากเผาอีกไหม และถ้าหากว่าภาคเหนือไม่เหลือพื้นที่ป่าแล้วเขาอยากไปเผาป่าที่ไหนต่อ
#ไฟป่า2569
#ฝุ่นควันภาคเหนือ
#LampangTimes
โฆษณา