ค่าแรงขั้นต่ำ เรื่องที่ลูกจ้างและนายจ้างต้องเข้าใจ
ค่าแรงขั้นต่ำเป็นเรื่องใกล้ตัวที่ส่งผลกระทบทั้งกับลูกจ้างที่ทำงานรับค่าจ้าง และนายจ้างที่ต้องบริหารต้นทุนแรงงาน บทความนี้จะพาไปทำความเข้าใจว่าค่าแรงขั้นต่ำคืออะไร ใครเป็นคนกำหนด และมีอะไรที่ต้องรู้บ้าง
ค่าแรงขั้นต่ำคืออะไร
ค่าแรงขั้นต่ำ คืออัตราค่าจ้างที่กฎหมายกำหนดเป็นมาตรฐานขั้นต่ำที่นายจ้างต้องจ่ายให้กับลูกจ้าง เพื่อให้ลูกจ้างมีรายได้เพียงพอต่อการดำรงชีพขั้นพื้นฐาน
พูดง่ายๆ คือเป็น "พื้น" ที่นายจ้างจะจ่ายต่ำกว่านี้ไม่ได้ ไม่ว่าจะเป็นงานประเภทไหน หรือลูกจ้างจะมีประสบการณ์มากน้อยแค่ไหน
ใครเป็นคนกำหนดค่าแรงขั้นต่ำ
ในประเทศไทย ค่าแรงขั้นต่ำถูกกำหนดโดย คณะกรรมการค่าจ้าง ซึ่งเป็นองค์กรไตรภาคี ประกอบด้วยตัวแทน 3 ฝ่าย ได้แก่
- ฝ่ายรัฐบาล
- ฝ่ายนายจ้าง
- ฝ่ายลูกจ้าง
คณะกรรมการจะพิจารณาปรับอัตราค่าแรงขั้นต่ำโดยดูปัจจัยต่างๆ เช่น ดัชนีค่าครองชีพ อัตราเงินเฟ้อ ผลิตภาพแรงงาน ภาวะเศรษฐกิจ และความสามารถในการจ่ายของนายจ้าง
เมื่อคณะกรรมการมีมติแล้ว จะเสนอให้คณะรัฐมนตรีพิจารณาเห็นชอบ และประกาศในราชกิจจานุเบกษาก่อนมีผลบังคับใช้
ค่าแรงขั้นต่ำในแต่ละจังหวัดไม่เท่ากัน จริงหรือไม่ ?
หลายคนอาจไม่รู้ว่าค่าแรงขั้นต่ำในไทยไม่ได้เป็นอัตราเดียวทั้งประเทศ แต่ถูกกำหนดเป็นรายจังหวัด หรือรายกลุ่มจังหวัด ขึ้นอยู่กับสภาพเศรษฐกิจและค่าครองชีพในแต่ละพื้นที่
จังหวัดที่มีค่าครองชีพสูง เช่น กรุงเทพฯ ปริมณฑล จังหวัดท่องเที่ยวอย่างภูเก็ต ชลบุรี มักมีค่าแรงขั้นต่ำสูงกว่าจังหวัดในภูมิภาคอื่น
อัตราล่าสุดของแต่ละจังหวัด สามารถตรวจสอบได้ที่เว็บไซต์ของกระทรวงแรงงาน หรือกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน
ค่าแรงขั้นต่ำใช้กับใครบ้าง ?
ค่าแรงขั้นต่ำใช้กับลูกจ้างทุกประเภทที่อยู่ภายใต้พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน ไม่ว่าจะเป็น
ลูกจ้างรายวัน
ลูกจ้างรายเดือน
ลูกจ้างชั่วคราว
ลูกจ้างทดลองงาน
แรงงานต่างด้าวที่ทำงานถูกกฎหมาย
ไม่ว่าจะทำงานเต็มเวลาหรือพาร์ทไทม์ นายจ้างก็ต้องคำนวณให้ได้ค่าจ้างไม่ต่ำกว่าอัตราขั้นต่ำเสมอ
วิธีคำนวณค่าจ้างขั้นต่ำ
สำหรับลูกจ้างรายวัน จ่ายตามอัตราขั้นต่ำของจังหวัดนั้นต่อวันทำงาน
สำหรับลูกจ้างรายเดือน ต้องคำนวณว่าเงินเดือนหารด้วยจำนวนวันทำงาน แล้วได้ค่าจ้างต่อวันไม่ต่ำกว่าอัตราขั้นต่ำ
ตัวอย่าง ถ้าค่าแรงขั้นต่ำ 400 บาท/วัน และเดือนนั้นมีวันทำงาน 26 วัน ลูกจ้างรายเดือนต้องได้เงินเดือนอย่างน้อย 400 × 30 = 12,000 บาท (กฎหมายให้คิดค่าจ้างรวมวันหยุดด้วย)
สิ่งที่ไม่นับรวมในค่าแรงขั้นต่ำ มีอะไรบ้าง ?
ค่าแรงขั้นต่ำหมายถึงค่าจ้างพื้นฐานเท่านั้น ไม่รวมรายการอื่น เช่น
ค่าล่วงเวลา (OT)
ค่าทำงานในวันหยุด
เบี้ยขยัน
ค่าตำแหน่ง
โบนัส
ค่าคอมมิชชั่น
ค่าเดินทาง ค่าอาหาร ค่าที่พัก
นายจ้างจะนำรายการเหล่านี้มารวมเพื่อให้ดูเหมือนจ่ายถึงค่าแรงขั้นต่ำไม่ได้
บทลงโทษกรณีจ่ายต่ำกว่าค่าแรงขั้นต่ำ
นายจ้างที่จ่ายค่าจ้างต่ำกว่าอัตราขั้นต่ำที่กฎหมายกำหนด มีความผิดตามพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน อาจถูกลงโทษ
ปรับไม่เกิน 100,000 บาท
จำคุกไม่เกิน 6 เดือน
หรือทั้งจำทั้งปรับ
นอกจากนี้ยังต้องจ่ายค่าจ้างส่วนที่ขาดให้กับลูกจ้างย้อนหลัง พร้อมดอกเบี้ย
ลูกจ้างจะทำอย่างไรถ้าได้รับค่าจ้างต่ำกว่าขั้นต่ำ
หากพบว่าได้รับค่าจ้างต่ำกว่าอัตราขั้นต่ำ ลูกจ้างสามารถดำเนินการได้ดังนี้
พูดคุยกับนายจ้างเพื่อขอให้ปรับให้ถูกต้อง
ร้องเรียนต่อพนักงานตรวจแรงงาน ที่สำนักงานสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานจังหวัด
โทรสายด่วน 1506 กด 3 ของกระทรวงแรงงาน
ฟ้องร้องต่อศาลแรงงาน
การร้องเรียนสามารถทำได้แม้ยังเป็นลูกจ้างอยู่ และกฎหมายคุ้มครองไม่ให้นายจ้างเลิกจ้างเพราะเหตุนี้
ทำไมต้องมีค่าแรงขั้นต่ำ ?
แนวคิดของการมีค่าแรงขั้นต่ำคือ
ป้องกันการเอาเปรียบแรงงาน
ทำให้ลูกจ้างมีรายได้เพียงพอต่อการครองชีพขั้นพื้นฐาน
ลดความเหลื่อมล้ำทางรายได้
กระตุ้นกำลังซื้อในระบบเศรษฐกิจ
ในขณะเดียวกัน การปรับค่าแรงขั้นต่ำก็มีผลกระทบต่อต้นทุนของผู้ประกอบการ โดยเฉพาะ SME ดังนั้นการกำหนดอัตราจึงต้องสมดุลระหว่างทั้งสองฝ่าย
ค่าแรงขั้นต่ำเป็นกลไกสำคัญที่ช่วยคุ้มครองแรงงานและรักษาสมดุลของระบบเศรษฐกิจ ลูกจ้างควรรู้สิทธิของตัวเอง ส่วนนายจ้างก็ควรปฏิบัติตามกฎหมายอย่างเคร่งครัด เพราะนอกจากจะหลีกเลี่ยงบทลงโทษแล้ว ยังเป็นการสร้างความสัมพันธ์ที่ดีในที่ทำงานอีกด้วย
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
