22 พ.ค. เวลา 02:02 • หุ้น & เศรษฐกิจ

วงล้อข้ามโขง: เมื่อ ‘ความหวัง’ ไม่เคยมีพรมแดน

มีใครเป็นเหมือนผมไหมครับ? ยุคนี้เวลาอยากลุ้นเสี่ยงโชคทีไร เราไม่ได้นั่งรอกันแค่ยาวๆ ทุกวันที่ 1 กับวันที่ 16 อีกต่อไปแล้ว เพราะเดี๋ยวนี้ทุกเย็นหลังเลิกงาน พอเปิดดูหน้าจอมือถือหรือเลื่อนฟีดโซเชียล สิ่งที่วิ่งผ่านตาผมบ่อยมากคือการแชร์เลขเด็ดและผลรางวัลของสลากพัฒนา หรือที่พวกเราเรียกกันติดปากว่า "หวยลาว" ซึ่งกลายมาเป็นส่วนหนึ่งของวิถีชีวิตคอหวยบ้านเราแบบกลมกลืนสุดๆ จนผมอดไม่ได้ที่จะลองมานั่งแกะรอยดูว่าเจ้าสิ่งนี้เดินทางมาไกลขนาดนี้ได้ยังไง
ถ้าเอาข้อมูลจริงๆ ที่ผมไปค้นมา สลากพัฒนาเนี่ยเขาดำเนินการโดยรัฐวิสาหกิจหวยพัฒนา ภายใต้การดูแลของกระทรวงการเงิน สปป.ลาว เลยนะครับ จุดประสงค์ของเขาก็ชัดเจนคือทำเพื่อระดมทุนไปพัฒนาประเทศของเขา แต่สิ่งที่ผมทึ่งคือการปรับตัวเข้าสู่ยุคดิจิทัล
เพราะจากแต่ก่อนที่ออกสัปดาห์ละไม่กี่วัน ล่าสุดเขาปรับโฉมใหม่ออกรางวัลถี่ถึง 5 วันต่อสัปดาห์ คือตั้งแต่วันจันทร์ถึงวันศุกร์ ช่วงทุ่มครึ่งถึงสองทุ่มครึ่งเลยครับ แถมรูปแบบที่คนไทยเอามาเล่นกัน ก็ถูกดัดแปลงจากรางวัลเลข 6 ตัว หรือพวกตำราฝันสัตว์ของฝั่งลาว ให้กลายมาเป็นเลขท้าย 2 ตัว 3 ตัว แบบที่พวกเราคุ้นเคยกันดี เข้าใจง่าย ไม่ซับซ้อน
ส่วนคำถามที่ว่า แล้วหวยลาวมันข้ามแม่น้ำโขงมาฮิตในไทยขนาดนี้ได้ยังไง? เอาจริงๆ ข้ามมาได้ยังไงไม่รู้ครับ... สงสัยพญานาคพาว่ายน้ำข้ามมามั้ง? (หยอกๆ นะครับ) แต่พอมารู้ตัวอีกที อ้าว! ก็เห็นคนรอบตัวพูดถึงกันให้แซดแล้ว แล้วประเด็นคือพวกเราก็ไม่ได้ไปเดินซื้อใบสลากจากฝั่งลาวกันตรงๆ หรอกครับ แต่เราซื้อผ่าน "เจ้ามือออนไลน์" หรือเว็บพนันในไทยนี่แหละ ที่หัวใสหยิบเอาผลรางวัลที่ออกอย่างโปร่งใสจากเวียงจันทน์ มาตั้งราคาจ่ายและรับแทงในรูปแบบหวยใต้ดินไทย ทลายทุกพรมแดนทางภูมิศาสตร์ด้วยเทคโนโลยีบนปลายนิ้วแทบจะ 100%
เท่าที่ผมสังเกต คนรอบตัวที่ชอบเล่นหวยลาวมีตั้งแต่พี่ๆ พ่อค้าแม่ค้า มนุษย์เงินเดือน วัยทำงาน ไปจนถึงคนมีรายได้น้อยถึงปานกลาง คำถามคือทำไมคนกลุ่มนี้ถึงติดใจกันนัก?
ในมุมมองของผม มันคือเรื่องของจิตวิทยาและความถี่ครับ หวยรัฐบาลไทยครึ่งเดือนออกทีนึง มันนานเกินไปสำหรับคนที่อยากหาความตื่นเต้นหรืออยาก "แก้ตัว" เวลาล่วงเลยไปใจก็ห่อเหี่ยว แต่หวยลาวออกแทบทุกวัน ตอบโจทย์ความลุ้นระทึกระยะสั้นหลังเลิกงานได้ทันใจ ซื้อง่ายผ่านมือถือ ไม่มีเลขอั้นเยอะเท่าหวยไทย แถมเงินไม่กี่บาทก็ซื้อความหวังและความสนุกในเย็นวันนั้นได้แล้ว
ประเด็นที่ผมน่าทึ่งที่สุดคือเรื่อง "ความเชื่อใจ" ครับ ทั้งๆ ที่รู้ว่ามันเป็นระบบที่ไม่มีกฎหมายไทยรองรับเลย แถมซื้อผ่านออนไลน์กับใครก็ไม่รู้ แต่ทำไมคนถึงกล้าโอนเงินให้เจ้ามือ?
ผมคิดว่ากลไกมันทำงานอยู่สองส่วน ส่วนแรกคือความโปร่งใสของตัวเลข เพราะผลรางวัลมาจากรัฐบาลลาว มีถ่ายทอดสดชัดเจน เจ้ามือล็อกเลขเองไม่ได้ คนซื้อเลยรู้สึกยุติธรรม ส่วนที่สองคือระบบเครดิตในโลกออนไลน์ ทุกวันนี้ถ้าเจ้ามือรายไหนเบี้ยวจ่าย รีวิวแง่ลบและการประจานในโซเชียลจะทำลายช่องทางทำมาหากินของเขาข้ามคืน ความอยู่รอดของเจ้ามือจึงขึ้นอยู่กับความซื่อสัตย์และการรักษาฐานลูกค้าเพื่อกินกำไรระยะยาว กลไกตลาดมืดนี้เลยขับเคลื่อนไปด้วยความไว้เนื้อเชื่อใจแบบแปลกๆ แต่ทรงพลัง
ถึงแม้ว่าเราจะไม่มีตัวเลขสถิติจากหน่วยงานรัฐออกมายืนยันอย่างเป็นทางการ เพราะมันเป็นกิจกรรมนอกระบบ แต่อาจารย์นักวิเคราะห์เศรษฐกิจหลายท่านเคยประเมินไว้ว่า เม็ดเงินที่หมุนเวียนในตลาดหวยต่างประเทศและหวยออนไลน์ในไทยมีมูลค่ามหาศาลหลักพันล้านบาทต่อเดือนเลยนะครับ ยิ่งพอปรับมาออกรางวัลถี่ขึ้น กระแสน้ำเงินสายย่อยนี้ก็ยิ่งไหลเวียนเร็วขึ้นและทวีคูณขึ้นเรื่อยๆ หมุนซึมอยู่ใต้โครงสร้างสังคมไทยเราอย่างเงียบๆ และต่อเนื่องในทุกๆ วัน
ความนิยมของหวยลาวในบ้านเรา มันทำให้ผมเห็นเลยว่า 'ความหวัง' ของคนเราเนี่ยไม่เคยมีพรมแดนจริงๆ และความต้องการเสี่ยงโชคข้ามชาติมันมีพลังขับเคลื่อนมูลค่าเศรษฐกิจจำลองขึ้นมาได้อย่างไม่น่าเชื่อ
... แต่ลองจินตนาการเล่นๆ ดูสิครับว่าจะเกิดอะไรขึ้น? ถ้าวันหนึ่งพฤติกรรมและรสนิยมของนักเสี่ยงโชคกลุ่มใหญ่กลุ่มนี้เกิดเปลี่ยนไป พวกเขาไม่ได้กดโทรศัพท์มือถือเพื่อรอคอยผลรางวัลจากเวียงจันทน์ในเวลาสองทุ่มครึ่งอีกต่อไปแล้ว แต่กลับเปลี่ยนใจเฝ้ารอและตื่นเต้นกับผลรางวัลภายใต้ชื่ออย่าง 'หวยน่าน' 'หวยยโสธร' 'หวยปทุมธานี' 'หวยอุตรดิตถ์' หรือแม้กระทั่ง 'หวยยะลา' แทน
ถ้าวันนั้นมาถึง และคำสมมุติเหล่านี้กลายเป็นระบบที่มีตัวตนขึ้นมาจริงๆ...
"ไม่รู้สิครับ ตัวผมเองก็มองภาพนั้นไม่ออกเหมือนกัน ..."
โฆษณา