เจียงไท่กงตกปลา หาใช่ตกปลาไม่ หากแต่คือตกคนต่างหาก
เจียงไท่กงตกคนที่เป็นมหาบุรุษเช่นโจวเหวินได้อย่างไร ในตำราพิชัยสงครามลิ่วเทามีรายละเอียดของการสนทนาดังนี้
เมื่อครั้งที่โจวเหวินหวังจะเสด็จออกล่าสัตว์ โหราจารย์นามว่าเปียนได้ทำนายชะตาถวาย และทูลว่า “ให้ล่าสัตว์ที่เว่ยสุ่ย จักได้ผลผลิตอันงดงาม มิใช่นาค มิใช่มังกร มิใช่เสือ มิใช่หมี มีโฉลกที่จะได้เจ้าพระยา ฟ้าได้ทรงประทานพระอาจารย์ให้แด่ท่าน เพื่อผดุงให้รุ่งเรือง ปกแผ่ไกลสามแผ่นดิน”
เหวินหวังตรัสว่า “คำพยากรณ์เป็นเช่นนั้นเลยฤๅ”
โหราจารย์ทูลว่า “บรรพบุรุษที่เป็นโหราจารย์ของกระหม่อมนามว่าเต่าได้เคยทำนายชะตาถวายกษัตริย์อวี่ ครานั้นก็ได้ปราชญ์เกาเถา และคำพยากรณ์ในวันนั้นก็เป็นเช่นวันนี้”
โจวเหวินหวังจึงได้ทรงถือศีลกินเจเป็นเวลาสามวัน ทรงประทับรถล่าสัตว์ ประทับม้าล่าสัตว์ และทรงออกล่าสัตว์ที่เว่ยสุ่ย ครั้นแล้วก็ทรงพบเจียงไท่กงที่กำลังนั่งตกปลาบนพงหญ้า
โจวเหวินหวังเสด็จเข้าไปหา พร้อมตรัสถามว่า “ท่านมีความสำราญกับการตกปลาอย่างนั้นฤๅ”
เจียงไท่กงทูลว่า “กระหม่อมได้ยินมาว่า วิญญูชนมีความสำราญที่ได้บรรลุในอุดมการณ์ ทุรชนมีความสำราญที่ได้บรรลุในกิจการงาน ที่กระหม่อมตกปลาก็มีความใกล้เคียงกับสิ่งเหล่านี้ หาใช่สำราญกับการตกปลาไม่”
โจวเหวินหวัง “มีความใกล้เคียงอย่างไรฤๅ”
เจียงไท่กงทูลว่า “การตกปลามีสามอุบาย หนึ่งคืออุบายแห่งการมอบลาภรางวัล สองคืออุบายแห่งการส่งเสริมผู้กล้าที่ไม่ห่วงความตาย สามคืออุบายแห่งการมอบยศฐาบันดาศักดิ์ การตกปลาก็เพื่อหวังผล มีความนัยอันลึกซึ้ง สามารถแลเห็นความหมายอันยิ่งใหญ่”
โจวเหวินหวังตรัสถามว่า “ขอทราบรายละเอียดด้วยเถิด”
เจียงไท่กงทูลว่า “เมื่อต้นธารลึกน้ำจึงไหล น้ำไหลจึงปลามาอาศัย นี่คือธรรมชาติแล เมื่อรากหยั่งลึกต้นไม้จึงเติบใหญ่ เมื่อต้นไม้เติบไม้จึงออกผล นี่คือธรรมชาติแล เมื่อวิญญูชนสนิทจึงเกิดการชิดใกล้ เมื่อชิดใกล้จึงก่อกิจ นี่คือธรรมชาติแล อันการเจรจาพาทีนั้นคือการแสดงออกแห่งความคิดอ่าน การเจรจาที่สื่อความคิดอ่านได้อย่างดีเยี่ยม คือสุดยอดแห่งการปฏิสัมพันธ์แล บัดนี้กระหม่อมกำลังเจรจาสุดยอดแห่งความคิดอ่านออกมา มิทราบว่าฝ่าบาทเบื่อหน่ายหรือไม่”
โจวเหวินหวังตรัสว่า “มีเพียงเมตตาชนเท่านั้นจึงจะน้อมรับสุดยอดแห่งการทัดทาน มิหน่ายสุดยอดแห่งความคิดอ่าน อย่างไรจึงจะเป็นเช่นนี้ได้ฤๅ”
เจียงไท่กงทูลว่า “สายเบ็ดเล็กเหยื่อเบ็ดชัด ปลาเล็กก็จักกิน สายเบ็ดกลางเหยื่อเบ็ดหอม ปลากลางก็จักกิน สายเบ็ดใหญ่เหยื่อเบ็ดมาก ปลาใหญ่ก็จักกิน ด้วยเพราะปลากินที่เหยื่อ แต่ถูกชักจูงโดยสายเบ็ด คนกินที่ลาภ จึงศิโรราบที่ราชา ดังนั้นใช้เหยื่อได้ปลา จึงมีปลาเป็นอาหาร ใช้ลาภได้คน จึงทุ่มเทกายถวายชีวี ใช้ตระกูลได้เมือง จึงได้ครองเมือง ใช้เมืองได้ใต้ฟ้า ใต้ฟ้าจึงรวมเป็นหนึ่ง
ฮ่าย กว้างใหญ่ไพศาล เมื่อรวมแล้วย่อมกระจาย เมื่อมืดมนอับแสง ความสว่างย่อมพร่างพราวไกล แยบยลแล คุณธรรมแห่งอริยา ชักโยงให้เห็นแจ้ง สราญแล ความคิดอ่านแห่งอริยา ให้ต่างสู่ครรลอง แลรวมใจเป็นหนึ่งเดียว”
โจวเหวินหวังตรัสว่า “รวมใจอย่างไร แลเป็นศูนย์รวมแห่งใต้ฟ้า”
เจียงไท่กงทูลว่า “ใต้ฟ้าหาใช่ใต้ฟ้าแห่งปัจเจกไม่ หากแต่คือใต้ฟ้าแห่งใต้ฟ้าแล ผู้ที่ร่วมกับประโยชน์แห่งใต้ฟ้า จึงได้ครองใต้ฟ้า ผู้ที่ครอบครองประโยชน์ของใต้ฟ้า จักสูญเสียใต้ฟ้า ฟ้ามีฤดูกาล ดินมีสินทรัพย์ ผู้ที่สามารถร่วมเสพใช้กับผู้คนได้ เมตตาธรรมแล ที่สถิตแห่งเมตตาธรรม ย่อมเป็นศูนย์รวมแห่งใต้ฟ้า
ละเว้นความตายแห่งผู้คน คลายเคราะห์ภัยแห่งผู้คน ช่วยทุกข์เข็ญแห่งผู้คน สงเคราะห์ความเดือดร้อนแห่งผู้คน คุณธรรมแล ที่สถิตแห่งคุณธรรม ย่อมเป็นศูนย์รวมแห่งใต้ฟ้า ร่วมทุกข์ ร่วมสุข ร่วมชอบ ร่วมชังกับผู้คน ยุกติธรรมแล ที่สถิตแห่งยุกติธรรม ย่อมเป็นศูนย์รวมแห่งใต้ฟ้า ปุถุชนต่างรักตัวแลกลัวตาย ต่างรักคุณธรรมแลมุ่งที่ประโยชน์ ผู้ที่สามารถสร้างประโยชน์ คือธรรมแล ที่สถิตแห่งธรรม คือศูนย์รวมแห่งใต้ฟ้าแล”
โจวเหวินเหวินทรงกราบอีกครั้ง พลางตรัสว่า “ประเสริฐนักแล ข้าไยกล้ามิรับโองการแห่งฟ้าได้ฤๅ” จึงได้เชิญเจียงไท่กงขึ้นรถกลับ พร้อมทั้งแต่งตั้งให้เป็นพระอาจารย์
文王將田 ，史編布卜曰：“田於渭陽，將大得焉。 非龍、非螭，非虎、非罴。 兆得公侯，天遣 汝師。 以之佐昌，施及三王。 ”
文王曰：「兆致是乎？ ”
史編曰：「編之太祖史疇，為禹佔，得皋陶，兆比於此。 ”
文王乃齋三日，乘田車，駕田馬，田於渭陽，卒見太公，坐茅以漁。
文王勞而問之曰：「子樂漁也？ ”
太公曰：「臣聞君子樂得其志，小人樂得其事。 今吾漁甚有似也，殆非樂之也。 ”
文王曰：「何謂其有似也？ ”
太公曰：「釣有三權：祿等以權，死等以權，官等以權。 夫釣以求得也，其情深，可以觀大矣。 ”
文王曰：「願聞其情。 ”
太公曰：“源深而水流，水流而魚生之，情也; 根深而木長，木長而實生之，情也; 君子情同而親合，親合而事生之，情也。 言語應對者，情之飾也; 言至情者，事之極也。 今臣言至情不諱，君其惡之乎？ ”
文王曰：「惟仁人能受至諫，不惡至情，何為其然？ ”
太公曰：“缗微餌明，小魚食之; 縘調餌香，中魚食之; 縘隆餌豐，大魚食之。 夫魚食其餌，乃牽於緡; 人食其祿，乃服於君。 故以餌取魚，魚可殺; 以祿取人，人可竭; 以家取國，國可拔; 以國取天下，天下可畢。 嗚呼！ 曼曼綿綿，其聚必散; 嘿嘿昧昧 ，其光必遠。 微哉！ 聖人之德，誘乎獨見。 樂哉！ 聖人之慮，各歸其次，而樹斂 焉。 ”
文王曰：「樹斂若何，而天下歸之？ ”
太公曰：“天下非一人之天下，乃天下之天下也。 同天下之利者，則得天下; 擅天下之利者，則失天下。 天有時，地有財，能與人共之者，仁也; 仁之所在，天下歸之。 免人之死，解人之難，救人之患，濟人之急者，德也; 德之所在，天下歸之。 與人同憂、同樂、同好、同惡者，義也; 義之所在，天下赴之。 凡人惡死而樂生，好德而歸利，能生利者，道也; 道之所在，天下歸之。 ”
文王再拜曰：“允哉，敢不受天之詔命乎！ “乃載與俱歸，立為師。
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
