23 เม.ย. เวลา 15:46 • ประวัติศาสตร์

กำเนิดวัดพม่าในลำปาง

ความรุ่งเรืองของกิจการค้าไม้ใน จ.ลำปาง อยู่ในช่วงปี 2427-2445 และสิ้นสุดปี 2482
ช่วงรุ่งเรืองทำให้ฐานะทางเศรษฐกิจของชาวพม่าที่เข้ามาค้าไม้ใน จ.ลำปาง ดีขึ้น บางคนกลายเป็นคหบดีขึ้นมาเพราะได้คุมงานรับไม้ต่อจากนายฝรั่ง
ซึ่งระยะเวลาราวๆ 40 กว่าปีที่รุ่งเรืองนี้เอง คือจุดกำเนิดของการสร้างวัดสถาปัตยกรรมพม่าไว้ในลำปางหลายแห่ง บ้างว่ามี 31 วัด บ้างก็ว่ามีมากกว่า 40 วัด
LampangTimes รวบรวมวัดที่ถูกสร้างขึ้นในช่วงปี 2424 -2470 ซึ่งเป็นถือว่าเป็นเวลาที่พุทธศาสนาใน จ.ลำปาง ฝังรากลึกและแผ่กิ่งก้านสาขามากที่สุด ดังนี้
วัดม่อนจำศีล 2424
วัดทับหมาก 2427
วัดป่าดัวะ 2430
วัดเกาะวาลุการาม 2430
วัดศรีชุม 2433
วัดป่าฝาง (วัดศาสนโชติการาม) 2435
วัดท่ามะโอ 2437
วัดม่อนธาตุ 2440
วัดท่าขัว 2440
วัดไชยมงคล หรือ วัดจองคา 2441
วัดม่อนปู่ยักษ์ (วัดม่อนสัณฐาน) 2442
วัดนาก่วมเหนือ 2445
วัดศรีรองเมือง 2447
วัดบ้านฮ่อง 2448
วัดสันปินไชย 2449
วัดศรีเกิด2450
วัดนาก่วมใต้ 2450
วัดบ้านแลง 2450
วัดปงอ้อม 2450
วัดกาศเมฆ 2450
วัดช้างเผือก 2450
วัดศรีบุญโยง 2451
วัดแม่ต๋ำ 2452
วัดศรีภูมิมา 2453
วัดป่าเหียง 2455
วัดฝายน้อย 2456
วัดเขาแก้ว 2458
วัดสำเภา 2459
วัดสบตุ๋ย 2460
วัดพระเจดีย์ซาวหลัง 2461
วัดโทกหัวช้าง 2465
วัดม่อนคีรีชัย 2467
วัดศรีดอนชัย 2467
วัดป่ารวก 2470
วัดป่าขาม 2470
วัดมิ่งเมืองมูล 2470
ซึ่งแอดมินเพิ่งทราบด้วยว่าวัดศรีชุมเคยเป็นวัดท้องถิ่นเดิมก่อนที่คหบดีชาวพม่าจะมาบูรณะให้เป็นศิลปะพม่าจนกลายเป็นวัดพม่าที่ใหญ่ที่สุดในไทย
โดยหลักการสร้างวัดของของชาวพม่าในขณะนั้นเพื่อยึดเหนี่ยวจิตใจและเป็นศูนย์กลางในการติดต่อในกลุ่มของตนโดยสร้างตามแบบแผนศิลปกรรมของช่างชาวพม่า ไทใหญ่ทั้งหมด
รศ.ดร.ชาญคณิต อาวรณ์ คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์และศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยพะเยา เคยศึกษากลุ่มชาติพันธุ์ที่เข้ามาอุปถัมภ์ศาสนสถาน โดยจำแนกได้ 3 กลุ่ม ได้แก่
กลุ่มตองสู้ - วัดป่ารวก วัดม่อนปู่ยักษ์ โดยพ่อเฒ่านันตาน้อย พ่อเฒ่านันตาไก่ ,วัดศรีรองเมือง โดยจองตะก่าวารินต๊ะ แม่จองตะก่าจันทร์แก้ว จองตะก่าส่างโต แม่จองตะก่าจันทร์ฟอง
กลุ่มพม่า - วัดป่าฝาง วัดประจำตระกูลสุวรรณอัตถ์ (ทายาทหม่องโง่ยซิน) ,วัดจองคา วัดศรีชุม โดยจองตะก่าอูโย พ่อเลี้ยงหม่องยีและแม่เลี้ยงป้อม ตระกูลบริบูรณ์
กลุ่มไทใหญ่ -วัดจองคำ วัดม่อนจำศีล ตระกูลมณีนันทน์ รัตนคำมล เป็นต้
ข้อมูลอ้างอิง
สำหรับวัดพม่าที่แอดมินชอบมากที่สุดคือ วัดศรีรองเมือง ชื่อเดิมคือ “วัดศรีสองเมือง” ซึ่งมีศิลปสถาปัตยกรรมรูปแบบไทใหญ่ ตอนนี้กำลังศึกษาหาข้อมูลวัดนี้อยู่เนื่องจากแอดมินมีเพื่อนมัธยมปลายนามสกุลศรีสองเมือง
จะเห็นได้ว่า “กลุ่มวัดศิลปะพม่า” ใน จ.ลำปาง ไม่ได้มีแค่ 7-9 วัดเท่านั้น แต่เป็นกลุ่มสถาปัตยกรรมที่สามารถผลักดันให้เกิดการท่องเที่ยวในชุมชนอย่างยั่งยืนต่อไปได้
ซึ่งหากมีนักวิชาการศึกษาศิลปะแยกเอกลักษณ์สถาปัตยกรรมได้ชัดเจนก็จะช่วยได้มากเลยทีเดียว
โฆษณา