📚 7 จิตวิทยาการลงทุน (The Psychology of Investing)
จากหนังสือ The Psychology of Investing โดย John R. Nofsinger
แปลไทยโดย พิริยะ พาณิชย์ชะวงศ์
หนังสือเล่มนี้ช่วยให้เราเข้าใจว่า
“การลงทุน” ไม่ได้ขับเคลื่อนด้วยเหตุผลเพียงอย่างเดียว
แต่ “อารมณ์ ความกลัว ความโลภ และอคติ”
ล้วนมีผลต่อการตัดสินใจของนักลงทุนแทบทุกคน
หลายครั้ง สิ่งที่ทำให้ผลตอบแทนแย่
ไม่ใช่เพราะเราไม่รู้ข้อมูล
แต่เพราะ “สมองของเราเอง” กำลังหลอกเราอยู่
1️⃣ Overconfidence — มั่นใจในตัวเองมากเกินไป
เมื่อเราลงทุนแล้วได้กำไร
เรามักคิดว่าเป็นเพราะ “เราเก่ง”
แต่เวลาขาดทุน
มักโทษตลาด โทษดวง หรือโทษปัจจัยภายนอก
ยิ่งกำไรบ่อย
ยิ่งทำให้มั่นใจเกินจริง
จนประเมินความเสี่ยงต่ำเกินไป
ผลที่ตามมา เช่น
• ลงทุนหนักเกินไป
• กระจายความเสี่ยงน้อย
• ซื้อขายบ่อยเกินจำเป็น (Overtrading)
• คิดว่าตัวเองควบคุมตลาดได้
ตัวอย่าง:
ช่วงตลาดขาขึ้น คนส่วนใหญ่ทำกำไรได้ง่าย
จึงเริ่มคิดว่าตัวเอง “มองหุ้นแม่น”
แล้วค่อย ๆ เพิ่มความเสี่ยงโดยไม่รู้ตัว
2️⃣ Disposition Effect — รีบขายกำไร แต่ถือขาดทุนนานเกินไป
คนเรามัก “ดีใจ” เวลามีกำไร
และ “เจ็บปวด” เวลาขาดทุน
นักจิตวิทยาพบว่า
ความเจ็บจากการขาดทุน
มักรุนแรงกว่าความสุขจากกำไรในระดับใกล้กัน
จึงทำให้นักลงทุน:
• รีบขายหุ้นที่กำไรเร็วเกินไป
เพื่อรักษาความรู้สึกว่า “เราตัดสินใจถูก”
แต่กลับ
• ถือหุ้นขาดทุนนานเกินไป
เพราะไม่อยากยอมรับว่า “เราคิดผิด”
คำพูดที่ได้ยินบ่อยคือ
“ยังไม่ขาย ก็ยังไม่ขาดทุน”
วิธีรับมือ:
• วางแผนก่อนลงทุนว่าจะขายเมื่อใด
• กำหนดจุดตัดขาดทุนและเป้าหมายกำไรให้ชัด
• ใช้วินัยมากกว่าใช้อารมณ์
3️⃣ Mental Accounting — บัญชีในใจ
สมองของเรามักแยกเงินเป็น “คนละก้อน”
เหมือนเปิดแฟ้มใหม่ทุกครั้งที่ลงทุน
จนบางครั้งมองแต่หุ้นรายตัว
แต่ลืมมอง “ภาพรวมทั้งพอร์ต”
ตัวอย่าง:
ซื้อหุ้นหลายตัวก็จริง
แต่ทั้งหมดอยู่ในธุรกิจเดียวกัน
แม้ดูเหมือนกระจายลงทุน
แต่จริง ๆ ความเสี่ยงอาจกระจุกตัวสูงมาก
หากอุตสาหกรรมนั้นมีปัญหา
พอร์ตอาจเสียหายพร้อมกันทั้งหมด
ดังนั้น เวลาลงทุนเพิ่ม
ควรมองด้วยว่า
สินทรัพย์ใหม่มีผลต่อ “พอร์ตโดยรวม” อย่างไร
4️⃣ House Money Effect — กล้าเสี่ยงมากขึ้นเมื่อได้กำไร
เมื่อได้กำไรจากการลงทุน
หลายคนจะเริ่มรู้สึกว่า
“นี่คือเงินกำไร”
หรือ “เงินฟรี”
จึงกล้าเอาไปเสี่ยงมากขึ้น
กับสิ่งที่ปกติอาจไม่กล้าลงทุน
เช่น:
ลงทุน 100,000 บาท
กำไรเพิ่มเป็น 150,000 บาท
แล้วนำกำไร 50,000 บาท
ไปลงทุนในหุ้นเสี่ยงสูง
เพราะรู้สึกว่า
“เสียก็ไม่เป็นไร เพราะไม่ใช่เงินต้น”
ทั้งที่จริงแล้ว
เงินทุกบาทยังเป็น “เงินของเรา” เหมือนเดิม
5️⃣ Snake Bite Effect — กลัวการลงทุน เพราะเคยเจ็บหนัก
คนที่เคยขาดทุนรุนแรง
มักเกิดความกลัวฝังใจ
เหมือนคนเคยโดนงูกัด
จึงระแวงไปหมดแม้เจอเชือก
ผลคือ:
• ไม่กล้ากลับมาลงทุนอีก
• ถือเงินสดมากเกินไป
• ระวังตัวจนพลาดโอกาสระยะยาว
แม้ความระมัดระวังเป็นเรื่องดี
แต่ความกลัวมากเกินไป
ก็อาจทำให้เงินหยุดเติบโตได้เช่นกัน
6️⃣ Herding — ทำตามคนหมู่มาก
เมื่อเห็นคนจำนวนมากซื้อหุ้นตัวหนึ่ง
เรามักรู้สึกอยากซื้อ “ตาม”
เพราะกลัวตกขบวน
หรือคิดว่า
“คนอื่นอาจรู้อะไรที่เราไม่รู้”
พฤติกรรมนี้ทำให้เกิด:
• การเก็งกำไรตามกระแส
• ราคาหุ้นพุ่งเกินพื้นฐาน
• หรือร่วงแรงเมื่อคนแห่ขายพร้อมกัน
สุดท้าย นักลงทุนจำนวนมาก
อาจขาดทุนเพราะ “ตามอารมณ์ตลาด”
แทนที่จะวิเคราะห์ด้วยตัวเอง
7️⃣ Representativeness & Familiarity Bias — ตัดสินจากภาพจำ และสิ่งที่คุ้นเคย
🧠 Representativeness
คือการใช้ “ภาพจำ” หรือผลลัพธ์ช่วงสั้น ๆ
มาตัดสินอนาคต
เช่น:
• หุ้นโตแรง 2 ปี → คิดว่าจะโตตลอด
• หุ้นที่เคยกำไรดี → คิดว่าจะดีเสมอ
ทั้งที่ความจริง
ธุรกิจและตลาดเปลี่ยนแปลงได้ตลอดเวลา
🧠 Familiarity Bias
คนเรามักรู้สึกสบายใจ
กับสิ่งที่ “คุ้นเคย”
จึงมักลงทุนในสิ่งที่รู้จักอยู่แล้ว เช่น
• หุ้นไทยเท่านั้น
• บริษัทที่ตัวเองทำงานอยู่
• แบรนด์ที่ใช้ประจำ
แม้อาจทำให้รู้สึกปลอดภัย
แต่บางครั้งกลับทำให้ “กระจายความเสี่ยงน้อยเกินไป”
🔎 สรุป
อคติเหล่านี้เกิดขึ้นกับนักลงทุนไม่ว่าจะมือใหม่หรือมืออาชีพ
เพราะสุดท้ายแล้ว
“การลงทุนคือเรื่องของมนุษย์”
.
ที่เต็มไปด้วยอารมณ์ ความกลัว ความโลภ
และการตัดสินใจที่ไม่ได้มีเหตุผลสมบูรณ์แบบเสมอไป
การรู้ทัน “จิตวิทยาของตัวเอง”
จึงอาจสำคัญพอ ๆ กับการอ่านงบการเงิน
หรือการวิเคราะห์หุ้นเลยทีเดียว
#หมอยุ่งอยากมีเวลา #จิตวิทยาการลงทุน #ลงทุนแบบมีสติ #เข้าใจตัวเองก่อนเข้าใจตลาด
- 3
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
