💠ปกิณนกะธรรม
"สมถ วิปัสสนา กรรมฐาน"
สมถเป็นกำลังให้วิปัสสนา วิปัสสนาต้องใช้กำลังจากสมถ ทั้งสองต่างเป็นเรื่องเดียวกันเกื้อหนุนกันอย่างจำเป็น
การจะใช้ปัญญาพิจารณาวิปัสสนาหากไร้ซึ่งกำลังจากสมาธิ เพื่อเห็นธรรมใดๆอย่างชัดเจน การเจริญภาวนาอาจเป็นเพียงการคิดนึกปรุงแต่งคาดคะเนหรือสัญญาจากการจำได้ในธรรมต่างๆที่เคยได้ยินได้ฟัง มิใช่ปัญญาที่เกิดขึ้นเฉพาะตน แล้วไปหลงเป็นโมหะยึดติดกับความคิดตนว่ายิ่งแล้ว กลายเป็นมานะถือตัวถือตนเป็นใหญ่แก้ไขได้ยาก
สมถเป็นการทำจิตให้นิ่งเป็นสมาธิ รวบรวมโฟกัสให้จิตมีกำลังเพื่อที่จะนำไปใช้ให้เกิดประโยชน์ในการวิปัสสนาเพื่อพิจารณาธรรมใดๆอย่างแยบคาย เปรียบเหมือนใช้ไฟฉายส่องไปในที่มืด แต่หากผู้ปฏิบัติไปหลงยึดหลงติดกับสภาวะต่างๆในสมาธิก็ย่อมทำให้เป็นโทษหลงยึดถือติดอยู่ได้เช่นกัน
การทำให้เจริญ เมื่อทำสมาธิจนจิตสงบดีแล้ว โดยมี วิตก วิจารณ์ ปีติ สุข เอกคัตตา ตามลำดับ เมื่อจิตอิ่มพอมีกำลังจากความสงบ ก็ให้ถอนจิตออกมาจากความสงบนั้นตามลำดับ กลับมารู้สึกตัว รู้ลมหายใจ รู้วิตกวิจารณ์ เข้าและออกอยู่เช่นนั้นจนจำความรู้สึกได้จนชำนาญ
แล้วจึงยกธรรมต่างๆมาพิจารณา หรือจะพิจารณาจากมูลกัมมัฏฐานที่เป็นพื้นฐาน เกสา โลมา นักขา ทันตา ตะโจ ก็ย่อมได้
จะพิจารณาอสุภะ หรือกายานุสติก็ได้เช่นกัน เมื่อใช้กำลังจากสมาธิมาพิจารณาความรู้ความเห็นในกองกัมมัฏฐานนั้นย่อมพิสดารชัดแจ้งเป็นที่ประจักษ์ใจตน
เมื่อออกจากสมาธิมาดำเนินชีวิตประจำวัน จิตที่มีกำลังสติเป็นมหาสติรู้เท่าทันอารมณ์จนถึงรู้เท่าทันผัสสะ เมื่อนั้นจักเห็นประโยชน์ของการภาวนาอย่างมหาศาล
สภาวะจิตที่สงบมีกำลัง จะเห็นกายส่วนกายจิตส่วนจิต มันไม่ใช่ตัวไม่ใช่ตน เห็นโลกธรรมแปดเป็นเรื่องธรรมดาไม่มีประโยชน์ที่จะไปปรุงแต่งให้เป็นทุกข์ให้โง่ หิริโอตัปปะไม่ต้องคอยระวังเพราะศีลมันบริบูรณ์อยู่เสมอ
จิตใจหนักแน่นมั่นคงไม่มีความประหวั่นพรั่นพรึงหรือตกใจกลัวใดๆแม้โดนแกล้งให้ตกใจ เพราะความไวของจิตที่ทันต่อเนื่องตลอดสาย กายเจ็บรู้เจ็บ ร้อน หนาว อ่อน แข็ง รู้แต่ใจเป็นผู้ดูรู้ความรู้สึกนั้น มิได้โวยวายตีโพยตีพายไปตามอารมณ์ เห็นความโกรธตั้งแต่เริ่มก่อพอเห็นมันก็ทิ้งเสียตั้งแต่เริ่มจะมีมโนกรรมเพราะไม่เห็นประโยชน์ที่จะปรุงแต่งต่อให้เป็นโทษมันก็ดับเท่านั้น
และคุณประโยชน์อีกมากมายที่ผู้ที่สนใจต้องปฏิบัติด้วยตนจึงจะเห็นผลประจักษณ์ใจตน ผู้เขียนสาธยายจะเป็นการเนิ่นช้ายืดยาว ผู้เขียนจึงยืนยันการภาวนามีผลจริง มิใช่เพียงคิดไปเอง มิใช่เพียงการท่องจำตำราหรือประโยคธรรมต่างๆแล้วจักได้ผล ผู้ปฏิบัติต้องมีความเพียร เอาจริงเอาจัง เมื่อสร้างเหตุไว้ผลของเหตุย่อมมี เอวังก็มีด้วยประการฉะนี้🙏
#บันทึกประสบการณ์ทางจิต
#ธรรมมะจัดสรร
#สมถและวิปัสสนากรรมฐาน
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
