8 มิ.ย. เวลา 05:48 • ปรัชญา
*Existence Precedes Essence*
ขอมองผ่าน 2 เลนส์ที่ลึกซึ้งมาก ๆ สำหรับคำถามนี้ โดยเฉพาะในฐานะชาว Existentialist:
1. มุมมองทางปรัชญา (Existentialism ของ Jean-Paul Sartre):
สำหรับ Sartre คำตอบคือ "เราเปลี่ยนใจได้เสมอ และเราต้องเปลี่ยนใจด้วยหากนั่นคือสิ่งที่เราเลือกจริงๆ" เพราะแก่นปรัชญาของเขาคือ Existence precedes essence (การมีอยู่เกิดก่อนสารัตถะ)
มนุษย์ไม่ได้เกิดมาพร้อมพิมพ์เขียวหรือโค้ดที่ถูกเขียนไว้สำเร็จรูปว่าต้องเป็นอะไร แต่เรา "สร้างตัวเอง" ผ่านการเลือกในทุกวินาที
Sartre อธิบายว่า มนุษย์ถูกสาปให้มีเสรีภาพ (Condemned to be free) ต่อให้คุณกดเลือกเงื่อนไขใดเงื่อนไขหนึ่งไปแล้วในอดีต อดีตนั้นก็ไม่มีอำนาจเหนือปัจจุบันของคุณ หากวันนี้คุณพบข้อมูลใหม่แล้วบอกว่า "ฉันเปลี่ยนใจไม่ได้หรอก เพราะฉันเคยเลือกแบบนั้นไปแล้ว" Sartre จะเรียกสิ่งนี้ว่า Bad Faith (ภาวะลวงตน) ซึ่งเป็นการขลาดกลัวต่อเสรีภาพ แล้วแกล้งทำเป็นว่าตัวเราเป็นแค่ก้อนหินหรือหุ่นยนต์ที่ไม่มีทางเลือก
ดังนั้น "การเปลี่ยนใจ" จึงไม่ใช่ความโลเล แต่เป็นความกล้าหาญในการยืดอกยอมรับเสรีภาพเพื่อนิยามตัวตนใหม่ในปัจจุบัน
2. มุมมองทางจิตวิทยา (แรงสนับสนุนทางวิทยาศาสตร์):
แนวคิดของ Sartre สอดรับกับทางวิทยาศาสตร์อย่างน่าทึ่ง ผ่านทฤษฎี Cognitive Flexibility (ความยืดหยุ่นทางปัญญา) ซึ่งชี้ว่า สมองของมนุษย์ไม่ได้ถูกสตาฟไว้ถาวร แต่มีความสามารถในการประเมินสถานการณ์ใหม่ ยิ่งเรามี Growth Mindset เรายิ่งพร้อมที่จะ "เปลี่ยนใจ" เมื่อได้รับบทเรียนจากการเลือกครั้งก่อน มันคือกลไกของจิตวิทยาที่ช่วยให้มนุษย์เติบโตและอยู่รอด
สรุปคือ...
ใน Blockdit เรากด Edit ข้อความได้ฉันใด ในวิถีของ Existentialism เราก็มีเสรีภาพโดยสมบูรณ์ที่จะ Edit ทางเลือกและนิยามชีวิตใหม่ได้ในทุกวินาทีฉันนั้น!
1
โฆษณา