[2569/8] เด็กหญิงแป้ง 2489
เขียน : อิสรี
รูปเล่ม : ปกอ่อน / 178 หน้า / มีภาพประกอบเมื่อขึ้นตอนใหม่ เป็นภาพวาด
หนังสือเล่มนี้สำนักพิมพ์จั่วไว้ในคำนำว่าเป็นหนังสือเล่าวันวานสมัยปู่ย่าตายายยังเด็ก ผ่านมุมมองชนชั้นชาวบ้าน
เมื่ออ่านแล้วก็พบว่าผู้เล่าในวัยเด็กเติบโตมาในครอบครัวที่เรียกว่าชาวบ้านอย่างแท้จริง เป็นชาวบ้านทั่วไปในกรุงเทพยุคก่อนที่จะมีการไหลทะลักของแรงงานต่างถิ่น ถือเป็นชนชั้นกลางกรุงเทพดั้งเดิม
บอกเล่าเรื่องราวเล็กๆ น้อยๆ ที่ ‘เด็กหญิงแป้ง’ พบเจอมาตั้งแต่ก่อนสงครามซึ่งเด็กหญิงแป้งพอจะจำความได้แล้ว ไปจนถึงเมื่อเด็กหญิงแป้งเรียนจบอาชีวะและเข้าทำงานในหน่วยงานราชการ โดยมีคุณย่าซึ่งเลี้ยงเด็กแบบผู้ใหญ่หัวโบราณและเพื่อนที่โรงเรียนเป็นตัวประกอบสำคัญ
แม้จะได้ชื่อว่าเป็นหนังสือแนวผู้เฒ่าเล่าความหลัง แต่การสอดแทรกสังคมและชีวิตความเป็นอยู่ของผู้คนในยุคนั้นของ ‘เด็กหญิงแป้ง 2489’ ไม่เข้มข้นเท่าไหร่ โดยเฉพาะเมื่อเทียบกับ ‘บ้านย่าไผ่’ ของสรศัลย์ แพ่งสภา ที่ให้รายละเอียดของสถานที่และบุคคลอย่างชัดเจน หรือ ‘เมื่อคุณตาคุณยายยังเด็ก’ ของทิพย์วาณี สนิทวงศ์ ณ อยุธยา ที่เน้นหนักไปทางวัฒนธรรมความเป็นอยู่
สำหรับเรา ‘เด็กหญิงแป้ง 2489’ ค่อนไปทางแนว coming of age มากกว่า เพราะเนื้อเรื่องวนเวียนอยู่กับการซึมซับคำสั่งสอนอบรมของคุณย่าที่ห้ามโน่นห้ามนี่สารพัด ตั้งแต่สมัยเป็นเด็กน้อยที่ยังไม่รู้สึกอะไร จนเข้าสู่วัยรุ่นตอนต้น/ปลายที่แม้จะไม่กล้าออกนอกกรอบที่คุณย่าขีดไว้ แต่ก็สัมผัสความโหยหาอิสระและพื้นที่ส่วนตัวของคนเขียนได้ชัดเจน เป็นแนวผู้เฒ่าเล่าความหลังเรื่องแรกที่ทำให้เราเข้าใจว่าที่แท้วัยรุ่นหญิงเมื่อ 80 ปีก่อนในครอบครัวคนทั่วไปก็มีความเปลี่ยนแปลงทางอารมณ์ความรู้สึกไม่ต่างจากวัยรุ่นหญิงยุคใหม่เลย
จากที่เคยใช้ทางตรงเดินไปโรงเรียนได้ใกล้ๆ ก็เริ่มใช้ทางอ้อมเพราะอยากเดินโชว์ (ผู้เขียนบอกว่าไม่รู้เหมือนกันว่าอยากโชว์ตัวไปเพื่ออะไร แต่เอาเป็นว่าอยากโชว์) เริ่มสนใจดารา เริ่มรู้สึกประทับใจในตัวชายหนุ่มมาดดี และเพราะช่วงวัยรุ่นตอนต้นเรียนโรงเรียนสตรี จึงแอบรักเพื่อนสนิทตัวเองด้วย
เทียบกับ ‘เด็กบ้านสวน’ และ ‘หนุ่มนักเรียน’ ของ พ. เนตรรังสี ที่เล่าให้ฟังหมดว่าผู้เขียนในวัยนั้นอาศัยอยู่ที่ไหน เรียนโรงเรียนอะไร ทั้งชื่อนักเขียน ‘อิสรี’ และชื่อ ‘เด็กหญิงแป้ง’ ในเรื่องเป็นนามสมมติทั้งหมด เด็กหญิงแป้งไม่เปิดเผยรายละเอียดส่วนตัวเท่าใดนัก รู้แต่ว่าอาศัยอยู่บ้านคุณย่าซึ่งเป็นบ้านหลังเล็กๆ บนถนนวิสุทธิกษัตริย์ ที่บ้านมีอาชีพทำของเล่น จึงมีคนงานเข้าออกตลอด แต่ไม่มีคนรับใช้ และไม่รู้ว่าเรียนโรงเรียนอะไร เกิดปีอะไร
ตอนแรกเห็นชื่อเรื่องมีปี พ.ศ. 2489 ยังนึกว่าเป็นปีเกิด ปรากฏว่าก่อนสงครามโลกครั้งที่ 2 (2484-2488) ผู้เขียนโตจนเริ่มไปโรงเรียนแล้ว กระทั่งอ่านจนจบก็ยังไม่รู้ว่าปี 2489 มีความสำคัญยังไงถึงมาอยู่ในชื่อเรื่อง รู้แต่เป็นปีที่ผู้เขียนบอกว่าเริ่มคนไทยเริ่มใช้คำว่า ‘แฟน’ แทนคำว่า ‘ชิ้น’
ในซอยละแวกบ้านผู้เขียนมีซ่อง และเมื่อโตเป็นสาวก็ได้พบเหตุการณ์ชิงรักหักสวาทที่มีหญิงขายบริการเข้ามาเอี่ยว ทำให้มีเรื่องหญิงขายบริการมาเขียน อ่านแล้วเหมือนเห็นภาพนิยายของ ‘รงษ์ วงศ์สวรรค์ ที่ชอบเขียนถึงชีวิตหญิงขายบริการ โดยภาพนั้นขยายเชื่อมโยงมาถึงสังคมชาวบ้านทั่วไปในยุคคาบเกี่ยวกัน
วิธีการเขียนไม่มีหัวข้อหรือลำดับเวลาชัดเจน เหมือนตั้งใจเขียนถึงเรื่องหนึ่ง แต่พอเล่าไปเรื่อยๆ ไปถึงประเด็นหนึ่ง ก็เปลี่ยนไปเล่าประเด็นนั้นแทน หลายครั้งจึงมีเรื่องราวหรือบุคคลที่ผู้เขียนเกริ่นไว้ว่าจะพูดถึง แต่สุดท้ายไม่ได้พูด และน่าจะเป็นการเขียนเล่าจากความทรงจำล้วนๆ โดยไม่ได้ค้นคว้าตรวจสอบข้อมูล ข้อมูลที่เขียนจึงคลาดเคลื่อนอยู่บ้าง เช่น ปีที่ฉายหนังหรือเล่นละครร้อง หรือจำชื่อหนังผิดจากแก้วตานางเป็นแก้วตาพี่
แต่ทั้งนี้ ตัวหนังสือตีพิมพ์ในปี 2542 ยุคที่กูเกิ้ลเพิ่งจะตั้งไข่ คนเขียนจำได้ขนาดนี้ก็เก่งมากแล้วล่ะ
โฆษณา
- ดาวน์โหลดแอปพลิเคชัน
- © 2026 Blockdit
