ระดับชั้น-ฐานันดร “พระอารามหลวง”
พลันที่ #วัดพระธาตุลำปางหลวง ได้รับการโปรดเกล้าฯ ให้เป็น #พระอารามหลวงชั้นตรีชนิดสามัญ เรื่องที่แอดมินคิดว่าน่าสนใจอยากให้ชาวลำปางอ่านเป็นความรู้คือ ลำดับชั้น #พระอารามหลวง ที่แบ่งเป็น 3 ชั้น คือ ชั้นเอก ชั้นโท และชั้นตรี
การจัดลำดับชั้นของพระอารามหลวง เริ่มในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6 พ.ศ. 2458 ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดระเบียบแบ่งชั้นพระอารามหลวงออกเป็น 3 ชั้น แต่ละชั้นยังแยกได้อีกหลายระดับ ด้วยการใช้สร้อยมาต่อท้ายชื่อวัด
LampangTimes สรุปเรื่อง #พระอารามหลวงมาให้เข้าใจง่ายๆ ดังนี้ครับ
1. #พระอารามหลวงชั้นเอก
ไม่ใช่ทุกวัดจะเป็นพระอารามหลวงชั้นเอกกันได้ คุณสมบัติหลักๆคือต้องเป็นพระอารามที่พระมหากษัตริย์ สมเด็จพระราชินี สมเด็จพระยุพราชทรงสร้างหรือปฏิสังขรณ์เป็นการส่วนพระองค์ โดยมีสิ่งปลูกสร้างขนาดใหญ่โตสมพระเกียรติ ต้องเป็นวัดที่มีเจดียสถานบรรจุพระบรมอัฐิ หรือเป็นวัดที่มีเกียรติสูง
ในขณะที่ระเบียบพระอารามหลวง ยังระบุสมณศักดิ์ของเจ้าอาวาส ว่า พระอารามหลวงในกรุงเทพชั้นเอก ต้องมีเจ้าอาวาสเป็นพระราชาคณะผู้ใหญ่ (ตั้งแต่ชั้นราชขึ้นไป)
พระอารามหลวงชั้นเอกแบ่งตามฐานันดรศักดิ์ ได้แก่ “พระอารามหลวงชั้นเอกพิเศษ” พระอารามหลวงชนิดนี้ สร้อยต่อท้ายชื่อวัดคือ #ราชวรมหาวิหาร
ในไทยมีพระอารามหลวงชั้นเอกพิเศษเพียง 6 วัดเท่านั้น
โดยพระอารามหลวงชั้นเอกอีก 2 ชนิดได้แก่ #ราชวรวิหาร กับ #วรมหาวิหาร
#ราชวรวิหาร หมายถึง พระอารามที่พระมหากษัตริย์ สมเด็จพระราชินี สมเด็จพระยุพราชทรงสร้างหรือปฏิสังขรณ์เป็นการส่วนพระองค์
#วรมหาวิหาร หมายถึง พระอารามในลักษณะเดียวกับชนิดราชวรวิหาร แต่มีความสำคัญน้อยกว่าและทรงสร้างหรือปฏิสังขรณ์แล้วพระราชเกียรติแก่ผู้อื่น
2. #พระอารามหลวงชั้นโท ได้แก่ วัดที่มีเจดียสถานสำคัญ มี 4 ชนิด คือ
· ชนิดราชวรมหาวิหาร
· ชนิดราชวรวิหาร
· ชนิดวรมหาวิหาร
· ชนิดวรวิหาร
พระอารามหลวงชั้นโท เจ้าอาวาสต้องเป็นพระราชาคณะชั้นสามัญขึ้นไป
3. #พระอารามหลวงชั้นตรี ได้แก่ วัดประจำหัวเมือง หรือวัดที่มีความสำคัญชั้นรอง มี 3 ชนิด คือ
· ชนิดราชวรวิหาร
· ชนิดวรวิหาร
· ชนิดสามัญ (ไม่มีสร้อยนามต่อท้าย โดยส่วนใหญ่จะต่อท้ายว่า พระอารามหลวง)
#วรวิหาร หมายถึง พระอารามที่พระมหากษัตริย์ สมเด็จพระราชินี สมเด็จพระยุพราชทรงสร้างหรือปฏิสังขรณ์พระราชทานเป็นเกียรติแก่ผู้ต่ำศักดิ์ลงมา อาจเป็นวัดที่ประชาชนสร้างหรือปฏิสังขรณ์ และทรงรับไว้เป็นพระอารามหลวงและยกเป็นเกียรติยศ
วัดราษฎร์สามารถยกฐานะเป็นพระอารามหลวงได้ โดยมีข้อกำหนดพิเศษในการพิจารณาเป็นพระอารามหลวง ได้แก่
เป็นวัดที่มีถาวรวัตถุ และปูชนียวัตถุ มีกิจกรรมเป็นประโยชน์ต่อสาธารณชน มีความสำคัญทางประวัติศาสตร์
เป็นวัดที่หน่วยงานราชการประกอบพิธีกรรมเป็นประจำ ต้องมีอายุ 50 ปี ขึ้นไป มีพระภิกษุอยู่จำพรรษาตั้งแต่ 20 รูปขึ้นไป ติดต่อกัน 5 ปี จนถึงปีปัจจุบัน มีการจัดการศึกษาแผนกธรรมและบาลีและแสดงสถิติผลการจัดการศึกษาย้อนหลัง 5 ปี
มีการจัดระบบภายในวัดให้เป็นระเบียบเรียบร้อย มีการศึกษาและเผยแผ่พุทธศาสนาที่เป็นหลักฐาน
โดยพระอารามหลวงชั้นตรี เจ้าอาวาสต้องเป็นพระครูชั้นสูงขึ้นไป
ส่วนพระอารามหลวงหัวเมือง ชั้นเอกมีเจ้าอาวาสเป็นพระราชาคณะชั้นสามัญขึ้นไป ,ชั้นโทมีเจ้าอาวาสเป็นพระครูชั้นสูงขึ้นไป และชั้นตรีมีเจ้าอาวาสเป็นพระครูชั้นต่ำขึ้นไป
#พระอารามหลวงชั้นเอกพิเศษ
จากที่กล่าวไว้ข้างต้นแล้วว่าพระอารามหลวงชั้นเอกพิเศษในประเทศไทย มีเพียง 6 วัดเท่านั้น วัดที่ได้ฐานันดรศักดิ์เป็นวัดแรกคือ #วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม ราชวรมหาวิหาร
อีก 5 พระอารามหลวงชั้นเอกพิเศษ ได้แก่ วัดมหาธาตุยุวราชรังสฤษฎิ์ ราชวรมหาวิหาร , วัดสุทัศนเทพวราราม ราชวรมหาวิหาร ,วัดอรุณราชวราราม ราชวรมหาวิหาร ,วัดพระพุทธบาท ราชวรมหาวิหาร ( จ.สระบุรี) และ วัดพระปฐมเจดีย์ ราชวรมหาวิหาร (จ.นครปฐม)
พระอารามหลวงชั้นเอก #ชนิดวรมหาวิหาร ในภาคเหนือมี 3 วัดคือ วัดพระสิงห์ วรมหาวิหาร จ.เชียงใหม่ , วัดพระธาตุหริภุญชัย วรมหาวิหาร จ.ลำพูน และ วัดพระศรีรัตนมหาธาตุ วรมหาวิหาร จ.พิษณุโลก
ในขณะที่พระอารามหลวงชั้นโท ในภาคเหนือคือ วัดพระธาตุดอยสุเทพ ราชวรวิหาร จ.เชียงใหม่
พระอารามหลวงชั้นตรี ชนิดวรวิหาร ภาคเหนือมี 4 วัด ได้แก่ วัดพระธาตุศรีจอมทอง จ.เชียงใหม่ ,วัดเจดีย์หลวง จ.เชียงใหม่ ,วัดพระธาตุช้างค้ำ จ.น่าน และ วัดพระบาทมิ่งเมือง จ.แพร่
โดยพระอารามหลวงชั้นตรี ชนิดสามัญ ใน จ.ลำปาง มี 5 วัด ดังนี้
วัดพระแก้วดอนเต้าสุชาดาราม ,วัดพระเจดีย์ซาวหลัง ,วัดบุญวาทย์วิหาร ,วัดจองคำ อ.งาว และล่าสุดคือวัดพระธาตุลำปางหลวง อ.เกาะคา
แล้วพระอารามหลวงชั้นตรี ชนิดสามัญ ทั้ง 5 วัดใน จ.ลำปาง สามารถอัพเลเวลขึ้นไปชนิดวรวิหารได้หรือไม่ คำตอบก็คือได้…ถ้าคุณสมบัติ “เจ้าอาวาส” เป็นพระครูชั้นสูงขึ้นไป แล้วพระราชวงศ์ทรงรับไว้ยกเป็นเกียรติยศ
บางกรณีที่พระราชาคณะชั้นสามัญเป็นเจ้าอาวาส แต่ครองวัดราษฎร์ไม่ได้ครองพระอารามหลวง ก็ไม่สามารถได้รับการโปรดเกล้าฯ วัดนั้นให้ยกระดับเป็นพระอารามหลวงชั้นตรีชนิดวรวิหารได้
นี่คือฐานันดรศักดิ์และการแบ่งระดับชั้นของวัดในประเทศไทย ซึ่งน่าจะเป็นประเทศเดียวในโลกที่แยกชั้นและชนิดให้กับวัดพระอารามหลวงได้ละเอียดขนาดนี้
#พระอารามหลวงในลำปาง
#LampangTimes
#พระอารามหลวงชั้นตรีชนิดสามัญ
#วัดพระธาตุลำปางหลวงพระอารามหลวง
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
