Blockdit Logo (Mobile)
Bnomics
ยืนยันแล้ว
•
28 เม.ย. เวลา 03:35 • ธุรกิจ

📝 การใช้สิทธิ FTA ฟื้นตัว แต่ยัง “กระจุก” ไม่กระจายทั้งระบบ

Key Takeaways
• การนำเข้าที่ใช้สิทธิพิเศษ FTA ของไทยเพิ่มขึ้นต่อเนื่อง แต่สัดส่วนการใช้สิทธิต่อมูลค่านำเข้ารวมกลับลดลง
• แรงขับเคลื่อนหลักมาจากสินค้าอุตสาหกรรม โดยเฉพาะ เหล็กโครงสร้าง รถยนต์นั่ง และอุปกรณ์ควบคุมไฟฟ้า
• การใช้สิทธิสินค้าเกษตรหลายรายการหดตัว โดยเฉพาะข้าวโพดเลี้ยงสัตว์และมันสำปะหลัง
• จีนยังเป็นคู่ค้าหลักโดยมีสัดส่วนกว่าครึ่งของการใช้สิทธิทั้งหมด
• การฟื้นตัวเป็นแบบเฉพาะจุด มากกว่าการขยายตัวในวงกว้าง
ตัวเลขการใช้สิทธิ FTA ของไทยในเดือนกุมภาพันธ์ 2569 ดูดีขึ้นในเชิงมูลค่า แต่ภายใต้ตัวเลขที่ดีขึ้น การใช้สิทธิยังไม่ได้กระจายตัวในวงกว้าง
1️⃣ มูลค่าการใช้สิทธิเพิ่มขึ้น แต่การใช้สิทธิยังไม่กว้างขึ้น
การนำเข้าที่ใช้สิทธิพิเศษ FTA ของไทยในเดือนกุมภาพันธ์ 2569 อยู่ที่ 1.53 แสนล้านบาท เพิ่มขึ้น 5.4% YoY แต่ในอีกด้านหนึ่ง สัดส่วนการใช้สิทธิต่อมูลค่านำเข้ารวมกลับลดลงเหลือ 15.1% จาก 17.2% ในปีก่อน
ภาพนี้สะท้อนว่า FTA ยังไม่ได้ถูกใช้ในวงกว้างเท่าที่ควร และการเติบโตครั้งนี้ไม่ได้มาจากการขยายฐานผู้ใช้สิทธิ แต่ยังพึ่งพาสินค้าบางกลุ่มเป็นหลัก ไทยจึงยังมีช่องว่างในการใช้ประโยชน์จาก FTA อีกมาก โดยเฉพาะในกลุ่มผู้ประกอบการรายกลางและรายย่อย ที่อาจยังเข้าถึงข้อมูล ขั้นตอน หรือเงื่อนไขการใช้สิทธิได้ไม่เต็มที่
2️⃣ สินค้าอุตสาหกรรม คือแรงขับเคลื่อนหลัก
การฟื้นตัวนี้กระจุกอยู่ในสินค้าไม่กี่กลุ่มโดยสินค้าอุตสาหกรรมเป็นตัวขับเคลื่อนหลัก โดยเฉพาะเหล็กโครงสร้าง รถยนต์นั่ง และอุปกรณ์ควบคุมไฟฟ้า สะท้อนว่า การใช้สิทธิ FTA ยังถูกขับเคลื่อนโดยสินค้าที่เชื่อมโยงกับการลงทุน การผลิต และห่วงโซ่อุตสาหกรรม มากกว่าการฟื้นพร้อมกันในหลายหมวดสินค้า
นั่นหมายความว่า หากภาคการผลิตหรือการลงทุนเริ่มชะลอลง การใช้สิทธิ FTA ก็อาจอ่อนแรงลงตามไปด้วย
3️⃣ ภาคเกษตรยังเป็นจุดอ่อน
ในทางกลับกัน การใช้สิทธิในสินค้าเกษตรลดลง โดยเฉพาะ ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ และมันสำปะหลัง ที่ลดลง 77.7% และ 58.2%ตามลำดับ ซึ่งทำให้การใช้สิทธิในภาคเกษตรไม่เพียงลดลง แต่ยังสะท้อนการปรับโครงสร้างการค้าบางส่วนในภูมิภาคด้วย โดยเฉพาะการนำเข้าจากประเทศเพื่อนบ้านที่ลดลง
ผลลัพธ์คือ แม้สินค้าอุตสาหกรรมบางกลุ่มจะเติบโตได้ดี แต่ก็ยังไม่มากพอที่จะทำให้การใช้สิทธิ FTA ฟื้นตัวได้อย่างทั่วถึง
4️⃣ ไทยยังพึ่งพาคู่ค้าหลักไม่กี่ประเทศ
โครงสร้างการใช้สิทธิยังพึ่งพาคู่ค้าหลักไม่กี่ประเทศ โดย 🇨🇳 จีนครองสัดส่วน 53.1% 🇯🇵 ญี่ปุ่น 14.0% และ 🇻🇳 เวียดนาม 5.8% การกระจุกตัวในลักษณะนี้ช่วยให้มูลค่าการค้าเติบโตได้ในบางช่วง แต่ก็ทำให้ไทยเสี่ยงมากขึ้น หากเกิดความผันผวนด้านราคา มาตรการการค้า หรือการสะดุดของห่วงโซ่อุปทานในประเทศคู่ค้าหลักเหล่านี้
🧐 สิ่งที่ข้อมูลรอบนี้สะท้อน จึงไม่ใช่ว่าแค่ไทยใช้สิทธิ FTA มากขึ้น แต่คือการใช้สิทธินั้นยังขึ้นอยู่กับสินค้าไม่กี่กลุ่ม และประเทศไม่กี่รายเป็นสำคัญ
ดังนั้น ต่อให้มูลค่าการค้าเพิ่มขึ้น แต่ถ้าฐานการใช้สิทธิยังไม่กว้างขึ้น การฟื้นตัวก็อาจมีขอบเขตจำกัด และมีความเสี่ยงจากปัจจัยภายนอกมากกว่าที่ตัวเลขรวมบอกไว้
เรื่องและภาพ: ธนโชติ นนทกะตระกูล Economist, Bnomics
════════════════
Making Economics Easy for Everyone
เปลี่ยนเรื่องเศรษฐกิจให้เป็นเรื่องง่ายสำหรับทุกคน
════════════════
#FTA #สิทธิ #รถยนต์ #จีน #นำเข้า #ธนาคารกรุงเทพ #Bnomics #BBL #BangkokBank
โฆษณา