ถอดรหัส ‘งานบริหารเมืองหลวง’ เทียบมาตรฐานโลก: คุณภาพชีวิตที่แท้จริงไม่ได้เป็นเพียงตัวเลขเชิงปริมาณ
ทุกครั้งที่มีการเลือกตั้งผู้ว่าฯ กทม. เรามักถกเถียงกันว่าใครเก่งกว่าใคร ใครขยันกว่าใคร หรือใครมีผลงานมากกว่าใคร แต่บางทีคำถามที่สำคัญกว่า นั่นคือ "เรากำลังใช้เกณฑ์ที่ถูกต้องในการเลือกผู้ว่าฯ อยู่หรือเปล่า"
เพราะหากมองกรุงเทพมหานครในฐานะเมืองหลวงของประเทศ หน้าที่ของผู้ว่าฯ กทม. ก็ไม่ได้ต่างจาก Mayor ของเมืองใหญ่อีกหลายแห่งทั่วโลก
และเมื่อดูว่าเมืองระดับโลกใช้มาตรฐานอะไรในการประเมินผู้นำเมือง เราอาจได้คำตอบที่น่าสนใจว่า คุณสมบัติที่สำคัญจริง ๆ ไม่ได้อยู่ที่จำนวนโพสต์บนโซเชียล ไม่ได้อยู่ที่จำนวนงานเปิดตัวโครงการใหม่ หรือแม้แต่จำนวนกิจกรรมที่ปรากฏบนหน้าสื่อ แต่อยู่ที่ว่า...
เขาสามารถทำให้คนในเมืองมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นได้จริงหรือไม่
หากลองถอดรหัสบทบาทของ Mayor ในเมืองระดับโลกอย่างโตเกียว ลอนดอน สิงคโปร์ หรือปารีส เราจะพบว่าผู้นำเมืองที่ประสบความสำเร็จมักมีคุณสมบัติสำคัญอยู่ 3 เรื่อง
1. เป็นนักบริหารสินทรัพย์เมือง (Urban Asset Manager)
มาตรฐานโลก : Mayor ของเมืองชั้นนำไม่ได้เริ่มต้นจากคำถามว่า "จะสร้างอะไรใหม่" แต่เริ่มจากคำถามว่า "สิ่งที่เมืองมีอยู่แล้ว ถูกใช้ประโยชน์ได้เต็มศักยภาพหรือยัง" ไม่ว่าจะเป็นสวนสาธารณะ ทางเท้า ถนน ระบบระบายน้ำ โรงเรียน หรือพื้นที่สาธารณะต่าง ๆ
เมืองอย่างโตเกียวหรือสิงคโปร์ให้ความสำคัญอย่างมากกับการดูแลรักษาสินทรัพย์สาธารณะที่มีอยู่เดิม เพราะนั่นคือเงินภาษีที่ประชาชนลงทุนไปแล้ว
การทำให้ของเดิมใช้งานได้ดีต่อเนื่อง มักคุ้มค่ากว่าการสร้างของใหม่ที่ใช้งานไม่เต็มประสิทธิภาพ
ภาพสะท้อนของไทย : ระบบราชการไทยจำนวนไม่น้อยยังถูกประเมินจากตัวเลขเชิงปริมาณ
กี่กิโลเมตรของทางเท้าที่ปรับปรุง
กี่แห่งของสวนสาธารณะที่สร้างใหม่
กี่โครงการที่เปิดตัวในแต่ละปี
จนบางครั้งเกิดแรงจูงใจให้หน่วยงานมุ่งสร้าง "ตัวเลขผลงาน" มากกว่าสร้าง "คุณค่าที่ประชาชนได้รับ"
คำถามสำคัญจึงไม่ใช่ว่าเมืองสร้างอะไรเพิ่มขึ้นอีกกี่แห่ง แต่คือ ประชาชนได้ใช้จริงหรือไม่ และสิ่งที่มีอยู่เดิมได้รับการดูแลดีเพียงใด
2. เป็นนักประสานนโยบายมหภาค (Strategic City Leader)
มาตรฐานโลก : ปัญหาที่ใหญ่ที่สุดของเมือง ไม่เคยเป็นปัญหาที่หน่วยงานใดหน่วยงานหนึ่งแก้ได้ลำพัง
การคมนาคม
มลพิษ
ผังเมือง
ที่อยู่อาศัย
การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ
ล้วนต้องอาศัยความร่วมมือจากหลายภาคส่วน Mayor ของเมืองใหญ่จึงไม่ได้ถูกวัดจากความสามารถในการสั่งการเพียงอย่างเดียว แต่ถูกวัดจากความสามารถในการสร้างความร่วมมือและผลักดันให้เกิดการเปลี่ยนแปลงระดับโครงสร้าง
ภาพสะท้อนของไทย : กรุงเทพมหานครมีข้อจำกัดด้านอำนาจหน้าที่อยู่ไม่น้อย หลายเรื่องสำคัญต้องอาศัยการทำงานร่วมกับรัฐบาลกลาง รัฐวิสาหกิจ และหน่วยงานอื่น ๆ
ดังนั้น หนึ่งในคุณสมบัติสำคัญที่สุดของผู้ว่าฯ กทม. จึงไม่ใช่การลงไปทำทุกอย่างด้วยตัวเอง แต่คือความสามารถในการเจรจา ประสานงาน และผลักดันให้หน่วยงานต่าง ๆ เดินไปในทิศทางเดียวกัน เพราะหากปัญหาระดับโครงสร้างยังไม่ขยับ เมืองก็ยากที่จะเปลี่ยนแปลงได้จริง
3. เป็นผู้ปฏิรูประบบเมือง (Institutional Reformer)
มาตรฐานโลก : เมืองชั้นนำของโลกจำนวนมากไม่ได้พยายามแก้ปัญหาทีละเรื่อง แต่พยายามออกแบบ "ระบบ" ที่ทำให้ปัญหาเกิดขึ้นน้อยลง ไม่ว่าจะเป็นการใช้ข้อมูล การเปิดเผยข้อมูลภาครัฐ การใช้เทคโนโลยีดิจิทัล หรือการลดขั้นตอนราชการ
เป้าหมายไม่ใช่แค่ความสะดวก แต่คือความโปร่งใส ความเท่าเทียม และการเข้าถึงบริการของประชาชนทุกคน
ภาพสะท้อนของไทย : นี่เป็นหนึ่งในด้านที่กรุงเทพมหานครมีพัฒนาการที่น่าสนใจในช่วงหลายปีที่ผ่านมา
การแจ้งปัญหาผ่านระบบออนไลน์
การเปิดเผยข้อมูลสาธารณะ
การติดตามผลการดำเนินงานผ่านแพลตฟอร์มดิจิทัล
ช่วยให้ประชาชนเข้าถึงภาครัฐได้มากขึ้น โดยไม่ต้องพึ่งพาความสัมพันธ์ส่วนตัวหรือช่องทางพิเศษ แม้จะยังมีพื้นที่ให้พัฒนาอีกมาก แต่ก็ถือเป็นรากฐานสำคัญของการบริหารเมืองยุคใหม่
แล้วผู้ว่าฯ กทม. ที่ดี ควรมี "สเปก" แบบไหน?
หากต้องเลือกผู้ว่าฯ กทม. อีกครั้ง ไม่ว่าจะเป็นผู้สมัครคนใด หรือมาจากแนวคิดทางการเมืองแบบใด เราอาจใช้คำถาม 3 ข้อนี้เป็นไม้บรรทัดในการพิจารณา
1. เขาเห็นเมืองเป็น "สินทรัพย์ระยะยาว" หรือเป็นเพียงชุดโครงการระยะสั้น
2. เขามีความสามารถในการประสานและผลักดันนโยบายขนาดใหญ่ร่วมกับหน่วยงานอื่นหรือไม่
3. เขากำลังสร้าง "ระบบ" ที่ดีขึ้น หรือเพียงกำลังแก้ปัญหาเฉพาะหน้าเป็นครั้งคราว
เพราะท้ายที่สุดแล้ว... เมืองหลวงไม่ได้น่าอยู่ขึ้นจากจำนวนตัวเลขในรายงานประจำปี และไม่ได้น่าอยู่ขึ้นจากจำนวนโครงการที่เปิดตัว
แต่จะน่าอยู่ขึ้นก็ต่อเมื่อประชาชนรู้สึกได้จริงว่า เดินทางสะดวกขึ้น ปลอดภัยขึ้น เข้าถึงบริการสาธารณะได้ง่ายขึ้น มีพื้นที่สาธารณะที่ดีขึ้นและมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นในทุกวัน นั่นต่างหาก คือมาตรฐานที่เมืองระดับโลกใช้วัดความสำเร็จของผู้นำเมือง
และอาจเป็นมาตรฐานเดียวกันที่คนกรุงเทพฯ ควรใช้ในการเลือกผู้ว่าฯ ของตนเองเช่นกัน
- 1
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
