13 มิ.ย. เวลา 04:00 • บันเทิง

Pandora's Box

สมัยหัดฟังเพลงผมก็เดินหาเอาตามแผงนี่ล่ะ ไม่ก็อ่านหนังสือเพลงที่เขาแนะนำเป็นส่วนใหญ่
ถูกจริตก็มีเยอะ เข็ดเขี้ยวก็ไม่น้อย
มีอยู่วันนั่งอ่านหนังสือเพลง เขาก็แนะนำพวกรวมฮิตมาให้หลายม้วน ผมก็ลองไล่ตามดู
ได้มาม้วนหนึ่งเป็นงานแบบSynth-Pop ออกไปทางDanceเล็กๆ
เป็นงานของศิลปินอังกฤษในนาม OMD หรือ Ochestral Manoeuvres in The Dark
นั่งเปิดไปเรื่อยๆ มันก็เพราะดี บางเพลงก็แปลกๆ
แต่ที่สะดุดหูกับชื่อคือเพลงนี้ครับ
Pandora's Box
ถามว่ารู้จักชื่อนี้ไหม?
ก็ต้องตอบว่ารู้จักสิ แหม ถามได้
ชื่อนี้ออกจะดัง
หลายคนคงเคยได้ยินได้ฟังกันมาบ้างล่ะครับ อย่างน้อยก็คนที่สนใจเทพปกรณัมกรีกโรมัน
Pandora's Box หรือกล่อง/หีบของแพนดอร่า
เอาเข้าจริงมันก็ไม่เชิงจะเป็นกล่องหรือหีบหรอกครับ มันคือไหหรือJarมากกว่า เห็นว่ามีการแปลความหมายคลาดเคลื่อนเลยออกมาเป็นอย่างที่เรารู้จักกัน
แน่นอนครับว่าผมก็รู้จักเพราะเคยเรียนในวิชาภาษาอังกฤษ เป็นเรื่องสั้นน่ะ
cr. google Pandora's Box
เรื่องนี้ว่าด้วยหลังจากที่โพรเมธิอุสขโมยไฟจากเหล่าทวยเทพมาให้มนุษย์ ทำให้มนุษย์มีพัฒนาการก้าวหน้าเป็นลำดับ
โพรเมธิอุสโดนลงทัณฑ์ให้กาจิกกินตับ พอเช้าตับก็งอกมาใหม่ วนเวียนอยู่อย่างนั้น
เหล่าทวยเทพยังไม่พอใจเลยรวมหัวกันสร้างนางแพนดอร่าขึ้นมา
กล่าวกันว่านางคือผู้หญิงคนแรกของโลกด้วยซ้ำ(อ้าว แล้วมนุษย์ตอนแรกมีแต่ผู้ชายรึ?)
นางแพนดอร่ามีพร้อมทั้งรูปสมบัติและคุณสมบัติ และสิ่งที่สำคัญที่สุดที่เหล่าเทพให้มาคือความอยากรู้อยากเห็น
สิ่งนี้มาพร้อมกล่องใบหนึ่งที่เหล่าเทพโดยเฉพาะซูสถึงกับบอกว่าห้ามเปิดเป็นอันขาดนะแพนดอร่า จำไว้
นางก็รับปากรับคำเป็นอย่างดี
แต่นานเข้าเจ้ากล่องใบนี้มันสะกิดใจสะกิดต่อมความอยากรู้ของนางนี่สิ มันวนเวียนในหัวอยู่ตลอด
นางแพ้เสียงในหัว
สุดท้ายนางก็เปิดกล่องออกมา
สิ่งที่ออกมาคือความชั่วร้ายต่างๆ ความโลภ ความริษยา โรคร้ายและอื่นๆอีกมากมาย
กว่านางจะรู้ตัวทุกอย่างก็แพร่ไปทั่วทุกตัวคน
มนุษย์กลายเป็นผู้มีจิตใจชั่วร้ายจนเทพเจ้าสบโอกาสกำจัด
แต่ก่อนที่จะเกิดอะไรขึ้น เสียงเล็กๆในกล่องก็เอ่ยกับแพนดอร่า
เลียงเล็กๆที่พูดกับนางคือความหวังครับ
นั่นคือสิ่งวิเศษสิ่งเดียวที่มนุษย์ได้ไปด้วยก่อนที่เทพเจ้าจะบัญชาให้น้ำท่วมและมีคนตายมากมาย แต่ก็มีผู้รอดชีวิตเหมือนกัน
แล้วเราก็อยู่กันมาได้แบบมีความหวังในชีวิตนั่นแล
เอ่อ มันเกี่ยวไรกับเพลงวะ?
ตอนฟังเพลงหนแรกผมไม่ได้คาดหวังอะไรนักเพราะจริงๆผมก็ไม่รู้จักOMDเลย รู้แค่ว่ามาจากอังกฤษ
ค้นดูก็พบว่ามีนักร้องนำคือ Andy McCluskey ส่วนเพลงที่ผมพอจะรู้จักบ้างคือเพลงIf You Leave จากภาพยนตร์เรื่อง Pretty in Pink หนังวัยรุ่นRom-Comยุค80's แต่ที่รู้จักกว่าคือเพลงPretty in Pink ของ The Psychedelic Furs
cr. google OMD
เคยดูตัวหนังแต่ออกจะเลือนๆไปแล้ว
กลับมาว่ากันที่เพลงนี้ต่อ
ตอนได้เทปรวมฮิตของวงนี้มาก็เปิดปกอ่านดูรายละเอียด จำได้ว่าไม่มีเนื้อเพลงอะไรทั้งสิ้น และรู้แค่เพลงนี้ออกมาเมื่อปี1991 อัลบั้มSugar Tax
ดังนั้นเวลาเปิดฟังก็เดาเอาอย่างเดียว
เพลงนี้ดันติดหูผม อีกทั้งชื่อก็จำได้
แต่ฟังแล้วกูว่ามันไม่ได้พูดถึงนางแพนดอร่าอะไรนี่หว่า
เพลงพูดถึงใครสักคนที่มาจากแคนซัสแล้วเข้ามานิวยอร์คตอนอายุราวๆ17ปี
ไม่ต้องถามหาMVนะครับ ช่วงนั้นไม่เคยเห็น ฟังอย่างเดียว
รู้แค่ว่าตัวเพลงน่ะเพราะ ทำนองติดหู ฟังได้เพลินๆ
แน่นอนว่าขี้เกียจตามเลยปล่อยไป
...
หลายปีต่อมาข้อมูลหาง่ายขึ้นผมเลยลองเสิร์ชหาใหม่
เจอเนื้อเพลงก็จดไว้และพบว่ามันไม่ได้พูดถึงนางแพนดอร่าในตำนานแต่ประการใดจริงๆ แต่พูดถึงใครสักคนมากกว่า
และแล้วก็เจอMVนี้เข้าให้
ผลคือนั่งดูด้วยความสนใจ
และพบว่าตัวMVเฉลยให้ผมรู้ตั้งแต่แรกเลยว่าเขาพูดถึงใคร
Louise Brooks
cr. google Louise Brooks
แต่ชีเป็นใครวะ?
...
ตัวMVเล่าประวัติคร่าวๆของเธอว่าเป็นใครมาจากไหนและทำอะไรมาบ้าง
สรุปว่าเธอคือนักแสดงชาวอเมริกันที่ไปแสดงภาพยนตร์เรื่องPandora's Box(1929)ที่เยอรมันโน่น เป็นหนังเงียบ ซึ่งก็ดูจะประสบความสำเร็จดีแต่ในMVและข้อมูลที่ผมค้นเจอบอกกล่าวว่าเธอไม่ค่อยยอมตามใจสตูดิโอที่อเมริกานัก ค่อนไปทางหัวแข็ง
คราวนี้สตูดิโอเลยรวมหัวกันไม่ให้เธอแสดงหนังซะเลย
สุดท้ายเธอก็เสียชีวิตไปเมื่อปี1985 ทิ้งไว้แค่ภาพยนตร์ไม่กี่เรื่องกับภาพถ่ายที่ดูจะเป็นแฟชั่นไอคอนของสาวยุคนั้น
cr. google แฟชั่นกับLouise Brooks
อ้อ แม้แต่ฮิตเลอร์ยังพูดถึงเธอเลย แต่ในแง่ลบว่าหนังเรื่องนี้ที่มีเธอแสดงด้วยคือความเสื่อมเสียทางศิลปะ(degenerate art(เอาเข้าจริงฮิตเลอร์ก็อยากเรียนศิลปะนะแต่เข้าเรียนไม่ได้เหมือนกัน))
นั่นคือข้อมูลบางส่วนที่ผมได้จากMVและข้อมูลที่เคยค้นเจอ
ส่วนภาพประกอบของMVมาจากฟุตเตจของภาพยนตร์เรื่องPandora's Box เป็นหนังเงียบฝีมือการกำกับของ Georg Wilhelm Pabst ครับ
ผมยังติดใจเรื่องPandora's Boxอยู่ แต่ยังไม่ได้หาอะไรมาดูเพราะความสนใจในการดูหนังต่างๆลดลงไปเยอะแล้ว
cr. google ใบปิดหนังในภาษาเยอรมัน
วันหนึ่งผมนั่งดูคลิปเหมือนเคยและพบว่าช่อง Art Talkative Movieที่ผมติดตามอยู่เอาเรื่องนี้มาคุยให้ฟัง
แล้วข้อมูลทั้งหลายแหล่ที่ผมเคยค้นมันก็อยู่ที่คลิปนี้เกือบทั้งหมด รวมทั้งเนื้อหาของภาพยนตร์ด้วย
ผมขออนุญาตจากทางช่องเรียบร้อยเพื่อขอแปะลิงค์เอามาลงในความเรียงนี้ซึ่งทางช่องก็อนุญาต ต้องขอขอบคุณมากครับ
อ้อ ทางเจ้าของช่องมีช่องย่อยหลายช่องให้ติดตามกันนะครับ น่าสนใจดี
สรุปเล็กน้อยว่าภาพยนตร์ดัดแปลงจากบทละครเวทีชื่อเดียวกัน Louise Brooksเล่นเป็นตัวเอกในเรื่องชื่อLulu มีผู้ชายเข้ามาพัวพันในชีวิตเธออยู่หลายคน และแต่ละคนก็เหมือนจะเห็นเธอเป็นแค่วัตถุทางเพศมากกว่าอย่างอื่น
แต่ผมยอมรับครับว่าในตัวภาพยนตร์เธอแต่งตัวและมีจริตจก้านที่ดูมีsex appealหรือจะเรียกerotic sex appealก็ได้จริงๆ ไหนจะเสื้อผ้าหน้าผมที่ประกอบกันด้วยอีก
cr. google Pandora's Box
มิน่า ภาพลักษณ์ต่างๆของเธอถึงได้ถูกกล่าวขวัญมาจนถึงทุกวันนี้
นักวิจารณ์ยุคปัจจุบันหลายคนบอกว่าเธอเล่นได้ดีมากแต่ไม่ถูกใจคนในยุคนั้นมากกว่า
เอาล่ะ ผมก็ไม่ได้ดูจบอะไรจึงไม่ได้อยู่ในฐานะจะวิจารณ์ได้
...
ตัวคลิปตั้งคำถามว่าใครกันแน่ที่เป็นคนเปิดกล่องของแพนดอร่า?
เป็นตัวLuluเองหรือ?
ถ้าถามว่าใครเป็นคนเปิดกล่อง คงต้องย้อนกลับไปที่ตำนานตั้งต้นก่อน
ตัวตำนานบอกไว้ชัดเจนว่าตัวแพนดอร่าเองนั่นล่ะที่เป็นคนเปิดกล่องไง เห็นๆกันอยู่
ผมอ่านตามตัวอักษรก็เห็นแบบนั้นเหมือนกัน
ส่วนตัวภาพยนตร์ถ้ามองด้วยสายตาแบบเดียวกันLuluก็คือคนเปิดกล่องนี่ล่ะ ด้วยความที่ตัวเธอดูจะปั่นหัวผู้ชายในเรื่องแทบทุกคนที่เกี่ยวข้อง
แต่ถ้ามองกันดีๆ...
ตำนานก็บอกเช่นกันว่าเหล่าทวยเทพเป็นผู้สร้างแพนดอร่าขึ้นมาหลังจากที่ลงทัณฑ์โพรเมธิอุสที่ขโมยไฟมาให้มนุษย์ แล้วใส่นิสัยความอยากรู้อยากเห็นที่มาพร้อมกล่องที่สั่งว่าห้ามเปิดนะ
โทษที ถ้าคุณไม่อยากให้เปิดกล่องนั่นทำไมไม่เอากล่องกลับไปเลยล่ะ แค่นี้ก็สิ้นเรื่องแล้ว
แพนดอร่าอยากรู้แต่ก็ไม่มีให้เปิด ทุกอย่างตามตำนานก็ไม่เกิดขึ้น
ก็พวกคุณเหล่าทวยเทพทั้งหลายนั่นล่ะที่เล่นกันเอง หาเรื่องมนุษย์กันเอง ตั้งบททดสอบบ้าๆขึ้นมาพร้อมใส่นิสัยแบบนั้นมาด้วย มันจะเป็นอะไรไปได้นอกจากกล่องต้องถูกเปิดออกแน่นอน
ปืนใส่ลูกมาไว้เสร็จ ขึ้นลำไว้ให้ด้วย รอแค่คนยิง
แพนดอร่าในสายตาผมจึงเป็นแค่เครื่องมือที่ทวยเทพใช้งานมากกว่าอย่างอื่น
อยากทำลายแต่ไม่อยากให้มือเปื้อนเลือด เกรงคนจะรู้ ถ้าคนรู้ก็โบ้ยว่าแพนดอร่ามันเปิดกล่องเองเว้ย เทพไม่เกี่ยว
ปืนบ่มีลูกยิงถูกก็บ่ตาย
cr. google
...
ส่วนในตัวภาพยนตร์นั้นเจ้าของคลิปสรุปว่าก็บรรดาผู้ชายที่รุมล้อมตัวเธอนั่นล่ะเป็นคนเปิดกล่องเอง เธอไม่ได้มีส่วนในการเปิด แค่เดินไปตามทางที่ผู้ชายเหล่านั้นขีดเส้นสาดสีให้เธอเป็นอย่างนั้น
ชัดยิ่งกว่าชัด
ส่วนตัวผมเห็นด้วยกับบทสรุปอันนี้ครับ
มันสะท้อนถึงนัยยะที่ผู้ชายเป็นใหญ่ในยุคก่อน ผู้หญิงมีหน้าที่แค่เดินตามทางก็เท่านั้นเอง
เห็นแบบนี้แล้วผมนึกถึงกากีขึ้นมาในทันใดเพราะตามท้องเรื่องกากีถูกผู้ชายทุกคนในเรื่องวางตัวเธอไว้เป็นแค่วัตถุทางเพศเท่านั้น ไม่ต้องมีปากมีเสียง
กากีคือของเล่นของท้าวพรหมทัต ครุฑ และคนธรรพ์ ที่ลากไปลากมาและลุ่มหลงเธอรวมทั้งย่ำยีทางเพศกับเธออย่างไม่เคยแยแสว่าเธอจะคิดยังไงบ้าง แถมยังลอยแพเธอไปจนเจอกับโจรจนพวกโจรฆ่ากันตายโดยยัดเยียดว่าเป็นความผิดของเธออีกต่างหาก แม้ตอนจบเธอจะกลับมาอยู่กับคนธรรพ์ได้แต่ก็สะบักสะบอมงอมไปหมด
ท่าทางจะไม่แพ้Luluเหมือนกันนะ
เสียดายว่าชะตากรรมของLuluไม่ได้จบอย่างสวยงามตามท้องเรื่องเท่านั้นเอง
ดูแล้วก็ไม่ต่างจากจุดจบในชีวิตจริงของLouise Brooks เช่นกัน
เรื่องมันน่าเศร้าจริง
ผมนั่งฟังนั่งดูตัวMVตัวนี้อยู่หลายรอบตอนที่เจอใหม่ๆ
มันให้ความรู้สึกว่าเธอเป็นใครวะ ทำไมถึงต้องเอ่ยถึงขนาดแต่งเป็นเพลงให้
มีหลายคนบอกว่าAndy McCluskeyชอบเธอมากเลยแต่งเพลงบอกเล่าถึงตัวเธอขึ้นมา
มันเป็นเหมือนการกล่าวถึงคนคนหนึ่งที่มีต้วตนอยู่จริง มีอิทธิพลกับยุคสมัยจริงแต่กลับถูกลบเลือนตัวตนไปหมด
McCluskeyอาจมองเธอด้วยความสนใจและพาเธอกลับมาอีกครั้งด้วยสายตายกย่องในฐานะของไอคอนของยุคนั้นผ่านบทเพลงนี้ ด้วยความรู้สึกว่าเธอคือประวัติศาสตร์ที่สมควรรู้และควรยกย่องด้วย
...
ประวัติศาสตร์อาจถูกลบเลือนแต่มันไม่ได้หายไป
มันยังคงอยู่ตราบเท่าที่ยังมีคนมองเห็น
ไม่ว่าจะเป็นแพนดอร่าหรือLouise Brooksก็ตาม
...
เรื่องมันขมจริงๆ

ดูเพิ่มเติมในซีรีส์

โฆษณา