21 เม.ย. เวลา 05:53 • วิทยาศาสตร์ & เทคโนโลยี

🌈 ผลเชิงลึกจากกล้อง Subaru พบว่า สัดส่วนก๊าซของ 3I/ATLAS เปลี่ยนแปลงตามระยะห่างจากดวงอาทิตย์ ☄️

🗓 เมื่อวันที่ 14 เมษายน 2026 มีการเผยแพร่ข่าวล่าสุดจากกล้องโทรทรรศน์ Subaru ที่ไม่ได้เป็นแค่ภาพของดาวหางระหว่างดวงดาวจากนอกระบบสุริยะ 3I/ATLAS เหมือนครั้งก่อน แต่ครั้งนี้เป็นการวัด “การเปลี่ยนแปลงของสัดส่วนก๊าซในส่วนหางของ 3I/ATLAS” หลังจากที่มันผ่านจุดใกล้ดวงอาทิตย์ (Perihelion) ไปแล้ว ทำให้เราเห็นพัฒนาการของมันอย่างต่อเนื่อง เทียบกับข้อมูลของ NASA และ ESA ที่เผยแพร่ในช่วงก่อนหน้า
📡 ก่อนหน้านี้ Subaru เคยรายงานเพียงผลการสังเกตการณ์และภาพของ 3I/ATLAS ว่า กล้องสามารถติดตาม 3I/ATLAS ได้ดีเพียงใด แต่ในครั้งนี้ ทีมวิจัยทำการศึกษาเชิงลึกทางสเปกตรัมจากกล้อง Subaru เพื่อวิเคราะห์ “องค์ประกอบของก๊าซใน coma” อย่างละเอียด โดยเน้นอัตราส่วนของคาร์บอนไดออกไซด์ (CO₂) เทียบกับน้ำ (H₂O) หลังผ่านจุดใกล้ดวงอาทิตย์
⏰️ไทม์ไลน์การค้นพบสัดส่วน CO₂/H₂O จาก NASA จนถึง Subaru ⚗️
🪐 ส.ค. 2025 – SPHEREx (NASA) วัดสัดส่วน CO₂/H₂O ก่อนเข้าใกล้ดวงอาทิตย์
ช่วงต้น–กลางเดือนสิงหาคม 2025 ยาน SPHEREx ของ NASA สังเกต 3I/ATLAS ในช่วงที่มันยังอยู่บริเวณวงโคจรของดาวพฤหัส-ดาวอังคาร (ก่อน Perihelion แบบไกลมาก) โดยใช้สเปกโตรโฟโตเมทรีในช่วงความยาวคลื่นตั้งแต่ประมาณ 0.7~5 ไมครอน เพื่อวัดอัตราการผลิตก๊าซชนิดต่าง ๆ รอบนิวเคลียส
จากข้อมูลในครั้งนี้พบว่า 3I/ATLAS มีการปล่อยก๊าซ CO₂ ในอัตราสูงกว่าน้ำอย่างชัดเจน ทำให้คำนวณได้ว่าอัตราส่วน CO₂/H₂O อยู่ที่ประมาณ 7–8 ต่อ 1 ซึ่งสูงกว่าดาวหางในระบบสุริยะทั่วไป และเป็นหนึ่งในค่า CO₂/H₂O ที่สูงที่สุดที่เคยวัดได้สำหรับดาวหาง
ข้อมูลของ SPHEREx จึงยืนยันภาพรวมว่า 3I/ATLAS เป็นวัตถุต่างดาวที่มีส่วนผสมของน้ำแข็ง CO₂ มากเป็นพิเศษ เมื่อเทียบกับน้ำแข็ง H₂O ในบริเวณผิวหรือชั้นนอกของนิวเคลียส
🌠 ก.ค.–ก.ย. 2025 – Hubble และกล้องอื่นของ NASA ติดตามรูปร่างและความสว่าง
ประมาณเดือนกรกฎาคม 2025 กล้อง Hubble ได้ถ่ายภาพ 3I/ATLAS ขณะอยู่ห่างจากโลกหลายร้อยล้านไมล์ แสดงให้เห็นโครงสร้างของ coma และหางที่มีรายละเอียดมากขึ้น ขณะที่มันยังคงเคลื่อนที่เข้าใกล้ดวงอาทิตย์
ภาพเหล่านี้ช่วยให้กำหนดขนาดและสภาพผิวเบื้องต้นของนิวเคลียส และใช้ประกอบกับข้อมูลสเปกตรัมจาก SPHEREx เพื่อทำความเข้าใจลักษณะทางกายภาพและองค์ประกอบของดาวหางดวงนี้ในช่วงก่อน perihelion
☀️ ปลายปี 2025 – ESA ติดตามพฤติกรรมหลัง Perihelion และเป็นช่วงที่มันอยู่อีกฝั่งหลังดวงอาทิตย์ ซึ่งติดตามได้ยากจากโลก
เมื่อ 3I/ATLAS เคลื่อนผ่านด้านหลังดวงอาทิตย์และกลับมาปรากฏอีกครั้งในช่วงพฤศจิกายน–ธันวาคม 2025 ยานอวกาศ JUICE ของ ESA ที่กำลังอยู่ระหว่างเดินทางไปปฏิบัติภารกิจที่ดาวพฤหัส ก็ถูกเปิดปฏิบัติการฉุกเฉินในการสังเกตดาวหางดวงนี้ด้วย
แม้ว่า JUICE จะไม่ได้ถูกออกแบบมาเพื่อสังเกตดาวหางโดยตรง แต่ภาพและข้อมูลที่ได้จากเครื่องมือทางวิทยาศาสตร์ที่มันมีติดยานไป แสดงให้เห็นว่า หลังจากที่ 3I/ATLAS โผล่พ้นจากด้านหลังดวงอาทิตย์ มันยังคงมี coma ที่สว่างและมีการปลดปล่อยวัตถุออกมา ไม่ได้จางหายไปอย่างรวดเร็วเหมือนที่คาดไว้สำหรับวัตถุต่างดาวที่ผ่านเข้าใกล้ดวงอาทิตย์ครั้งแรก
การติดตามของ JUICE/ESA จึงชี้ให้เห็นว่า กิจกรรมบนดาวหางยังดำเนินต่อไปในช่วงหลัง Perihelion ทำให้มันเป็นเป้าหมายที่น่าสังเกตต่อเนื่องสำหรับกล้องภาคพื้นดินขนาดใหญ่
📡 7 ม.ค. 2026 – Subaru วัดสัดส่วน CO₂/H₂O หลังผ่านจุดใกล้ดวงอาทิตย์
วันที่ 7 มกราคม 2026 กล้องโทรทรรศน์ Subaru บนยอดเขา Maunakea ได้เล็งไปที่ 3I/ATLAS หลังจากที่มันผ่านจุดใกล้ดวงอาทิตย์ไปแล้ว และกำลังเคลื่อนตัวออกจากบริเวณชั้นในของระบบสุริยะ
ทีมวิจัยใช้การวัดสเปกตรัมเพื่อประเมินสัดส่วนของ CO₂ และ H₂O ของก๊าซบริเวณ coma อีกครั้ง ผลที่ได้คือ สัดส่วน CO₂/H₂O หลัง Perihelion ต่ำกว่า ค่าที่เคยวัดได้จาก SPHEREx เมื่อช่วงก่อน Perihelion อย่างชัดเจน นั่นหมายความว่าองค์ประกอบของก๊าซที่ออกมาจากนิวเคลียสของ 3I/ATLAS “เปลี่ยนไปตามเวลาและระยะห่างจากดวงอาทิตย์”
ทีม Subaru ได้เสนอคำอธิบายไว้ว่า ในช่วงก่อน Perihelion ชั้นผิวของนิวเคลียสที่มี CO₂ สูงอาจถูกทำให้ระเหิดออกไปก่อน พอมันเข้าใกล้ดวงอาทิตย์ จนถึงช่วงหลัง Perihelion ก๊าซที่ปล่อยออกมาเริ่มมาจากชั้นลึกด้านใน ที่มี H₂O สูงขึ้นเมื่อเทียบกับ CO₂ จึงทำให้อัตราส่วน CO₂/H₂O ลดลงเมื่อเวลาผ่านไปและอยู่ห่างจากดวงอาทิตย์ และแสดงให้เห็นว่า ชั้นในของนิวเคลียสอาจมีองค์ประกอบที่ต่างจากชั้นผิว และมันไม่ได้เป็นก้อนน้ำแข็งที่มีส่วนผสมสม่ำเสมอตลอดทั้งก้อน
📌 ดังนั้น ข่าวของ Subaru รอบล่าสุดจึงทำหน้าที่เชื่อมข้อมูลจากหลายภารกิจเข้าด้วยกัน โดยใช้ผลสังเกตการณ์ของตัวเองหลัง perihelion มาเปรียบเทียบกับผลจาก SPHEREx, Hubble ของ NASA และการติดตามจาก ESA ตามลำดับเวลา ช่วยให้เราเข้าใจไม่เพียงแค่ว่า 3I/ATLAS มีองค์ประกอบอย่างไร แต่ยังเห็นด้วยว่าองค์ประกอบเหล่านั้นเปลี่ยนไปอย่างไร ขณะที่ดาวหางต่างดาวดวงนี้เคลื่อนผ่านระบบสุริยะของเรา
📡 กล้องโทรทรรศน์ Subaru 💫
เป็น กล้องโทรทรรศน์แสง–อินฟราเรด ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางกระจกหลัก 8.2 เมตร ตั้งอยู่บนยอดเขา Maunakea เกาะฮาวาย สหรัฐอเมริกา ดำเนินงานโดยหอดูดาวดาราศาสตร์แห่งชาติญี่ปุ่น (NAOJ) เปิดใช้งานครั้งแรกช่วงปี 1999–2000
ภารกิจของ Subaru โดยรวมคือใช้ความสามารถมุมมองกว้างและความไวแสงสูง สำรวจโครงสร้างเอกภพ กาแล็กซีระยะไกล ดาวเคราะห์นอกระบบ รวมถึงวัตถุแปลก ๆ อย่าง 3I/ATLAS
ชื่อ “Subaru” เป็นชื่อภาษาญี่ปุ่น หมายถึง กระจุกดาวลูกไก่ (Pleiades) โดยชาวญี่ปุ่นร่วมกันตั้งชื่อและเสนอชื่อมา จนสุดท้ายเลือกชื่อ “Subaru” นั่นเอง
Full sky of northern stars over the Subaru Telescope enclosure(Photo by Hideaki Fujiwara, Credit: NAOJ
cr.
#3IATLAS #3IATLASTH
#Subaru #NAOJ #NASA #ESA
#InterstellarObject
โฆษณา