ตอนที่ 357 สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช : เจ้าฟ้าจุ้ยกับคณะบาทหลวง
ในปี พ.ศ. 2322 บันทึกของคณะบาทหลวงฝรั่งเศส กล่าวถึงมิตรภาพระหว่างสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้ากรมขุนอินทรพิทักษ์ (เจ้าฟ้าจุ้ย) พระราชโอรสพระองค์ใหญ่ในสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชกับคณะบาทหลวงในสมัยกรุงธนบุรี ดังปรากฏใน "จดหมายมองซิเออร์คูเด ถึงผู้อำนวยการคณะต่างประเทศ" เอาไว้ว่า
"ข้าพเจ้ากลับมาจากเยี่ยมหมู่บ้านลาว ได้พบกับพระราชโอรสองค์ใหญ่ของพระเจ้าแผ่นดิน พระราชโอรสจึงเชื้อเชิญให้ข้าพเจ้าไปเฝ้าที่ศาลากลางทางแห่ง 1 ได้รับสั่งกับข้าพเจ้าอย่างเปนกันเอง และเมื่อได้เฝ้าอยู่สักครู่ 1 ข้าพเจ้าได้ทูลลากลับบ้านเพราะเปนเวลาเย็นมากแล้ว" (1 : 305)
ต่อมาในปีเดียวกัน เจ้าฟ้ากรมขุนอินทรพิทักษ์ได้เป็นผู้แจกเบี้ยหวัดแก่ทหารเข้ารีตที่นับถือศาสนาคริสต์ ดังปรากฏใน "จดหมายของสังฆราชเลอบอง ค.ศ. 1779" เอาไว้ว่า
"พระเจ้าตากจึงได้รับสั่งให้พระมหาอุปราช ผู้เปนพระราชโอรสองค์ใหญ่ เปนพระธุระในการจ่ายเบี้ยหวัดให้แก่พวกทหารเข้ารีดในเวลาที่เสด็จออกขุนนาง" (1 : 308)
จากนั้นช่วงเดือนกรกฎาคม - พฤศจิกายน พ.ศ. 2323 สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชทรงไม่พอพระทัยที่คณะบาทหลวงสั่งห้ามผู้เข้ารีตมาช่วยงานราชการ จึงทรงให้ขับออกนอกราชอาณาจักร แม้เจ้าฟ้ากรมขุนอินทรพิทักษ์จะทรงช่วยเจรจาให้ยอมโอนอ่อนตามกฎหมายบ้านเมือง แต่ทางคณะบาทหลวงก็เลือกที่จะปฏิเสธ ดังปรากฏในหลักฐานที่กล่าวไปแล้วว่า
"พระมหาอุปราชจึงได้รับสั่งว่าพระเจ้ากรุงสยามกริ้วพวกเรา เพราะเราคอยห้ามพวกเข้ารีดไม่ให้มาช่วยในงารพิธีต่างๆ ของสาสนาไทย ถ้าพวกเข้ารีดคนใดมาช่วยในงารของไทย พวกบาดหลวงก็คอยข่มเหงอยู่เสมอ ถ้าเราจะยอมสัญญาว่าต่อไปจะไม่รังแกข่มเหงพวกเจ้ารีดในข้อนี้แล้ว พระเจ้ากรุงสยามก็จะทรงโปรดให้เราอยู่เปนสุขต่อไปได้ ข้าพเจ้าจึงทูลตอบกลับว่า ข้าของพระเปนเจ้าที่แท้จะสัญญาเช่นนี้ไม่ได้ และเราคงจะสั่งสอนพวกเข้ารีดดังที่เราเคยได้สอนมาแล้ว เพราะเราเคยได้สอนอย่างนี้ตั้งแต่แรกได้เข้ามาอยู่ในเมืองไทยแล้ว" (1 : 312)
ต่อมาเจ้าฟ้ากรมขุนอินทรพิทักษ์ทรงเข้าไปกราบทูลขอพระกรุณาให้ยกเลิกคำสั่งขับคณะบาทหลวงออกจากราชอาณาจักร แต่ไม่เป็นผลสำเร็จ ดังปรากฏในหลักฐานที่กล่าวไปแล้วว่า
"พระมหาอุปราชก็ทรงกรุณาต่อพวกเราอยู่บ้าง แต่จะไปกราบทูลพระเจ้าแผ่นดินอย่างไรๆ ก็หาสำเร็จไม่่" (1 : 312)
มิตรภาพระหว่างเจ้าฟ้ากรมขุนอินทรพิทักษ์ (เจ้าฟ้าจุ้ย) กับคณะบาทหลวงฝรั่งเศส จึงไม่ใช่เพียงเรื่องของศาสนาหรือการเมือง แต่คือสายสัมพันธ์แห่งความปรารถนาดีที่ทรงมีให้กันอย่างมั่นคง แม้ในยามที่สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชทรงมีพระราชวินิจฉัยอย่างเด็ดขาดเพื่อความเป็นระเบียบเรียบร้อยของบ้านเมืองนั้นเอง
บรรณานุกรม
(1) จันทนุมาศ, พัน. พระราชพงศาวดารกรุงธนบุรี ฉบับพันจันทนุมาศ (เจิม) จดหมายรายวันทัพ อภินิหารบรรพบุรุษ และเอกสารอื่น. พิมพ์ครั้งที่ 2. นนทบุรี : ศรีปัญญา, 2562
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
