16 มิ.ย. เวลา 14:48 • หุ้น & เศรษฐกิจ

สมรภูมิประกอบโมดูลเหล็ก :หุ้นต่ำบุ๊กไม่ได้แปลว่าถูกเมื่อเครื่องจักรหยุดเดิน

บนชั้น 42 ของอาคารย่าน Marina Bay เงียบงันราวกับตลาดทั้งโลกกำลังกลั้นหายใจ Joseph ขยับเนกไทเล็กน้อยก่อนมองไปที่ราคาหุ้นของ Apex Engineering ที่นิ่งอยู่ตรง 0.66 ดอลลาร์ ตัวเลขนั้นไม่ได้สะท้อนเพียงความกลัว แต่มันสะท้อนการที่ตลาดเริ่มเลิกเชื่อว่าสินทรัพย์ประเภทนี้จะกลับมาสร้างผลตอบแทนที่ดีได้อีกครั้ง
“ตลาดกำลังสะท้อนราคาว่าโรงงานพวกนี้จะกลายเป็นสินทรัพย์ที่ไม่ได้ใช้ประโยชน์เต็มที่ถาวร” Brian พูดขึ้นพลางเลื่อนข้อมูลบนแท็บเล็ต “รายได้จากระดับ 3,400 ล้านดอลลาร์ เหลือไม่ถึง 1,000 ล้าน ทุกคนมองว่านี่คือจุดจบของวัฏจักร”
Joseph ยังไม่ตอบ เขามองกราฟค่าระวางเรือสำหรับการขนส่งโมดูลเหล็กขนาดใหญ่ที่เริ่มถูกจองล่วงหน้าอีกครั้ง แม้คำสั่งซื้อจากผู้รับเหมาช่วงยังไม่ฟื้นชัดเจน แต่ข้อมูลจากท่าเรือและบริษัทขนส่งกลับเริ่มส่งสัญญาณบางอย่าง
นี่คือความผิดปกติที่สังเกตได้หน้างานซึ่งตลาดส่วนใหญ่มองข้าม ในอุตสาหกรรมงานประกอบโครงสร้างทางวิศวกรรม การจองเรือขนส่งโมดูลล่วงหน้ามักนำหน้ารายได้จริงประมาณ 9 ถึง 12 เดือน เพราะลูกค้าต้องล็อกกำลังการขนส่งก่อนเริ่มผลิตชิ้นงานเสมอ
“นี่คือธุรกิจที่ขับเคลื่อนด้วยอัตราการใช้กำลังการผลิต” Brian กล่าวต่อ “เวลางานหาย ต้นทุนคงที่จะกลายเป็นมีดที่ค่อยๆ กรีดกำไรจนเละ แต่ถ้าวันหนึ่งการใช้กำลังการผลิตกลับขึ้นมาเหนือจุดคุ้มทุน การเติบโตของกำไรจากการประหยัดต้นทุนคงที่จะเปลี่ยนจากศัตรูเป็นเครื่องเร่งกำไรทันที อัตราคุ้มทุนการใช้กำลังผลิตอยู่ที่ประมาณ 45% ปัจจุบันเราใช้ไม่ถึง 30% หากได้โครงการขนาดใหญ่เพียง 1 ถึง 2 โครงการ อัตราการใช้อาจกระโดดสู่ 70 ถึง 80%”
ในธุรกิจประเภทนี้ ความแตกต่างระหว่างโรงงานที่เงียบเหงากับโรงงานที่เต็มกำลังผลิต อาจหมายถึงความแตกต่างระหว่างกำไรก่อนหักดอกเบี้ย ภาษี ค่าเสื่อมราคา และค่าตัดจำหน่ายติดลบ กับกำไรที่เพิ่มขึ้นหลายเท่าตัว แต่ Elena ซึ่งนั่งอยู่หน้าแผนที่พลังงานโลกกลับมองลึกกว่านั้น
“หลายคนเข้าใจผิดว่าสงครามอิหร่านจะทำให้โลกสร้างโรงกลั่นใหม่เต็มไปหมด”
Elena พูดด้วยน้ำเสียงเรียบเย็น “แต่โลกจริงไม่ได้เคลื่อนที่ง่ายขนาดนั้น”
Elena วงเส้นสีแดงบนแผนที่ตะวันออกกลาง “การสร้างโรงกลั่นใหม่ใช้เวลา 4 ถึง 7 ปี ใช้เงินมหาศาล และยังถูกกดดันจากเกณฑ์สิ่งแวดล้อม สังคม และธรรมาภิบาล กับการเปลี่ยนผ่านด้านพลังงานอีก สิ่งที่ประเทศส่วนใหญ่จะทำก่อน ไม่ใช่สร้างโรงกลั่นใหม่ทั้งระบบ แต่คือการลงทุนด้านความมั่นคงทางพลังงาน”
Charles พยักหน้าช้าๆ “หมายถึงโลกกำลังลงทุนเพื่อลดความเสี่ยง มากกว่าวิ่งไล่กำลังผลิต”
“ถูกต้อง” Elena ตอบทันที “สิ่งที่กำลังเพิ่มขึ้นจริงคือโครงสร้างพื้นฐานก๊าซธรรมชาติเหลว, คลังจัดเก็บสถานีรับจ่าย, โมดูลกระบวนการผลิตก๊าซ, โมดูลนอกชายฝั่ง และระบบสำรองพลังงาน ประเทศต่างๆ ไม่อยากพึ่งโครงสร้างเดิมเพียงจุดเดียวอีกต่อไปหลังมองเห็นความเสี่ยงด้านภูมิรัฐศาสตร์ งานพวกนี้ต้องใช้การก่อสร้างแบบแยกส่วนประกอบสำเร็จรูปเพราะสร้างได้เร็ว ควบคุมต้นทุนง่าย และลดความเสี่ยงหน้างาน นั่นคือจุดที่ Apex มีความได้เปรียบ”
ข้อได้เปรียบของบริษัทไม่ได้อยู่ที่การเป็นเจ้าของเทคโนโลยีล้ำสมัยที่สุด แต่อยู่ที่โครงสร้างพื้นฐานทางกายภาพที่สร้างซ้ำได้ยาก ทั้งพื้นที่ประกอบงานริมทะเลลึก ระบบขนส่งโมดูลขนาดใหญ่ ต้นทุนแรงงานแข่งขันได้ และความสามารถในการผลิตชิ้นงานหนักขนาดใหญ่ สินทรัพย์เหล่านี้อาจดูไร้ค่าในช่วงวัฏจักรขาลง แต่หากโลกเข้าสู่รอบการฟื้นฟูระบบโครงสร้างพื้นฐานจริง มูลค่าของมันจะเปลี่ยนทันที
อย่างไรก็ตาม Isaac ซึ่งนั่งเงียบมาตลอดกลับเปิดงบการเงินล่าสุดขึ้นมา ตัวเลขกำไรก่อนหักดอกเบี้ย ภาษี ค่าเสื่อมราคา และค่าตัดจำหน่ายติดลบยังคงปรากฏอยู่บนหน้าจอ “ผมไม่ได้กลัวว่าอุตสาหกรรมจะไม่มีงาน” Isaac พูดช้าๆ “ผมกลัวว่าองค์กรจะอยู่ไม่ถึงวันที่งานกลับมา”
ห้องประชุมเงียบลงทันที Isaac เคยเห็นบริษัทวิศวกรรม จัดหา และก่อสร้างครบวงจรจำนวนมากตายระหว่างรอวัฏจักรฟื้น “ธุรกิจงานประกอบโครงสร้างทางวิศวกรรมไม่ได้ตายเพราะไม่มีความสามารถเสมอไป แต่งานสะดุดเพราะความเสื่อมถอยของการปฏิบัติการ”
Isaac ไล่นิ้วไปตามรายงานทรัพยากรบุคคล “เมื่อโรงงานว่างนานเกินไป ช่างฝีมือจะเริ่มหาย ซัพพลายเออร์จะลดเครดิต ทีมบริหารกลางจะหมดแรง และองค์กรจะเข้าสู่ภาวะอ่อนล้าในการทำงาน ต่อให้วันหนึ่งมีงานกลับมา บริษัทก็อาจไม่มีศักยภาพพอจะรับมันแล้ว”
Derek สวนขึ้นทันที “แต่ปริมาณงานประมูลในอนาคตของบริษัทสูงเกือบ 60,000 ล้าน”
Isaac ส่ายหน้า “ปริมาณงานประมูลไม่ใช่ยอดขายที่รอรับรู้รายได้” น้ำเสียงของเขาคมกริบพอๆ กับตัวเลขบนหน้าจอ “ในธุรกิจรับเหมาวิศวกรรม การประมูลจำนวนมากไม่ได้แปลว่าจะชนะงานจริง อัตราชนะงานในอดีตของบริษัทนี้อยู่ราว 15 ถึง 20% เท่านั้น ต่อให้มูลค่างานประมูลดูมหาศาล มูลค่าที่มีโอกาสกลายเป็นยอดขายที่รอรับรู้รายได้จริงอาจเหลือเพียงหนึ่งในห้า และผมกังวลมากกว่านั้น”
Isaac เปิดข้อมูลย้อนหลังช่วงวิกฤตปี 2015 “ผู้บริหารเคยยอมรับงานอัตรากำไรขั้นต้นต่ำจนแทบไม่เหลือกำไร เพียงเพื่อให้โรงงานยังมีอัตราการใช้กำลังการผลิต เพราะต้นทุนคงที่สูงเกินไป สุดท้ายบริษัทต้องเพิ่มทุนจนเกิดการลดลงของสัดส่วนการถือหุ้นอย่างหนัก หากรอบนี้พวกเขาทำแบบเดิม รายได้อาจฟื้น แต่ผู้ถือหุ้นอาจไม่ได้อะไรเลย”
นี่คือความจริงที่ตลาดชอบลืมว่า การฟื้นตัวของรายได้ไม่ได้แปลว่าการฟื้นตัวของกำไร หลายบริษัทในอุตสาหกรรมรับเหมาวิศวกรรมฟื้นรายได้ แต่กำไรไม่กลับมา เพราะการแข่งขันตัดราคาหนักเกินไป
Charles จึงเปลี่ยนบทสนทนาไปยังเรื่องที่สำคัญกว่าเรื่องเล่าทั้งหมด “สภาพคล่อง”
Charles เปิดตารางกระแสเงินสดขึ้นมา “บริษัทกำลังเผาเงินสดประมาณ 150 ล้านต่อไตรมาส แม้ยังไม่มีหนี้ระยะยาวที่กดดันหนัก แต่ วงเงินสินเชื่อหมุนเวียนกำลังจะครบกำหนด หากธนาคารไม่ต่อวงเงิน บริษัทอาจขาดสภาพคล่องก่อนสมมติฐานการลงทุนจะพิสูจน์ตัวเอง การลงทุนไม่ใช่แค่การมองอนาคตถูก แต่คือการรอดไปถึงวันที่อนาคตมาถึง”
Joseph จึงเริ่มพูดถึงมุมของนักลงทุนรายย่อย “หุ้นแบบนี้อันตรายตรงที่ราคาถูกมาก” Joseph เขียนตัวเลขราคาต่อมูลค่าทางบัญชี 0.35 เท่า ลงบนกระดาน “ตลาดมักคิดว่าหุ้นที่ต่ำกว่ามูลค่าทางบัญชีคือของถูก แต่บางครั้งตลาดกำลังบอกว่าสินทรัพย์เหล่านี้ไม่สามารถสร้างอัตราผลตอบแทนต่อเงินทุนหมุนเวียนที่ดีได้อีกแล้ว นี่คือส่วนลดของหุ้นวัฏจักรขาลงที่รุนแรง ไม่ใช่แค่กำไรต่ำชั่วคราว แต่คือการที่ตลาดเริ่มสงสัยว่าวัฏจักรเดิมจะกลับมาอีกจริงหรือไม่”
อย่างไรก็ตาม Joseph ยังเห็นมูลค่าแฝงจากโอกาสทางเลือกบางอย่าง “ถ้าโลกเข้าสู่รอบลงทุนด้านความมั่นคงทางพลังงานจริง และถ้าบริษัทได้งานคุณภาพดีเพียง 1 ถึง 2 โครงการ การประหยัดต้นทุนคงที่เมื่อกำลังการผลิตสูงขึ้นจะทำให้กำไรเปลี่ยนเร็วมาก แต่นี่ไม่ใช่หุ้นเติบโต มันคือโอกาสตามวัฏจักร”
ความแตกต่างของสองคำนี้สำคัญมาก หุ้นเติบโตสามารถพึ่งแรงส่งของรายได้ระยะยาวได้ แต่หุ้นแบบ Apex ต้องพึ่งทั้งวัฏจักรอุตสาหกรรม การกลับมาของอัตราการใช้กำลังการผลิต คุณภาพของอัตรากำไร ความสามารถในการควบคุมต้นทุน และที่สำคัญที่สุดคือบริษัทต้องมีเงินสดพออยู่รอด
Brian เดินกลับเข้ามาพร้อมข้อมูลล่าสุดจากเครือข่ายโลจิสติกส์ “ปริมาณการขอใบอนุญาตขนส่งโครงสร้างเหล็กในภูมิภาคเพิ่มขึ้น 15% และฝ่ายบริหารเริ่มพูดเรื่องอัพเกรดเครื่องจักรอัตโนมัติแทนการลดต้นทุน”
Charles พยักหน้าช้าๆ “นั่นคือการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมที่สำคัญ” เพราะในโลกจริง ฝ่ายบริหารมักเริ่มลงทุนก่อนที่รายได้จะกลับเข้ามาในงบการเงิน พวกเขารู้รอบความต้องการของตลาดก่อนนักลงทุนภายนอกเสมอ
แต่ Charles ยังไม่ปล่อยให้ความหวังครอบงำการตัดสินใจ “เราจะลงทุนเพียง 5% ของพอร์ต” Charles พูดชัดเจน “และจะเพิ่มน้ำหนักได้ก็ต่อเมื่อยอดขายที่รอรับรู้รายได้จริงเริ่มฟื้น ไม่ใช่เพียงข่าวประมูล เงื่อนไขคือต้องติดตามยอดขายที่รอรับรู้รายได้จริงทุกไตรมาส ดูอัตรากำไรขั้นต้นของงานใหม่ จับตากระแสเงินสดจากการดำเนินงาน ตรวจสอบอัตราการใช้กำลังการผลิต ระวังกับดักเงินทุนหมุนเวียน และหยุดลงทุนทันทีหากเงินสดลดต่ำกว่าระดับวิกฤต”
ก่อนที่ใครจะพูดต่อ Elena กลับเปิดรายงานพลังงานฉบับใหม่ขึ้นมา “อีกเรื่องที่ตลาดกำลังมองผิด” Elena พูดพลางเลื่อนกราฟกำลังการผลิตก๊าซธรรมชาติเหลวของโลก
“หลายคนคิดว่าน้ำมันและก๊าซกำลังตาย แต่สิ่งที่เกิดขึ้นจริงคือโลกกำลังเปลี่ยนรูปแบบการลงทุน”
Elena ชี้ไปยังตัวเลขการลงทุนด้านก๊าซธรรมชาติเหลวและโครงสร้างพื้นฐานก๊าซที่ยังเพิ่มขึ้นต่อเนื่อง “การเติบโตของโรงกลั่นอาจไม่กลับมาเหมือนเดิม แต่ก๊าซธรรมชาติเหลว ความมั่นคงทางก๊าซ และโครงสร้างพื้นฐานแบบแยกส่วนประกอบสำเร็จรูปยังโตอยู่ ประเทศต่างๆ เริ่มยอมจ่ายเพื่อระบบสำรองพลังงาน เพราะต้นทุนของการไม่มีพลังงานแพงกว่าการลงทุนซ้ำไปแล้ว”
Joseph มองกราฟเงียบๆ นั่นหมายความว่า Apex ไม่ได้อยู่ในอุตสาหกรรมที่กำลังตาย แต่มันกำลังอยู่ในอุตสาหกรรมที่กำลังคัดคนรอด บริษัทอ่อนแอจะหายไป กำลังการผลิตที่ไม่มีประสิทธิภาพจะถูกกำจัด แต่ลานประกอบเรือและพื้นที่ก่อสร้างโครงสร้างเหล็กริมทะเลที่มีศักยภาพสูงอาจกลับมามีค่ามหาศาลอีกครั้งหากวัฏจักรเปลี่ยน
หน้าแสดงรายการคำสั่งซื้อขายบนคอมพิวเตอร์ยังคงกะพริบเป็นสีแดงจางๆ Joseph เอื้อมมือไปปิดหน้าจอ แต่หยุดชะงักเมื่อเห็นแถบคำสั่งซื้อบนหน้าจอคำสั่งยังคงนิ่งเงียบ ไม่มีแรงซื้อขนาดใหญ่ ไม่มีสัญญาณของความตื่นเต้น มีเพียงหุ้นที่ถูกวางขายค้าง Bid และ Offer อยู่ในระบบเหมือนสินทรัพย์ที่ตลาดหมดศรัทธาไปแล้ว
โต๊ะประชุมรอบข้างเริ่มว่างลง เหลือเพียงรอยหมึกบนกระดานกระจกและเสียงเครื่องปรับอากาศรอบค่ำที่ยังคงเดินเครื่อง Joseph คลายเนกไทออกอีกเล็กน้อยก่อนนั่งมองตัวเลข 0.66 ดอลลาร์ต่อไปในความสลัว
เพราะในโลกของการลงทุน หุ้นที่ให้ผลตอบแทนรุนแรงที่สุดมักไม่ใช่หุ้นที่ดูปลอดภัยที่สุด แต่มักจะเป็นหุ้นที่ตลาดยังไม่แน่ใจว่ามันจะรอดหรือไม่...
"เนื้อหาในนิยายเป็นเหตุการณ์สมมติ ตัวละครและชื่อบริษัทถูกสร้างขึ้นเพื่อความบันเทิงและถ่ายทอดบทเรียนทางธุรกิจเท่านั้น มิได้มีเจตนาชี้นำการลงทุนในหลักทรัพย์ใดหลักทรัพย์หนึ่ง ผู้ลงทุนควรศึกษาข้อมูลก่อนตัดสินใจ"
— เกียรติธร วีรอัศวปรีชา
#หุ้น
#การลงทุน
#โมดูลเหล็ก

ดูเพิ่มเติมในซีรีส์

โฆษณา